Διαχωρισμός κράτους-εκκλησίας; Μια άλλη φορά...

Μπορεί στη συνέχεια να προκύψει νέα συμφωνία πολιτείας- εκκλησίας, η οποία να ξεδιαλύνει τι θα γίνει, για παράδειγμα, με τον θρησκευτικό όρκο, το μάθημα των θρησκευτικών ή τις εικόνες στα σχολεία και στα δικαστήρια. Αυτά, ωστόσο, που ανακοινώθηκαν από Τσίπρα- Ιερώνυμο δεν συνιστούν διαχωρισμό κράτους- εκκλησίας, αλλά μια μεσοβέζικη λύση για να αφηγείται ο πρωθυπουργός στο ακροατήριό του πως παραμένει Αριστερός και για να καμαρώνει ο αρχιεπίσκοπος στο δικό του πως θα συνεχίσει να συντηρείται με κρατικό χρήμα, απλώς με διαφορετικό τρόπο από πριν. Δεν περίμενα, ωστόσο, τίποτα καλύτερο εν μέσω προεκλογικής περιόδου κι από μια κυβέρνηση η οποία ταυτίζει τις μεταρρυθμίσεις με μπαλώματα...

Γιατί θα πρέπει στο προοίμιο του Συντάγματος να αναφέρεται "εις το όνομα της αγίας κι ομοουσίου κι αδιαιρέτου τριάδος"; Πρόκειται για τον καταστατικό χάρτη τής χώρας ή, μήπως, για το ευαγγέλιο ή το κοράνι;...

Γιατί θα πρέπει, επίσης, να αναφέρεται πως επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα είναι η ανατολική ορθόδοξη εκκλησία τού Χριστού; Το Σύνταγμα δεν είναι δημοσκοπικό ή εθνογραφικό βαρόμετρο, αλλιώς να αναφέρεται επίσης ότι πιο δημοφιλής ομάδα είναι ο Ολυμπιακός κι αγαπημένο φαγητό των Ελλήνων το σουβλάκι.

Κι από πού κι ως πού πρέπει να συνεχίσουμε να πληρώνουμε οι φορολογούμενοι τους πιο αργόσχολους από τους δημόσιους υπάλληλους, τους τραγοπαπάδες; Ας αποφασίσουν τα δικαστήρια τι ακριβώς συμβαίνει με την εκκλησιαστική περιουσία για να μάθουμε ποιος έχει αδικηθεί διαχρονικά και ποιος όχι...

Κατανοώ ότι ο Αλ. Τσίπρας σκέφτεται την υστεροφημία του και θέλει να προωθήσει έστω και την τελευταία στιγμή μεταρρυθμίσεις οι οποίες να του την εξασφαλίσουν. Η συγκεκριμένη, ωστόσο, είναι του ποδαριού κι ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε είναι μεν καλύτερος από το τίποτα, αλλά θα ήταν πολύ πιο επωφελής για την εκκοσμίκευση της ελληνικής πολιτείας αν είχε προωθηθεί πολύ νωρίτερα, όταν ο πρωθυπουργός βρισκόταν καβάλα στο άλογο. Αντιδράσεις, βεβαίως, υπάρχουν κι από τους εκκλησιαστικούς κύκλους, ιδίως εκείνους που πολύ θα ήθελαν ο αρχιεπίσκοπος να εδρεύει στο Μαξίμου, αυτές όμως δεν δικαιώνουν την επιλογή Τσίπρα. Αν δεν σπάσεις αβγά δεν φτιάχνεις ομελέτα κι ο Αλέξης προτίμησε απλώς να τα βράσει λίγο...

Θα γιορταστούν και φέτος τα Χριστούγεννα στο Ιράν της Ευρώπης...

