Πέμπτη, 23 Νοεμβρίου 2017

Στο Παρίσι Αριστερός, στην Αθήνα νεοφιλελές...

Μέσα στο μιθριδατισμό που γεννά η προσκόλληση στην εξουσία, η κυβερνώσα Αριστερά περιστρέφεται γύρω από το δέντρο, λησμονώντας το δάσος: όλη η συζήτηση κινείται γύρω από το αν ο Π. Καμμένος χρησιμοποίησε μεσάζοντα για να πουλήσει όπλα στη Σαουδική Αραβία, αλλά δεν γίνεται κουβέντα για το κατά πόσο θα πρέπει η χώρα μας να πουλά πολεμικό υλικό σε σκοταδιστικά κράτη, τα οποία μάλιστα τα χρησιμοποιούν για να προκαλούν ανθρωπιστικές κρίσεις όπως στην Υεμένη...

Αλίμονο αν τα εξετάζουμε όλα από εμπορική σκοπιά, πολλώ δε μάλλον όταν τα έσοδα για το δημόσιο ταμείο από τη συγκεκριμένη συμφωνία μόλις και ξεπερνούν τα 60.000.000 ευρώ. Με αυτήν τη λογική αύριο μεθαύριο θα πουλήσουμε όπλα και στην Τουρκία;...

Δεν είμαι, εξάλλου, δογματικά αντίθετος στις αποκρατικοποιήσεις. Υπάρχουν τομείς όπου το Δημόσιο είτε εξ αντικειμένου είτε λόγω βεβαρημένου παρελθόντος κακοδιοίκησης θα ήταν προτιμότερο να απέχει...

Θυμάμαι, όμως, το ΣΥΡΙΖΑ να διοργανώνει ακόμα και δημοψήφισμα κατά τής ιδιωτικοποίησης του νερού στην Θεσσαλονίκη, την οποία τώρα θυσιάζει (κι αυτή) στον προϋπολογισμό προκειμένου να κλείσει άρον άρον η τρίτη αξιολόγηση. Το μέγα ερώτημα είναι αν αξίζει τον κόπο να βγούμε τυπικώς από τα μνημόνια το καλοκαίρι τού 2018 όταν δεν θα έχουν μείνει και πολλά σε αυτόν τον τόπο για να βασίσεις πάνω τους την περιλάλητη δίκαιη ανάπτυξη που τόσο όμορφα εξαγγέλλει ο πρωθυπουργός...

Κι ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο Αλ. Τσίπρας περιέφερε το αριστερό κουφάρι του και στα ένδοξα Παρίσια, υπογραμμίζοντας πάνω από μία φορά πως είναι Αριστερός, γι' αυτό είναι κι ευρωπαϊστής. Δεν αμφιβάλλω πως ο Αλέξης αισθάνεται Αριστερός, είναι όμως πολύ μικρός ακόμα για να συμπεριφέρεται σαν τους παππούδες στα καφενεία που διηγούνται την ένδοξη νιότη τους σαν να συνέβη μόλις χθες...

Ωραίες κι όλες οι μεγαλοστομίες κατά τού νεοφιλελευθερισμού, αλλά ο πρωθυπουργός λησμόνησε να πει στους ακροατές του πως ο ίδιος τον εφαρμόζει απαρεγκλίτως στη χώρα μας, πιστεύοντας ότι η λογική τής πλήρους υποταγής θα μας βγάλει στο ξέφωτο. Θεωρώ τον Αλ. Τσίπρα αρκετά έξυπνο για να πιστεύει πράγματι κάτι τέτοιο...



  

Καμμένο χαρτί...

Εδώ κι αρκετό καιρό πλέον η κυβερνητική συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μοιάζει περισσότερο με βαρίδι για την άσκηση αριστερών πολιτικών, τουλάχιστον σε κοινωνικά ζητήματα, παρά ωφελεί τη χώρα. Η βάση δημιουργίας της το 2015 ήταν το σκίσιμο των μνημονίων και η πάταξη της διαφθοράς, η οποία ταυτιζόταν με το μέχρι τότε κατεστημένο...

