Η μεσαία τάξη προτιμά τα κίτρινα γιλέκα από το λευκό ζουρλομανδύα...

Τα πολιτικά οράματα έχουν συκοφαντηθεί γιατί έχουν κακοποιηθεί. Προφανώς και είναι απαραίτητο η πολιτική και οι πολιτικοί να δίνουν λύσεις στα καθημερινά, πρακτικά προβλήματα. Όταν, όμως, επικεντρώνονται μόνο σε αυτά και ιδίως όταν δεν τα λύνουν, τότε ανοίγει ο ασκός του Αιόλου κι από μέσα του βγαίνουν κάθε είδους εχθροί τής δημοκρατίας. Γι' αυτό και είναι απαραίτητο, ενόψει και των πολλών εκλογικών αναμετρήσεων του 2019, όσοι διεκδικήσουν την ψήφο μας να μας "πουλήσουν" κι ένα όραμα, το οποίο ωστόσο θα είναι υλοποιήσιμο αν διαθέτουν την πολιτική βούληση για να το υλοποιήσουν...

Τα Κίτρινα Γιλέκα είναι μια υπόθεση που αφορά πρωτίστως τη Γαλλία. Δεν σταματά, όμως, μόνο εκεί. Γιατί η σημερινή μεσαία τάξη είναι η εργατική τάξη τού παρελθόντος και κάποια στιγμή θα επαναστατήσει στα σοβαρά στην απομείωση της ισχύς της όταν θα ήθελε και θα άξιζε περισσότερη...

Οι σημερινοί φεουδάρχες δεν διαθέτουν τα ίδια χαρακτηριστικά όχι μόνο με τους "παραδοσιακούς" φεουδάρχες, αλλά ούτε με το μεγάλο κεφάλαιο των τελευταίων δεκαετιών. Ταυτίζονται, ωστόσο, όλοι τους στην επιδίωξη αποκλεισμού τής κοινωνικής δικαιοσύνης, πρακτική που όχι μόνο δεν επιτρέπει την αύξηση των εισοδημάτων των μικρομεσαίων, αλλά και τα περιορίζει από πάνω...

Έχει παρατηρηθεί ότι η Ευρώπη όταν αποδέχεται το νεοφιλελευθερισμό καταρρέει σε όλα τα επίπεδα και θεραπεύεται μόνο όταν εφαρμόζει σοσιαλιστικές πολιτικές. Αυτό συνέβη μετά από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αυτό και μετά από την παγκόσμια κρίση που ξέσπασε πριν μια δεκαετία με αφορμή τη Lehman Brothers. Το ερώτημα, επομένως, είναι εύλογο: μήπως θα πρέπει να χρησιμοποιούμε συχνότερα το δημοκρατικό σοσιαλισμό με αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες από το να τον αξιοποιούμε μόνο σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης;...



 

Για τον Τσίπρα καλύτερα να του βγει το Μάτι παρά να χάσει τις εκλογές...

Θα ήταν πολύ βολικό αν στην εξωτερική πολιτική μπορούσες να τα έχεις με όλους καλά και για πάντα. Το ίδιο βολικό θα ήταν, άλλωστε, και σε οποιοδήποτε άλλο τομέα τής ανθρώπινης δραστηριότητας. Μόνο που τις περισσότερες φορές έρχεται η στιγμή που πρέπει να επιλέξεις ποιος εξυπηρετεί καλύτερα τα εθνικά σου συμφέροντα και με αυτόν να συστρατευτείς, τηρώντας ωστόσο μια στοιχειώδη συνέπεια απέναντι σε θεμελιώδεις πανανθρώπινες αξίες.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι λογικό η Ελλάδα ως μέλος τού ΝΑΤΟ και της ΕΕ να έχει ανεβεί στο αμερικανικό κι όχι στο ρωσικό άρμα. Είναι προτιμότερο να ανήκουμε στη Δύση, με όλες της τις ατέλειες, από μια Ανατολή, είτε αυτή είναι η Μόσχα είτε η Άγκυρα, που συμπεριφέρεται ακόμα με λογικές και νοοτροπίες τού 18ου αιώνα...

Σε έναν ιδανικό κόσμο ο Ντ. Τραμπ δεν θα ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ κι ο Βλ. Πούτιν της Ρωσίας. Επειδή, ωστόσο, ζούμε με τα τέρατα που γεννά αυτός ο κόσμος οφείλουμε να τα αντιμετωπίζουμε με τη λεπτότητα που απαιτείται όταν είμαστε μια χώρα λιγότερων από δέκα εκατομμύρια κι εκείνοι μαζί υπερβαίνουν το μισό δισ. Αυτό δεν σημαίνει υποτέλεια, αλλά επίγνωση μιας γεωπολιτικής πραγματικότητας η οποία δεν μας ευνοεί.