Το Λονδίνο είναι η πολυπολιτισμική πρωτεύουσα μιας χώρας στην οποία η θρησκευτική ουδετερότητα θεωρείται δεδομένη. Κι όμως, σε αντίθεση με το αφήγημα Βορίδη, όχι μόνο δεν έχουν απαγορευτεί τα Χριστούγεννα, αλλά γιορτάζονται με πολύ μεγαλύτερη μεγαλοπρέπεια από ό,τι στην Αθήνα, χάρη βεβαίως και στον καιρό που το επιτρέπει και στα περισσότερα φράγκα. Ο ακροδεξιός βουλευτής, ωστόσο, της ΝΔ κι όσοι ασπάζονται τις ίδιες ιδεοληψίες χρησιμοποιούν για μια ακόμα φορά το λαϊκισμό προκειμένου να μην επιτρέψουν στην Ελλάδα να ασπαστεί τον 21ο αιώνα ώστε να μείνει καθηλωμένη σε αντιλήψεις που μας εξομοιώνουν με το χαρακτηρισμό "Ιράν της Ευρώπης"...

Και σε ένα θρησκευτικά ουδέτερο κράτος οι χριστιανοί μπορούν να εκτελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα δίχως κανείς να είναι σε θέση να τους το απαγορεύει. Οι εκκλησίες δεν θα κηρυχθούν παράνομες- αν αυτός είναι ο λόγος που πολλοί σήμερα τις αποφεύγουν-, ο θρησκευτικός στολισμός και δημόσιων χώρων θα παραμείνει νόμιμος και ούτε θα γίνει politically incorrect να εύχεσαι στις γιορτές τής χριστιανοσύνης...

Το ότι θα βγουν οι εικόνες τής Παναγίας και του Ιησού από τις σχολικές και δικαστικές αίθουσες- όπου δεν έχουν κανένα λόγο ύπαρξης γιατί άνθρωποι διδάσκουν και μαθαίνουν, δικάζουν και καταδικάζονται, με βάση ανθρώπινα βιβλία και νομοθεσίες- είναι αστείο να το υπολογίζουμε ως δίωξη του θρησκευτικού φρονήματος. Λίγη λιγότερη συμπλεγματική ανασφάλεια δεν έβλαψε ποτέ κανέναν...

Σε αυτήν τη χώρα, όμως, δεν έχουμε επιλύσει ακόμα τα στοιχειώδη- όπως το να γίνονται μαθήματα στα δημόσια σχολεία ακόμα και την ημέρα που οι καθηγητές ψηφίζουν τους συνδικαλιστικούς τους εκπροσώπους-, οπότε ο διαχωρισμός κράτους- εκκλησίας, εν μέσω μάλιστα προεκλογικής περιόδου, μοιάζει λογικό να συγκρίνεται με το δύσκολο θεώρημα του Φερμά. Αλίμονο, πάντως, αν ληφθεί ξανά σοβαρώς υπόψη το διαχρονικό επιχείρημα όσων δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα και ποτέ πως δεν είναι ο κατάλληλος καιρός γιατί οι συνθήκες δεν είναι ώριμες. Είναι η πολιτική βούληση που ωριμάζει τις συνθήκες κι αυτή καλείται να επιδείξει η κυβέρνηση μέχρι τέλους, κι ας είναι το τελευταίο πράγμα που θα κάνει. Θα έχει τουλάχιστον διασκεδάσει τις εντυπώσεις για τις κραυγαλέες αποτυχίες της...


 

Καλά τα φαρδομάνικα μα τα φορούν Παππάδες...

Πολύ θα ήθελαν τον Γκέμπελς στην κυβέρνηση για να τους οργανώνει την προπαγάνδα αντί να την αφήνουν στα ανίκανα χέρια τού Ν. Παππά, ο οποίος με την ηγεμονική συμπεριφορά του έχει καταφέρει να εκνευρίσει ακόμα και τον Αλ. Τσίπρα. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως στην όχι και τόσο απίθανη περίπτωση εκλογικής συντριβής τού ΣΥΡΙΖΑ ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής θα είναι από τους πρώτους που θα θελήσουν να επωφεληθούν ώστε να γίνουν βεζίρηδες στην θέση τού βεζίρη. Όπως κι αν έχει, όμως, ο τρόπος που έχει μεταχειριστεί από το 2015 το "παιχνιδάκι" του την ΕΡΤ είναι τόσο αδέξιος ώστε ακόμα και το αλήστου μνήμης MEGA, το οποίο "κατάφερε" να εξοργίσει και τους δεξιούς με το πώς σχολίαζε την επικαιρότητα, να μοιάζει με πρότυπο δημοσιογραφικής δεοντολογίας...