Η σημερινή κυβέρνηση, ωστόσο, έχει ήδη ψηφίσει τα δικά της μνημόνια, τα οποία δένουν τη χώρα μέχρι και το 2020, ενώ όσον αφορά το κατεστημένο είναι αλήθεια ότι αυτό που υπήρχε μέχρι το 2015 μοιάζει ξεδοντιασμένο, αλλά στην θέση του δημιουργείται νέο με τα ίδια χαρακτηριστικά με αυτό που διαλύθηκε. Αφήστε που σημαντικό κομμάτι τού μεγάλου κεφαλαίου έχει μείνει ανέγγιχτο. Αλήθεια, τι έγινε, για παράδειγμα, με τη δίκαιη φορολόγηση των εφοπλιστών;...

Δεν ξέρω πόσο ένοχος ή αθώος είναι ο Π. Καμμένος για την περίπτωση του μεσάζοντα στα εξοπλιστικά. Προσωπικώς τίποτα από τα δύο δεν θα με εξέπληττε. Δεν είναι, ωστόσο, η σκανδαλολογία που κάνει τη συγκυβέρνηση παρωχημένη, αλλά η ίδια η νεοδιαμορφωμένη πολιτική πραγματικότητα...

Είναι θεμιτό ο Αλ. Τσίπρας να ζητά από την κεντροαριστερά να απαλλαγεί από τα βαρίδια του παρελθόντος της και να αποφασίσει αν θέλει να στραφεί προς την Αριστερά ή προς τη δεξιά. Οφείλει, όμως, κι εκείνος να προχωρήσει σε κάποιες παραχωρήσεις αν επιθυμεί τη συνεργασία μαζί της και, μάλιστα, όχι με όρους προεκλογικούς αλλά στρατηγικής συνεργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο δεν είναι δυνατό να εμφανίζεται συνεχώς ως όμηρος του υπουργού Άμυνας σε σημείο να τον υπερασπίζεται με τη φυσική του παρουσία ακόμα και σε επίκαιρη επερώτηση που δεν αφορά τον πρωθυπουργό...

Ο Αλ. Τσίπρας βραβεύεται σήμερα στο Παρίσι για το πολιτικό του σθένος. Αν αυτή η βράβευση λάμβανε χώρα το 2015, τότε θα στηριζόταν σε πραγματικά περιστατικά. Τώρα περισσότερο μοιάζει με αναμνηστική γιορτή τού ποιος θα μπορούσε να είχε γίνει αν δεν αποφάσιζε να μετατρέψει μια τακτική υποχώρηση σε στρατηγική...

Όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση, η πρώτη φορά Αριστερά οδηγείται σε εκλογική ήττα, το μέγεθος της οποίας θα εξαρτηθεί από την οικονομική θέση των μικρομεσαίων πολιτών όταν στηθούν οι κάλπες. Πιθανόν να μην υπογραφεί νέο μνημόνιο το καλοκαίρι τού 2018, οι πληγές ωστόσο από αυτά που έχουν ήδη υπογραφεί είναι τόσο βαθιές ώστε πολύ φοβάμαι πως δεν θα επουλωθούν ούτε σε μια δεκαετία. Γι' αυτό κι ο λαός και η ιστορία πολύ δύσκολα θα καταχωρίσουν τον Αλ. Τσίπρα στους ελευθερωτές του κι όχι στους δυνάστες του που τον εξαπάτησαν...








Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017

Το κλείσιμο του ματιού σε Εξάρχεια-Ρουβίκωνα ό,τι απόμεινε από τον αριστερό ΣΥΡΙΖΑ

Ήταν λίγο μετά από τα Δεκεμβριανά του 2008 όταν έτυχε να περιμένω στο φουαγιέ θεάτρου μαζί με τον Αλ. Τσίπρα για να ξεκινήσει μια παράσταση, όταν ο τότε πρόεδρος του Συνασπισμού δέχθηκε λεκτική επίθεση από καθώς πρέπει κυρία με αφορμή τα έκτροπα που είχαν προηγηθεί. Εκείνος, ως γνήσιος πολιτικάντης που δεν θέλει να στενοχωρεί κανέναν, έμεινε βουβός, ωστόσο έκρινα σκόπιμο να υπερασπιστώ όχι τον ίδιο αλλά τη νεολαία που δεν κάθεται στον καναπέ, αλλά θέλει να πάρει την κατάσταση στα χέρια της. Και με αυτό δεν εννοούσα ούτε εννοώ σήμερα τους γνωστούς άγνωστους μπαχαλάκηδες που κάνουν άνω κάτω την Αθήνα με την πρώτη ευκαιρία, αλλά τους νέους με φλόγα μέσα τους που δεν μπορεί να δαμαστεί από την όποια εξουσία...