Αν, για παράδειγμα, η Ουάσιγκτον θέλει να μπει η ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ αρπάζουμε την ευκαιρία για να επιλύσουμε το Μακεδονικό και προς το δικό μας συμφέρον. Το να μην το έκανε η κυβέρνηση για να μην θεωρηθεί αμερικανόδουλη θα προκαλούσε μεγαλύτερη βλάβη από αυτή που φαντασιώνονται οι απανταχού πατριδοκάπηλοι...

Εθνικό συμφέρον, όμως, δεν συνιστά ούτε η υποταγή στο πολιτικό κόστος γιατί έρχονται εκλογές, όπως συμβαίνει με την απόφαση της κυβέρνησης να παγώσει για το πολύ απώτερο μέλλον την κατεδάφιση αυθαιρέτων. Μακάρι να μην ξαναζήσουμε νέο Μάτι, αλλά οι φυσικές καταστροφές στην εποχή τής άγριας κλιματικής αλλαγής έχουν την τάση να επαναλαμβάνονται ανεξαρτήτως των προσευχών μας.

Πώς θα απολογηθούν, επομένως, ο Αλ. Τσίπρας και η κομπανία του στην περίπτωση που ξαναθρηνήσουμε εκατόμβη νεκρών λόγω και των αυθαίρετων; Κάποια στιγμή, αργότερα ή νωρίτερα, θα είναι κι αυτοί πρώην και κάποια άλλη κυβέρνηση θα επιρρίπτει όλη την ευθύνη σε αυτούς. Κι εν μέρει όχι αδίκως...

Αν έχεις εμμονή με την εσχάτη προδοσία αργά ή γρήγορα θα βρεις τις αποδείξεις...

Τα Δεκεμβριανά του 2008 αποτέλεσαν ένα άτυπο προοίμιο στην πολυετή κρίση των μνημονίων, κάτι όπως τα Ιουλιανά του 1965 στη χούντα τού 1967. Μια ολόκληρη χώρα, με αφορμή τη δολοφονία τού Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, έβλεπε πως κάτι δεν πήγαινε καλά, αλλά δεν μπορούσε πριν δέκα χρόνια να απαντήσει τι ακριβώς συνέβαινε. Πολύ φοβάμαι, ωστόσο, πως ακόμα και σήμερα, παρά την οικονομική κι αξιακή χρεοκοπία μας, δεν είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε πως το μέλλον της Ελλάδας, αν θέλουμε να έχει μέλλον, δεν μπορεί να εμποδίζεται από το παρελθόν της, όσο ένδοξο κι αν ήταν αυτό κατά διαστήματα...

Αν το είχαμε αντιληφθεί δεν θα εξακολουθούσαμε, για παράδειγμα, να πνιγόμαστε σε μια κουταλιά νερό με αφορμή τη Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία είναι επωφελής και για τις δύο πλευρές. Οι Κινέζοι λένε πως αν είσαι προκατειλημμένος με κάποιον ή κάτι αργά ή γρήγορα θα βρεις τις «αποδείξεις» που αναζητάς για να τον ξεμπροστιάσεις. Το ίδιο συμβαίνει και με τους αρνητές των Πρεσπών, οι οποίοι τώρα κρατιούνται χειροπόδαρα από κάποιες, ανώφελες είναι αλήθεια, δηλώσεις τού Ζ. Ζάεφ για να θεμελιώσουν το επιχείρημά τους περί εσχάτης προδοσίας...

Η Ελλάδα, όπως και η ΠΓΔΜ, έχουν πολύ πιο επείγοντα προβλήματα να λύσουν από το αν ο Αλέξανδρος Γ’ ήταν Έλληνας ή Σλάβος, απάντηση που έτσι κι αλλιώς γνωρίζουν όλοι όσοι έχουν τελειώσει το δημοτικό ανά τον κόσμο. Κι όμως σπαταλάμε ακόμα φαιά ουσία, χρόνο κι ενέργεια κι ενδεχομένως να οδηγηθούμε και σε πρόωρες εκλογές για ένα θέμα που βασανίζει εκείνους με χαμηλή εθνική αυτοπεποίθηση, οι οποίοι με τη σειρά τους θέλουν να μεταδώσουν την ασθένειά τους και στους υγιώς σκεπτόμενους. Πότε, επιτέλους, θα ωριμάσουμε ως λαός για να μην καταφεύγουμε σε μεσσίες κι αποδιοπομπαίους τράγους;...   

Γυναίκες ανάμεσα στην προκατάληψη και στην πολιτική ορθότητα...

