Το Brexit μας λέει όλα όσα θα έπρεπε να ξέρουμε για το Grexit...

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται. Τουλάχιστον όχι υπό τις ίδιες ακριβώς περιστάσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, το καλοκαίρι τού 2015 δεν μπορεί να επιστρέψει ούτε να φτάσουμε στο Grexit με τον έναν ή τον άλλον τρόπο για να διαπιστώσουμε αν είχε δίκιο ο Αλ. Τσίπρας ή ο Γ. Βαρουφάκης ή ο Π. Λαφαζάνης. Μπορούμε, όμως, να δούμε τι συνέβη στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο επέλεξε οικειοθελώς μάλιστα το Brexit και το οποίο είναι ισχυρότερο σε όλα τα επίπεδα από την Ελλάδα. Κι όμως, αλλάζει από το 2016, όταν κι αποχώρησε από την ΕΕ, σχεδόν έναν πρωθυπουργό κάθε χρόνο...

Φυσικά μια πολιτική κρίση διαρκείας δεν είναι δυνατό να οφείλεται σε έναν και μόνο παράγοντα. Το ότι, όμως, οι δημοσκοπήσεις που πραγματοποιούνται στη Μεγάλη Βρετανία δείχνουν επτά στους δέκα μετανιωμένους για το Brexit όλο και κάτι πρέπει να μας λέει: η οικονομία δεν άνθησε, το μεταναστευτικό- προσφυγικό δεν περιορίστηκε και οι Βρετανοί δεν έγιναν πιο χαρούμενοι. Αντιθέτως, αναζητούν τρόπους αξιοπρεπούς επιστροφής στην ΕΕ...

Όλα αυτά δεν σημαίνουν πως οι Βρυξέλλες και το Στρασβούργο είναι ένας παράδεισος που δεν πρέπει να χάσουμε. Ούτε ότι η Ενωμένη Ευρώπη θα συγκροτηθεί από τη μία στιγμή στην άλλη. Ούτε καν πως κάτι τέτοιο θα ήταν ευκταίο. 

Ο απομονωτισμός, ωστόσο, όπως φαίνεται και στις τραμπικές ΗΠΑ, δεν συνιστά λογική επιλογή ακόμα και για τις υπερδυνάμεις, πόσω μάλλον για μια χώρα όπως η δική μας. Ο λαϊκισμός, εξάλλου, της καταστροφής όταν υπηρετείται από οικονομικά χορτάτους μοιάζει πιο πολύ με εθνική προδοσία...

Στο Λονδίνο θα ήταν σκάνδαλο...

Όταν έκανα το μεταπτυχιακό μου στο Κάρντιφ οι φοιτητές δημοσιογραφίας συστεγαζόμασταν με τους φοιτητές που σπούδαζαν δημόσιες σχέσεις (PR). Στη Μεγάλη Βρετανία των αρχών, τουλάχιστον, του 21ου αιώνα ήταν κοινή παραδοχή ότι τα επαγγέλματα του δημοσιογράφου και του δημοσιοσχεσίτη ναι μεν έχουν συνάφεια αλλά την ίδια που έχουν οι δύο απέναντι όχθες ενός ποταμού. Στην Ελλάδα (και) του 2026 τα όρια είναι τόσο αδιευκρίνιστα που πολλές φορές μοιάζει να μην υφίστανται καν...  

Η εμπλοκή τού δημοσιογράφου Γ. Κακούση στην υπόθεση Παναγόπουλου φέρνει στην επικαιρότητα μια κρυφή- φανερή πληγή τού δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, θα ήταν αδύνατο παρουσιαστής τού BBC να κάνει παραλλήλως τις δημόσιες σχέσεις και του αρχισυνδικαλιστή τής χώρας. Θα ήταν σκάνδαλο μεγατόνων. 