Αν κάποιος από το στενό κύκλο που εξουσιάζει τη χώρα από τον Ιανουάριο του 2015 έχει χτυπηθεί περισσότερο από τον ιό τής έπαρσης αυτός είναι ο Ν. Παππάς. Πέρα από την ΕΡΤ και την επιδίωξη να οικοδομήσει ένα μιντιακό σύστημα το οποίο θα έπινε νερό στο όνομα του ΣΥΡΙΖΑ επιχείρησε να χτίσει κι ένα ολόδικό του σύστημα στα ΜΜΕ το οποίο θα του εξασφάλιζε αθρόα προβολή και υπό τους καλύτερους όρους.

Τοποθέτησε ακόμα και δημοσιογράφους και "δημοσιογράφους" σε καίρια πόστα με μοναδικό τους προσόν ότι δεν θα τον δάγκωναν παρά μόνο θα τον έγλειφαν. Θα του πρόσφεραν, δηλαδή, το θνησιγενές είδος τής αφοσίωσης που γεννά η υπέρμετρη φιλοδοξία...

Η ΕΡΤ είναι το πιο καθαρό παράδειγμα της αποτυχίας μιας μετριότητας να ζυγίσει καλά το μπόι της, με συνέπεια να το μπερδεύει με τη σκιά της. Ο Ν. Παππάς, όμως, δεν είναι ο μοναδικός στο ΣΥΡΙΖΑ που καβάλησε το καλάμι κι ας βρίσκεται σήμερα στο στόχαστρο περισσότερο από άλλους είτε για να πληγεί ο Αλ. Τσίπρας είτε για να μην λάβει ο ίδιος την "pole position" όταν προκύψει ζήτημα διαδοχής τού πρωθυπουργού στο κόμμα. Στο Μαξίμου, στην Κουμουνδούρου κι όπου αλλού έχουν λάβει οφίτσια αρκετοί "σύντροφοι" με την παπική νοοτροπία τής υπόγειας συναλλαγής έχουν αφήσει το αρνητικό στίγμα τους, το οποίο η Αριστερά θα χρειαστεί δεκαετίες για να αποβάλει από πάνω της ως μια ιδιαίτερη μορφή κοινωνικής ρετσινιάς...





  

Τι δουλειά είχε εξαρχής ο Χριστός στο Σύνταγμα;

"Βγάζουν το Χριστό από το Σύνταγμα", τιτλοφορείτο το Σάββατο εφημερίδα- προστάτιδα των απανταχού νεοορθόδοξων. Ακόμα κι αν συμβαίνει αυτό, μήπως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε τι δουλειά είχε ο Χριστός στο Σύνταγμα εξαρχής;...

Το συνταγματικό κείμενο κάθε χώρας ορίζει το πολίτευμά της και τον τρόπο λειτουργίας του, ενώ τσιμεντώνει το σεβασμό θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως είναι αυτά της ανεξιθρησκείας και της θρησκευτικής ελευθερίας. Κι επίσης είναι έργο ανθρώπινο, ούτε του Θεού ούτε του Χριστού ούτε του αγίου πνεύματος ώστε οι τελευταίοι- μέσω των αυτόκλητων εκπροσώπων τους στη Γη- να έχουν λόγο στη συγκρότηση του Συντάγματος μεγαλύτερο από εκείνον του οποιουδήποτε άλλου πολίτη...

Βρίσκω συμπλεγματική την αντίληψη που έχουν πολλοί να θέλουν να δηλώνουν με κάθε ευκαιρία την θρησκευτική, πατριωτική, ιδεολογική ή φίλαθλη συνείδησή τους. Γι' αυτό και θεωρούσα πάντοτε κιτς, για παράδειγμα, το σημαιοστολισμό των μπαλκονιών με αφορμή κάποια εθνική γιορτή.