Κοροϊδεύουμε με πολύ μεγάλη ευκολία στη Δύση χώρες όπως η Σαουδική Αραβία ή το Ιράν, όπου οι γυναίκες δεν επιτρέπεται να κυκλοφορούν ξεσκέπαστες ή δεν έχουν πολύ καιρό που μπορούν να παίρνουν δίπλωμα οδήγησης, αλλά δεν κοιτάμε και πολύ συχνά τον καθρέφτη μας. Αν το κάναμε, θα διαπιστώναμε, για παράδειγμα, ότι στην υποτιθέμενη γη τής ελευθερίας, στις ΗΠΑ, οι γυναίκες απόκτησαν το δικαίωμα του εκλέγειν μόλις το 1919- για να μην γράψω για τους μαύρους και το πότε απόκτησαν ίσα δικαιώματα με τους λευκούς...

Σήμερα η θέση τής γυναίκας στη δυτική κοινωνία είναι παγιδευμένη ανάμεσα στο ρατσισμό και στην προκατάληψη από τη μία πλευρά και στον πολιτικό ορθολογισμό από την άλλη. Είτε, για παράδειγμα, η γυναίκα ευθύνεται για το βιασμό και τη δολοφονία της επειδή είναι "προκλητική", όπως πιστεύουν αρκετοί για το φονικό στη Ρόδο, είτε απαγορεύεται τρόπον τινά να επικεντρώνει κάποιος δημοσίως στην ομορφιά ή στην ασχήμια της γιατί αυτό θεωρείται σεξιστικό, όπως συνέβη με μια ρετουσαρισμένη φωτογραφία τής Φ. Γεννηματά...

Η ευθύνη των ανδρών για το ότι οι γυναίκες ακόμα παλεύουν να βρουν μια ισότιμη θέση στην κοινωνία είναι τεράστια. Η σεξουαλική παρενόχληση που κάποιες φορές γίνεται και κακοποίηση όχι μόνο δεν έχει εξαλειφθεί, αλλά ως ένα βαθμό θεωρείται και κοινωνικώς αποδεκτή...

Κατανοώ, επίσης, την "ανάγκη" που δημιουργεί η κοινωνία σε μια γυναίκα να είναι καλή μητέρα, νοικοκυρά κι ερωμένη και το άγχος που αυτό προκαλεί, ιδίως σε μια εργαζόμενη γυναίκα. Η ευθύνη, ωστόσο, αυτού που αποκαλούμε "ωραίο φύλο" δεν έγκειται στο ότι φορά μια μίνι φούστα και με αυτό προκαλεί υποτίθεται τον θύτη, αλλά στο ότι αποδέχεται ορισμένες φορές να παίζει το ανδρικό παιχνίδι τής επιβολής και να χρησιμοποιεί τη σεξουαλικότητά του αυτοϋποβιβάζοντας τα υπόλοιπα χαρίσματά του. Πρόκειται για γυναικείο αυτογκόλ που τις εξισώνει σε κυνισμό με το ανδρικό φύλο και δίνει λαβή στους μισογύνηδες να θεωρούν εαυτούς δικαιωμένους για τις ιδεοληψίες τους... 

 

Δεν είναι κακό να φορέσει η Αριστερά και κανένα κίτρινο γιλέκο...

Όσο η κοινωνική δικαιοσύνη παραμένει ζητούμενο καμία συλλογική διαμαρτυρία- ακόμα κι αν χρησιμοποιεί στοχευμένη κι όχι λούμπεν βία- δεν είναι εκτός εποχής. Ανεξαρτήτως, για παράδειγμα, από το αν τα Κίτρινα Γιλέκα εμπνέονται από μαρξιστικές, σοσιαλιστικές, εθνικιστικές ή σκοταδιστικές ιδέες η παρουσία τους στους δρόμους είναι δικαιολογημένη όσο οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι, οι φτωχοί φτωχότεροι και στο μεσοδιάστημα η μεσαία τάξη συρρικνώνεται...

Η Αριστερά, επομένως, έχει δίκιο να στέκεται επιφυλακτικά απέναντι σε τέτοιου είδους κινήματα, όχι όμως κι απορριπτικά. Κι αυτό γιατί αν δεν είναι εκείνη που θα τα αγκαλιάσει και τα κατανοήσει πρώτη, τότε θα τα έχει παραχωρήσει στις σκοτεινότερες των πολιτικών δυνάμεων...

Σε αυτό το πλαίσιο, η απάντηση στην ερώτηση για το αν στην Ελλάδα χρειαζόμαστε ένα κίνημα παρόμοιο με των Κίτρινων Γιλέκων- δέκα χρόνια μετά από τη δολοφονία Γρηγορόπουλου κι επτά από τους Αγανακτισμένους- μοιάζει αυτονόητη. Αν είναι απαραίτητοι στη Γαλλία, που δεν δοκιμάστηκε από μνημόνια και που η ποιότητα ζωής των μικρομεσαίων είναι καλύτερη από τη χώρα μας, τότε είναι δέκα φορές πιο απαραίτητοι στα μέρη μας...