Στη δημοκρατία, ωστόσο, υπάρχουν κι όρια στην ατομική ελευθερία, ιδίως όταν έχουμε να κάνουμε με πράξεις βίας. Καμία αντίδραση απέναντι στο σύστημα δεν δικαιολογεί, για παράδειγμα, να πετάς στα τυφλά μια ναυτική χειροβομβίδα σε κατοικημένη περιοχή, πολλώ δε μάλλον να τραυματίζεις ενδεχομένως και θανάσιμα έναν πολίτη, όπως συνέβη τις προάλλες στα Εξάρχεια...

Κι όσα στατιστικά στοιχεία κι αν προσκομίσει ο Αλ. Τσίπρας για τη μείωση της εγκληματικότητας και στη συγκεκριμένη περιοχή, τα οποία δεν έχω λόγο να αμφισβητήσω, τίποτα δεν μπορεί να δικαιολογήσει το "έθιμο" των επεισοδίων μετά από την πορεία τού Πολυτεχνείου ή οποιαδήποτε άλλη μεγάλη πορεία. Να ήταν κάποιος λαϊκός ξεσηκωμός ώστε η αστυνομία και η πολιτική της ηγεσία να μην μπορούν να συλλάβουν τους πάντες να το καταλάβω. Αφήστε που θα δικαιολογούσα και τον ίδιο το λαϊκό ξεσηκωμό. Αλίμονο όμως, μιλάμε κάθε φορά για 300 ψευδοαναρχικούς που ασχημονούν στο όνομα μιας πολύ προσωπικής τους αντίληψης για το τι σημαίνει Αριστερά...

Φυσικά και τα Εξάρχεια και οι μπαχαλάκηδες δεν άνθισαν επί ΣΥΡΙΖΑ. Ίσα ίσα, που αυτά τα φαινόμενα έχουν περιοριστεί πολύ στις ημέρες μας, ιδίως αν τα συγκρίνουμε με τα όσα συνέβαιναν τη μνημονιακή περίοδο ΠΑΣΟΚ- ΝΔ. Αυτή η κυβέρνηση, ωστόσο, έχει ένα λόγο παραπάνω να τα εξαλείψει, αφού το κόμμα που κυβερνά, κουβαλά επί χρόνια τη ρετσινιά τού υποστηρικτή των μπαχαλάκηδων, αλλά κι οργανώσεων τύπου Ρουβίκωνα που θεωρούν πως αντικαθιστούν το κράτος δικαίου με ακτιβιστικές ενέργειες που προσφέρονται για ωραία πλάνα δίχως όμως ουσία...

Τόσο πολύ, όμως, φοβάται ο Αλ. Τσίπρας την αντίδραση κάποιων στελεχών του που πράγματι βλέπουν με θετικό μάτι αυτούς τους δήθεν Ρομπέν των Δασών του γλυκού νερού; Είναι αστείο αν προσπαθεί ακόμα να περισώσει ό,τι θυμίζει πάνω του Αριστερά με το να εθελοτυφλεί μπροστά σε αυτά τα φαινόμενα ή με το να μην φορά γραβάτα την ίδια ώρα που καταθέτει νέο προϋπολογισμό λιτότητας για τα απομεινάρια τής μεσαίας τάξης...






Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου 2017

To "είμαι κάθε λέξη τού Συντάγματος" κατάντησε "ψηφίστε τον μονόφθαλμο από τον τυφλό"...

Το σοβαρότερο επιχείρημα υπέρ του το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει ο Αλ. Τσίπρας και δικαιολογημένα όταν έρθει η ώρα τής κάλπης συμπυκνώνεται στο ερώτημα "αν δεν ψηφίσετε εμένα, ποιόν θα ψηφίσετε"; Με την εξαίρεση του Γιάνη Βαρουφάκη, ο οποίος δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα κατεβεί στις εθνικές εκλογές, δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή στο πολιτικό σκηνικό κάποια εναλλακτική λύση στο ΣΥΡΙΖΑ η οποία να προκρίνει έναν υλοποιήσιμο εναλλακτικό δρόμο. Ενδεχομένως αυτό να ισχύει και για τον Γιάνη Βαρουφάκη, μόνο που εκείνος έδειξε ότι διαθέτει το σθένος να παλέψει για τις ιδέες του μέχρι τέλους...