Τις άλλες ημέρες, δηλαδή, δεν είναι πατριώτες; Και γιατί πρέπει να συνδέεται η αγάπη για την πατρίδα με το πόσο μεγάλη έχει τη σημαία κάποιος στο μπαλκόνι του; Ομοίως, θα ήταν χαριτωμένο αν το μόνο επίδικο όταν δίνεις θρησκευτικό όρκο ή θες να αναφέρεται το θρήσκευμά σου στην ταυτότητα ήταν η διάθεσή σου να το διατυμπανίζεις. Μόνο που ιδίως στην Ελλάδα, όπου η διαφορετική πίστη από τη χριστιάνικη ορθόδοξη ή η αθεΐα αντιμετωπίζονται ως κοινωνικό στίγμα, είναι ευθύνη και του συνταγματικού νομοθέτη να προστατεύει με κάθε τρόπο από τα δύο μέτρα και δύο σταθμά...

Η προηγούμενη εμπειρία με κάνει πολύ επιφυλακτικό ως προς τη βούληση αυτής της κυβέρνησης να συγκρουστεί μέχρι τέλους για τις ιδέες της. Ιδίως από τη στιγμή που βρισκόμαστε ντε φάκτο σε προεκλογική περίοδο αμφιβάλλω για το κατά πόσο είναι διατεθειμένη να αντισταθεί στον πόλεμο που θα ξεκινήσει αργά ή γρήγορα από τους τραγοπαπάδες. Αυτήν τη μάχη, ωστόσο, οφείλει να τη δώσει αν θέλει να πείσει ότι τα αριστερά της διαπιστευτήρια δεν τελειώνουν στα λόγια, αλλά τα εννοεί κι όταν η "μπάλα" ζεματάει...

Πώς θα εκλέγεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ρωτούν στα καφενεία και στις λαϊκές...

Αν υπάρχουν- που για ορισμένους τουλάχιστον ισχύει- βάσιμες ενδείξεις ενοχής πολιτικών προσώπων σε υποθέσεις διαφθοράς (και) στο χώρο τής Υγείας είναι εκ των ων ουκ άνευ η σύσταση προκαταρκτικής επιτροπής για την περαιτέρω διερεύνησή τους, όπως άλλωστε απαιτεί η νομοθεσία. Αν, δηλαδή, κάποιοι- ιδίως εκμεταλλευόμενοι την πολιτική εξουσία που τους παραχωρήθηκε από το λαό- έχουν βάλει το χέρι στο μέλι δεν είναι δυνατό να γλιτώσουν με το επιχείρημα πως βρισκόμαστε λίγο πριν από εκλογές κι άρα υπάρχουν και κομματικές σκοπιμότητες πίσω από το κυνήγι τους. Μόνο οι ένοχοι σκέφτονται με αυτόν τον τρόπο...

Όποιος, όμως, πιστεύει ότι είναι τυχαίο ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση έρχεται στη Βουλή αυτήν τη χρονική περίοδο, μαζί με την ταυτόχρονη κορύφωση της κυβερνητικής διάθεσης για πάταξη της διαφθοράς και για διαφάνεια παντού, μάλλον χαρακτηρίζεται από αφέλεια. Από τη στιγμή που η οικονομία δεν πηγαίνει τόσο καλά όσο το θέλει η προπαγάνδα τού Μαξίμου και η έξοδος από την επιτροπεία είναι τόσο ουσιαστική ώστε ακόμα συζητάμε με τους Θεσμούς για το αν θα περικοπούν ή όχι οι συντάξεις είναι λογικό η σκανδαλολογία να μετατραπεί σε σημαία ευκαιρίας από τον Αλ. Τσίπρα στην απόπειρα πολιτικής του διάσωσης. Και είναι κρίμα γιατί η ουσιαστική διερεύνηση πολλών σκοτεινών υποθέσεων θυσιάζεται στις μυλόπετρες του μικροκομματικού παιγνίου...