Σε αυτή τη γωνιά τής Βαλκανικής όχι μόνο πέρασε στο ντούκου αλλά κι αρκετοί το παρουσίασαν ως κάτι το φυσιολογικό. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πόσοι δημοσιογράφοι μεταπήδησαν στην πολιτική και στη συνέχεια- κάποιοι, μάλιστα, σχεδόν αμέσως- επέστρεψαν στη δημοσιογραφία σαν να είχαν λείψει απλώς για ένα επαγγελματικό ταξίδι κι όχι σαν να είχαν κάνει αλλαγή καριέρας που θα προϋπόθετε και την τήρηση μιας κάποιας δεοντολογίας. Έτσι κι αλλιώς από τη στιγμή που ο οποιοσδήποτε μπορεί να βαφτιστεί δημοσιογράφος εντός μιας ημέρας τα υπόλοιπα μοιάζουν με ψύλλους στα άχυρα...

Γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας μέσος δημοσιογράφος, δεν εισηγούμαι να μπει κάποιο σχετικό απαγορευτικό. Παρόλο που δεν έχω εργαστεί ποτέ σε γραφείο Τύπου δεν σημαίνει πως δεν αντιλαμβάνομαι τους λόγους για μια τέτοια επιλογή ούτε μπορώ να την αποκλείσω για τον εαυτό του στο μέλλον. 

Εισηγούμαι, ωστόσο, περισσότερη διαφάνεια ώστε να ξέρουν κι αυτοί που μας διαβάζουν, ακούνε και βλέπουν ποιους ακριβώς διαβάζουν, ακούνε και βλέπουν. Θα κερδίζαμε πολλά κι ως προς το σεβασμό τής κοινής γνώμης αλλά, κυρίως, κι ως προς τον αυτοσεβασμό μας...  

 

Όταν είχε λιακάδα αγοράζαμε Πόρσε...

Η ΕΕ είναι χειρότερη από όσο θα θέλαμε οι προοδευτικοί, ευρωπαϊστές πολίτες, είναι πολύ καλύτερη όμως από όσο πιστεύουμε η δική μου γενιά που είναι γεννημένη τη δεκαετία τού '70 και οι νεότερες. Ποιος πιστεύει, για παράδειγμα, σήμερα ότι η Γερμανία θα εισβάλει, στρατιωτικά μιλώντας, στις Κάτω Χώρες, στη Νορβηγία, στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο ή και στην Ελλάδα; Κι όμως, δεν έχουν περάσει και τόσες πολλές δεκαετίες, σε σύγκριση με την ανθρώπινη ιστορία, από την τελευταία φορά που νυν κράτη- μέλη τής Ένωσης πολεμούσαν το ένα το άλλο...

Φυσικά και συμμερίζομαι και πολλά από τα επιχειρήματα σε βάρος τής ΕΕ, από το ότι λειτουργεί προς εξυπηρέτηση των οικονομικών συμφερόντων τής Γερμανίας και οι πολιτικές της ρέπουν προς το νεοφιλελευθερισμό ως τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και τους χρυσοκάνθαρούς της. Θα ήμουν, επίσης, αφελής αν πίστευα ότι ο γαλλογερμανικός άξονας θα έβαζε στην άκρη τα οικονομικά και γεωπολιτικά του συμφέροντα ώστε να πολεμήσει στο πλευρό τής Ελλάδας σε περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης με την Τουρκία. Θα ήμασταν, όμως, καλύτερα αν σε αυτή την παγκόσμια ανασφάλεια κολυμπούσαμε μόνοι μας στον πλανήτη και χωρίς τα ευρωχρήματα, τα οποία εισπράττουν κι εκείνοι που δηλώνουν ευρωσκεπτικιστές ή και πολέμιοι της ΕΕ; Δυσκολεύομαι να δώσω μια καταφατική απάντηση...

Η ίδια πολιτική διπολικότητα μας κατατρύχει και με την Κοινή Αγροτική Πολιτική, η οποία είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα τής Γαλλίας, των funds και των υπόλοιπων επενδυτικών ομίλων που θέλουν να αντικαταστήσουν την παραγωγή τής γης με συνθετικά προϊόντα. Από την άλλη, όμως, από τα χέρια των αγροτών αλλά και των κτηνοτρόφων μας έχουν περάσει εκατομμύρια ευρώ από τη δεκαετία τού '80 μέχρι και σήμερα. 