Πόσο τιμητικά είναι, ωστόσο, όλα αυτά για εκείνους που ανάλαβαν την εξουσία το 2015 λέγοντας πως θα σκίσουν μνημόνια και θα είναι ημέρα μεσημέρι, πως είναι κάθε λέξη τού Συντάγματος αυτής της χώρας και πως θα δώσουν ένα τέλος στη διαπλοκή; Η πρώτη φορά Αριστερά ξεκίνησε την πορεία της με μια δυναμική που όμοιά της δεν είχε γνωρίσει ο τόπος ούτε το 1974. Τότε οι Έλληνες ναι μεν ήταν ενθουσιασμένοι με την πτώση τής χούντας, αλλά και φοβισμένοι για τυχόν επανάκαμψή της, γι' αυτό και συμβιβάστηκαν με τη λύση Καραμανλή...

Το 2015, όμως, ο λαός βγήκε στους δρόμους διψώντας για πραγματική αλλαγή, δίχως φόβο αλλά με πολύ πάθος. Από όλα αυτά σήμερα έχει μείνει μία ηττημένη και παραδομένη στο νεοφιλελευθερισμό κυβέρνηση η οποία μοιράζει επιδόματα φτώχειας για να καμουφλάρει το γεγονός ότι υλοποιεί πολιτικές που ασμένως θα υλοποιούσε κι ο άθλιος Κούλης για να κρατηθεί στην εξουσία...

Η αντιπολίτευση είναι αυτή που είναι, φαύλη κι ανίκανη, και τα ίδια πρόσωπα που μας οδήγησαν στη χρεοκοπία ζητούν ξανά την ψήφο μας και κατηγορούν για τα πάντα την τριετία ΣΥΡΙΖΑ λες και οι ίδιοι είχαν παραδώσει τον παράδεισο. Καταντά, ωστόσο, πολύ μονότονο και κουραστικό να ακούς τον πρωθυπουργό κάθε φορά που στριμώχνεται- και συμβαίνει συχνά τελευταία- να επικαλείται το ότι δεν είναι πορφυρογέννητος και τη Siemens για να στριμώξει με τη σειρά του τον Κ. Μητσοτάκη...

Ο λαός τα ξέρει ήδη όλα αυτά, γι' αυτό και τον ψήφισε δις μέσα στο 2015. Δεν θα κερδίσει επομένως ξανά εκλογές με την ίδια ρητορική παρά μόνο αν εκείνος αποδειχθεί πολύ καλύτερος από τα τζάκια και τους μιζολήπτες. Μέχρι στιγμής τουλάχιστον, όμως, αποδεικνύεται απλώς ο μονόφθαλμος μπροστά στους τυφλούς, με τάσεις, μάλιστα, πλήρους απώλειας της πολιτικής του όρασης...

Κυριακή, 19 Νοεμβρίου 2017

Ο Αλέξης ζητά από την Φώφη να γίνει η Αριστερή που ο ίδιος έπαψε να είναι...

Με την εκλογή- επανεκλογή στην ουσία- της Φ. Γεννηματά γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρο ότι το πολυθρύλητο κόμμα τής κεντροαριστεράς δεν είναι τίποτα άλλο από το ΠΑΣΟΚ σε νέα συσκευασία και με νέο ΑΦΜ. Αρκεί, εξάλλου, μια ματιά στα τιμημένα γηρατειά που ψήφισαν ως επί το πλείστον, καθώς και στις γνωστές από το παρελθόν πασοκόφατσες που έκαναν την επανεμφάνισή τους για να αντιληφθούμε ότι όλο αυτό το πανηγυράκι, το οποίο ομολογουμένως ήταν πολύ καλώς οργανωμένο, δεν ήταν κάτι βαθύτερο από επικοινωνιακό σόου με ντεκόρ μια κοινωνία που δεν την αφορούν οι αγωνίες κομματικών μηχανισμών και πολιτικών ζόμπι...