Κι όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα κατά την οποία πουθενά στον ορίζοντα δεν είναι ευδιάκριτη η συζήτηση για το αναπτυξιακό μοντέλο τής μεταμνημονιακής εποχής, που θα έπρεπε να βρίσκεται στην κορυφή τής ατζέντας όλων των κομμάτων, πολλώ δε μάλλον όταν βρισκόμαστε στην αρχή μιας μακρόσυρτης προεκλογικής περιόδου στην οποία θα κυριαρχήσει η πόλωση. Τους ψηφοφόρους ενδιαφέρει περισσότερο πώς θα διασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης από το πώς θα εκλέγεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή αν ο Αδ. Γεωργιάδης εκτός από ένας ακροδεξιός φωνακλάς είναι και διεφθαρμένος. Μόνο που για μια ακόμα φορά οι προτεραιότητες της πολιτικής μας ηγεσίας είναι αναντίστοιχες με αυτές του λαού, με την πραγματική δημοκρατία να απειλείται κι από εκείνους που βαυκαλίζονται πως συναπαρτίζουν το δημοκρατικό τόξο...

Ο Κωστάκης που πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να γίνει Κώστας...

Ακόμα και στην πιο αποκρουστική οικογένεια υπάρχει κάποιος που είναι συμπαθής ή, έστω, συμπαθέστερος από τους υπόλοιπους. Στην αγία οικογένεια Μητσοτάκη αυτός είναι ο Κ. Μπακογιάννης, ο οποίος εμφανίζεται λιγότερο ξύλινος από τους υπόλοιπους της φαμίλιας και πιο ανθρώπινος, σε βαθμό που να αναρωτιέσαι αν είναι πράγματι γιος τής Ντόρας, ανιψιός τού Κυριάκου κι εγγονός τού μακαριστού επίτιμου...

Κατά τις θητείες του, μάλιστα, στο δήμο Καρπενησίου και στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας δεν ακούστηκε το όνομά του σε κάποια υπόθεση διαφθοράς. Κι αυτό από μόνο του είναι μεγάλο επίτευγμα για έναν Μητσοτάκη...

Δεν αμφιβάλλω, επίσης, ότι αν ήταν ο Κωστάκης αρχηγός τής αξιωματικής αντιπολίτευσης κι όχι ο θείος Κυριάκος η ΝΔ θα είχε πολύ περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει την αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές. Αρκούν, όμως, η συμπάθεια και η αυτοδιοικητική εμπειρία για να γίνει κανείς καλός δήμαρχος Αθηναίων; Όχι, χρειάζονται πολύ περισσότερες ικανότητες, στοιχειώδης ευφυΐα, πολιτική βούληση για ρήξεις με τα κακώς κείμενα και, κυρίως, δήμαρχος ο οποίος να μην βλέπει την πρωτεύουσα ως απλό σκαλοπάτι στην καριέρα του, όπως συνέβη με τους περισσότερους από τους προηγούμενους, αλλά να της αφιερωθεί για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα...

Κατά πάσα πιθανότητα ο Κ. Μπακογιάννης θα είναι ο επόμενος δήμαρχος Αθηναίων. Το μαρτυρά, άλλωστε, και η επιλογή ήττας που αναμένεται να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ. Όπως κι αν έχει, οφείλει να μην επαναλάβει το λάθος (και) του Γ,. Καμίνη να λειτουργήσει ως λογιστής που μοίραζε τις δουλειές στους δικούς του ανθρώπους. Αντιθέτως, έχει χρέος να οραματιστεί και να υλοποιήσει τη μητροπολιτική Αθήνα, που δεν θα στηρίζεται αποκλειστικώς στα αρχαία της κάλλη μέσα στο συρφετό του βλαχομπαρόκ, αλλά θα μετατραπεί σε μια μεγαλούπολη που θα είναι φιλική στους πολίτες της, θα σφύζει από ζωή και δράσεις και δεν θα αντιμετωπίζει την πολυπολιτισμικότητα ενοχικά ούτε θα φοβάται να αναμετρηθεί με τις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ως ίση προς ίσες...