Κι αν προφανώς δεν ήταν όλοι ή και οι περισσότεροι "φραπέδες" και "χασάπηδες", οι πιο πολλοί ήταν ωστόσο τζίτζικες κι όχι μέρμηγκες. Και τώρα που μας έπιασε η διεθνής διατροφική καταιγίδα προσπαθούμε να επισκευάσουμε μια σκεπή που θα οφείλαμε να είχαμε κάνει με τη λιακάδα. Αν φταίει και η ΕΕ γι' αυτό, μάλλον ζούμε σε σπίτια χωρίς καθρέφτες... 

 

 

Το Brexit λέει πολλά και για το Grexit...

Τι θα είχε συμβεί αν ο Αλ. Τσίπρας τον Ιούλιο του 2015 δεν συμβιβαζόταν με τους Ευρωπαίους; Θα μας είχαν πετάξει πράγματι έξω από την Ευρωζώνη, έστω και με το μανδύα τού προσωρινού που θα αποκτούσε σχεδόν αναπόφευκτα τα χαρακτηριστικά μονιμότητας; Κι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, η βοήθεια που θα μας πρόσφεραν θα ήταν αρκετή για να αποφευχθεί μια πρωτοφανής, ακόμα και για τα μνημονιακά χρόνια, ανθρωπιστική καταστροφή; Εν τέλει, θα ήμασταν καλύτερα σήμερα αν ο πρωθυπουργός δεν χρησιμοποιούσε με διασταλτική ερμηνεία το "όχι" τού ελληνικού λαού στο δημοψήφισμα και είχε επιμείνει στη σκληρή γραμμή που είχε ακολουθήσει τους έξι προηγούμενους μήνες;...

Ευθείες απαντήσεις, βεβαίως, σε αυτές τις ερωτήσεις δεν πρόκειται να λάβουμε ποτέ, παρά μόνο αν οι επιστήμονες βρουν έναν τρόπο να επιστρέφουμε στο παρελθόν και να εφαρμόζουμε διαφορετικά εναλλακτικά σενάρια σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Γι' αυτό κι ο Αλ. Τσίπρας μπορεί ανεμπόδιστα να ισχυρίζεται και τώρα πως έκανε τη σωστή επιλογή σώζοντας τη χώρα και οι επικριτές του να τον κατηγορούν για προδοσία και υποταγή. Το Brexit, όμως, έρχεται (;) σήμερα προκειμένου να μας κάνει να αναρωτηθούμε ακόμα εντονότερα αν σε ένα παγκοσμιοποιημένο οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον η εθνική μοναξιά συνιστά την καλύτερη επιλογή για τα συμφέροντα ενός λαού λιγότερο από δέκα εκατομμυρίων ψυχών...

Η Μεγάλη Βρετανία, ακόμα και στη σημερινή της παρακμή σε σύγκριση με το αυτοκρατορικό της παρελθόν, είναι μια χώρα ισχυρότερη από την Ελλάδα σχεδόν σε όλους τους τομείς. Δεν είναι καν μέλος τής Ευρωζώνης, η οποία υπέφερε από την κρίση τής τελευταίας δεκαετίας.

Κι όμως, η έξοδός της από την ΕΕ εξακολουθεί να διχάζει τον πληθυσμό της και να φοβίζει ακόμα κι αυτούς που την ψήφισαν. Αν υποθέσουμε πως το Brexit προχωρήσει, το πόσο γρήγορα και με ποιους όρους θα προσαρμοστεί το Ηνωμένο Βασίλειο στη νέα εποχή θα μπορούσε να αποτελέσει μια τρόπον τινά απάντηση και στο τι θα είχε συμβεί και σε εμάς αν επιλέγαμε να τινάξουμε στον αέρα μια προσπάθεια δεκαετιών να προσαρμοστούμε στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Εκτίμησή μου, πάντως, παραμένει πως οι Βρετανοί, έστω με φλεγματική στωικότητα, πολύ σύντομα θα λένε "I'm sorry, so sorry"...