Το ερώτημα τώρα είναι πού θα στρέψει το καράβι η Φώφη, προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά. Δεν μπορώ, όμως, να μην σχολιάσω δηλώσεις συριζαίων, όπως του Αλ. Φλαμπουράρη, οι οποίοι καλούν την κεντροαριστερά να αποκηρύξει τις πολιτικές λιτότητας. ΄

Αλήθεια, σε ποιο παράλληλο σύμπαν ζουν οι ίδιοι και ζητούν από τους άλλους να αποκηρύσσουν πολιτικές τις οποίες εκείνοι εφαρμόζουν, έστω με κλαυθμούς κι οδυρμούς; Φαίνεται πως κάποιοι στην κυβέρνηση υποφέρουν από μια ασθένεια που είναι διαδεδομένη ανάμεσα σε εκείνους που ασκούν εξουσία κι έχει να κάνει με το να πιστεύουν ως αληθινό το ίδιο τους το ψέμα...

Ούτε είναι εικόνα πρωθυπουργού να σεργιανά στα εξωτερικά με την αγαπημένη του υπουργό και να τραβά φωτογραφίες σαν τουρίστας την ώρα που υπάρχουν ακόμα άταφα πτώματα στη Μάνδρα. Αν δεν μπορούν ο Αλ. Τσίπρας ή η Ρ. Δούρου να δώσουν λύσεις στα προβλήματα, τουλάχιστον ας αποφεύγουν τις επικοινωνιακές προκλήσεις οι οποίες εξοργίζουν και δεν καταπραΰνουν το πλήθος. Δυστυχώς, άλλωστε, για εκείνους δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο τα "fake news" ορισμένων ΜΜΕ, αλλά και τα "real news", την πεισματάρα δηλαδή πραγματικότητα που βρίσκει τον τρόπο να εκδικείται όσους την αγνοούν επιδεικτικώς και πιστεύουν ότι η οικονομική πολιτική που ασκούν είναι αριστερή μόνο και μόνο επειδή αναδιανέμουν δικαιότερα τη φτώχεια από τους προηγούμενους...






Πέμπτη, 16 Νοεμβρίου 2017

Δούρου, αυτή η ανύπαρκτη...

Ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε πει κάποτε για τον στρατηγό Γρίβα πως "εδοξάσθη κρυπτόμενος και κατεποντίσθη εμφανιζόμενος". Αν ζούσε σήμερα, θα μπορούσε να πει το ίδιο και για την Ρ. Δούρου, και με το δίκιο του!...

Η περιφερειάρχης Αττικής έχει σαρώσει στις φωτογραφίσεις με σελέμπριτι, αθλητές, διεθνείς προσωπικότητες και μη και με τον Ηλ. Ψινάκη, καθώς και στις αναπλάσεις πάρκων και πλατειών, αλλά οι κάτοικοι της περιφέρειας ελάχιστα έχουν δει από έργα τα οποία θα μπορούσαν να βελτιώσουν σημαντικά την καθημερινότητά τους. Αυτό διόλου απασχολεί, ωστόσο, την φιλόδοξη Ρένα, η οποία έχει φροντίσει να στήσει και στα μέσα ενημέρωσης ένα σύστημα αυλοκολάκων το οποίο την αντιμετωπίζει ως το όγδοο θαύμα και "θάβει" οτιδήποτε αρνητικό ή σκανδαλοειδές προκύπτει- κι έχει όντως προκύψει- κατά την θητεία της. Κι αυτό γιατί η Αττικάρχισσα διαθέτει και φίλους με πολύ γεμάτο πορτοφόλι, οι οποίοι άλλωστε την βοήθησαν να αποκτήσει το σημερινό της αξίωμα...

Η πρώτη δουλειά που οφείλει να κάνει ένας περιφερειάρχης όταν αναλαμβάνει τα καθήκοντά του δεν είναι οι φιέστες και τα έργα βιτρίνας, αλλά σωτηρίας τού πληθυσμού του. Η Ρ. Δούρου, ωστόσο, μέχρι και την προηγούμενη εβδομάδα κόμπαζε για ανύπαρκτα αντιπλημμυρικά έργα, τα οποία αποδείχθηκαν φτερό στον άνεμο στη δυτική Αττική...

Φυσικά και δεν ευθύνεται η ίδια για παθογένειες δεκαετιών ούτε της ανήκουν όλες οι σχετικές αρμοδιότητες. Οι κυβερνώντες, άλλωστε, διαχρονικά φροντίζουν να διαχέουν τις ευθύνες από θεσμό σε θεσμό ώστε στο τέλος όλοι να την βγάζουν λάδι. Από την άλλη, όμως, στα τρία χρόνια πλέον που ασκεί τα καθήκοντά της δεν έχει κάνει και τίποτα σπουδαίο για να αλλάξει τα κακώς κείμενα...