Είχαμε Σύνταγμα και στα μνημόνια, αλλά δεν μας έσωσε...

Η Συνταγματική Αναθεώρηση έπρεπε να είχε γίνει προχθές, ούτε καν χθες. Έπρεπε, ωστόσο, η κοινοβουλευτική διαδικασία να ξεκινήσει νωρίτερα από την τελευταία χρονιά τής παρούσας Βουλής, η οποία μπορεί να είναι και μερικοί μήνες, ώστε να μην δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για εξυπηρέτηση μικροπολιτικών συμφερόντων και προεκλογικών σκοπιμοτήτων. Όπως κι αν έχει, αν ο Αλ. Τσίπρας επιθυμεί πραγματικά να υπάρξει διακομματική συνεννόηση οφείλει να αποδεχθεί την πρόταση της ΝΔ να ανοίξουν όλα τα άρθρα που θα προτείνουν τα κόμματα στην παρούσα διαδικασία. Μπορεί για τον Κ. Μητσοτάκη να αποτελεί προτεραιότητα η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων- για τους δικούς του προσωπικούς λόγους- όταν αυτό δεν είναι προτεραιότητα για το λαό, αν ωστόσο διαθέτει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία μετά από τις εκλογές θα ήταν δημοκρατικώς αδιανόητο να μην του αναγνωριστεί η δυνατότητα να αλλάξει και το άρθρο 16...

Αν, για παράδειγμα, ο Αλ. Τσίπρας είχε φέρει τη Συνταγματική Αναθεώρηση στη Βουλή νωρίτερα, θα του ήταν πιο εύκολο να περάσει πιο ριζοσπαστικές προτάσεις για το διαχωρισμό κράτους- εκκλησίας από την καθιέρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας. Όχι πως αυτό είναι λίγο, αλλά είναι περισσότερο τυπικό παρά ουσιαστικό, όπως άλλωστε κι ο θρησκευτικός όρκος, όταν υπάρχουν πιο ζωτικά ζητήματα που θα μπορούσαν να επιλυθούν, όπως η διδασκαλία των θρησκευτικών στα σχολεία. Σε μια προεκλογική χρονιά, ωστόσο, ποιος να τολμήσει ρηξικέλευθες αλλαγές που πηγαίνουν κόντρα στα συμφέροντα του παπαδαριού;...

Την ίδια ώρα, ακούγεται αντιφατικό, αν όχι υποκριτικό, η κυβέρνηση να επιθυμεί τη συνταγματική κατοχύρωση δημόσιων αγαθών, όπως το νερό και η ενέργεια, όταν ήταν η ίδια που είχε συμφωνήσει με την ιδιωτικοποίηση αρκετών από αυτά με τους Θεσμούς κι έχει δεσμευτεί να προχωρήσει όσες ιδιωτικοποιήσεις δεν έχουν ακόμα περάσει. Σημαντικότερη, επομένως, από τη νομοθέτηση είναι η βούληση εφαρμογής τού Συντάγματος, το οποίο τσαλαπατήθηκε βάναυσα τα μνημονιακά χρόνια κι από την πρώτη φορά Αριστερά...

Καλώς, επομένως, να προχωρήσουν όλες οι αλλαγές που επεκτείνουν τα δημοκρατικά δικαιώματα ή κατοχυρώνουν τους εργαζόμενους, αλλά δικλείδες ασφαλείας υπήρχαν και στο σημερινό Σύνταγμα. Αυτό, όμως, δεν εμπόδισε την κομματική τάξη να το παραβιάσει κατάφωρα τα τελευταία οκτώ έτη. Γι' αυτό και η Συνταγματική Αναθεώρηση, όσο τολμηρή κι αν αποδειχθεί, θα είναι ανεπαρκής αν το πολιτικό μας σύστημα δεν είναι αποφασισμένο να τηρήσει τη συνταγματική νομιμότητα την επόμενη φορά που η χώρα θα διέλθει σοβαρή κρίση...