Τίποτα από όλα αυτά, πάντως, δεν πτοεί την όμορφη Ρένα, η οποία θέλει να γίνει χαλίφισσα στην θέση τού χαλίφη Τσίπρα, το προετοιμάζει στο παρασκήνιο και το κρύβει επιμελώς στο προσκήνιο για να μην την πάρουν με τις πέτρες. Θα μου πείτε πως ούτε ο πρωθυπουργός είναι το άλας της γης ώστε να τον αντιμετωπίζουμε ως αναντικατάστατο. Ως πότε, όμως, θα συμβιβαζόμαστε με την εναλλαγή μετριοτήτων στην εξουσία, οι οποίες όταν έρχονται τα δύσκολα δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες που τους αναλογούν και πετούν τη μπάλα στην εξέδρα;... 



Τετάρτη, 15 Νοεμβρίου 2017

Η κλιματική αλλαγή ίσως πετύχει εκεί που απέτυχαν οι επαναστάσεις...

Μπορεί να χτυπήσει ακόμα και τσουνάμι τη χώρα και κάποιοι να μην πιστεύουν και τότε στην κλιματική αλλαγή, όπως, για παράδειγμα, δεν πίστευαν οι σκοταδιστές πρόγονοί τους ότι η Γη γυρίζει. Δυστυχώς η άγνοια σε συνδυασμό με την ανοησία δημιουργούν ένα τοξικό κοκτέιλ για την κοινωνία μας, θύματα του οποίου ήταν αυτήν την εβδομάδα οι κάτοικοι της Μάνδρας...

Οι περισσότεροι, πάντως, έχουν συνειδητοποιήσει ότι η κλιματική αλλαγή μέσω της υπερθέρμανσης του πλανήτη δεν είναι μια ακόμα θεωρία συνωμοσίας, αλλά μια απτή πραγματικότητα. Αν μη τι άλλο, η αποδοχή τού προβλήματος αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την επίλυσή του και ίσως στο μέλλον να μην μπαζώσουμε άλλα ρέματα γιατί δεν πιστεύουμε ότι η φύση θα μας τιμωρήσει...

Το περιβάλλον, ωστόσο, δεν θα σωθεί μόνο αν ανακυκλώνουμε ή δεν χρησιμοποιούμε τις πλαστικές σακούλες των σούπερ μάρκετ. Η διάσωσή του συνδέεται άμεσα με την αναγκαιότητα αλλαγής αναπτυξιακού μοντέλου, με λίγα λόγια με τη μείωση της απληστίας για περισσότερα υλικά αγαθά...

Αφού ο σοσιαλισμός δεν κατάφερε να φέρει, τουλάχιστον όχι ακόμα, την αιώνια ευτυχία μέσω των επαναστάσεων, ενδεχομένως το ισχυρότερο ράπισμα στο καπιταλιστικό πρότυπο να δοθεί από το ανθρώπινο ένστικτο αυτοσυντήρησης. Πιθανώς, δηλαδή, το ανάχωμα στα υπερκέρδη των λίγων να χτιστεί όχι χάρη σε μια ιδεαλιστική προσέγγιση της ζωής, αλλά χάρη στο θεμελιώδες, στην θέληση δηλαδή για συνέχιση της στοιχειώδους ύπαρξής της...

Στον αντίποδα, όμως, του ενστίκτου αυτοσυντήρησης ελλοχεύει το ένστικτο της αυτοκαταστροφής, το οποίο συνδυασμένο με τον καπιταλιστικό ατομικισμό προκαλεί μεγάλη ανησυχία για το μέλλον τού πλανήτη και της ανθρωπότητας πάνω σε αυτόν. Όσο, μάλιστα, θα προοδεύει η διαστημική τεχνολογία και θα γίνεται ευκολότερο να αποικίσουμε άλλους δορυφόρους ή πλανήτες τόσο και θα γιγαντώνεται η αίσθηση πως μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε δίχως συνέπειες...

Ο Ντοστογιέφσκι έγραφε πως χωρίς θεό όλα επιτρέπονται. Φαίνεται πως το ίδιο ισχύει και για τον καπιταλισμό, με το τίμημα της αλαζονείας μας να περιλαμβάνει και τις επόμενες γενιές...