Μόνο που αυτήν τη φορά απαιτείται κάτι περισσότερο από το κοινό μίσος απέναντι στην ξένη επιβολή προκειμένου να έχει νόημα η μαζική συλλογική διαμαρτυρία. Απαιτείται και η κοινή αγάπη για την κοινωνική δικαιοσύνη και η στοίχιση με πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που την προτάσσουν ως σκοπό...

Όπως κι αν έχει, είναι χίλιες φορές προτιμότερο κατά την προεκλογική περίοδο να συζητάμε περισσότερο για το ζήτημα της ανισοκατανομής τού πλούτου από ό,τι για τη Συμφωνία των Πρεσπών ή τη σκανδαλολογία. Η ελληνική Μακεδονία θα παραμείνει ελληνική και η Δικαιοσύνη πρέπει να αφεθεί αυτόνομη να κάνει το έργο της. Δουλειά των πολιτικών είναι κυρίως να βρίσκουν λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας και με βάση αυτή τη λογική κρίνονται τα κομματικά προγράμματα και πολύ περισσότερο η κομματική πρακτική. Αν θέλουν πράγματι να λέγονται πολιτικοί κι όχι πολιτικάντηδες που υποθάλπουν τα χυδαιότερα των ενστίκτων τής μάζας...

Τα Κίτρινα Γιλέκα δεν μπορούν να ζεστάνουν από μόνα τους...

Αλίμονο στις χώρες που χρειάζονται ήρωες ή πολίτες στους δρόμους να διαμαρτύρονται για τις συνθήκες τής ζωής τους. Προφανώς αυτό συμβαίνει, όπως για παράδειγμα στη Γαλλία με τα Κίτρινα Γιλέκα, γιατί κάτι δεν πηγαίνει καλά. Σε διαφορετική περίπτωση η μεσαία τάξη, η οποία αποτελεί την πλειονότητα στα ευρωπαϊκά κράτη έστω κι αν το ΚΚΕ πιστεύει ακόμα ότι οι περισσότεροι ανήκουν στην εργατική τάξη, θα έμενε στα σπίτια της και θα αδιαφορούσε για τα κοινά...

Αλίμονο, όμως, και στις χώρες όπου τα δικαιώματα της πλειονότητας θίγονται μπροστά στα μάτια της κι αυτή δεν αντιδρά καθόλου. Στη Γαλλία δεν είναι λίγοι οι μικρομεσαίοι που συμπεριφέρονται σαν κακομαθημένα παιδάκια γιατί μαθαίνουν πως πρέπει να εργάζονται περισσότερο αν θέλουν να απολαμβάνουν τις παροχές ενός γενναιόδωρου κοινωνικού κράτους χωρίς όμως τα απαραίτητα έσοδα για τη συντήρησή του. Στην Ελλάδα, ωστόσο, είναι απαραίτητο να αφήσουμε πίσω μας την αμηχανία που προκάλεσε η αποτυχία τής κυβερνώσας Αριστεράς να φέρει την επανάσταση που είχε υποσχεθεί και να μην συμβιβαστούμε με την επιδοματική πολιτική στην οποία καταφεύγει για να διασωθεί στις επόμενες εκλογές...

Αντί, όμως, να επαναλάβουμε τα Δεκεμβριανά του 2008 ή να μιμηθούμε τις βιαιότητες στο κέντρο τού Παρισιού τις τελευταίες ημέρες, υπάρχει ένας καλύτερος τρόπος να φέρουμε οι πολίτες την επανάσταση που μας υποσχέθηκαν: να σκεφτόμαστε και να ενεργούμε "έξω από το κουτί", να μην επαναλαμβάνουμε αποτυχημένες πρακτικές πιστεύοντας ότι θα φέρουν καλύτερα αποτελέσματα, αλλά να συνδυάζουμε αναπόδραστες εξελίξεις, όπως την παγκοσμιοποίηση, τις νέες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, με κανόνες που θα συντελούν στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην ισονομία και στην ισοπολιτεία. Ποιος ξέρει, μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο επιτυχημένο από το να καταλάβουμε ξανά τη Βαστίλη ή να ξανακάψουμε το κέντρο τής Αθήνας...

Για να μάθεις να ψαρεύεις χρειάζεσαι επίδομα ψαρέματος...

Ο νεοφιλελευθερισμός έχει δίκιο όταν ισχυρίζεται πως η ανάπτυξη δεν μπορεί να έρθει με τα επιδόματα. Όσα ψάρια κι αν δώσεις σε αυτούς που τα έχουν ανάγκη, αν δεν τους μάθεις να ψαρεύουν τότε θα ξαναμείνουν νηστικοί. Γι' αυτό και η επιδοματική πολιτική, ιδίως σε αυτήν τη χώρα, χρησιμοποιείται περισσότερο για ψηφοθηρικούς λόγους παρά ουσίας...

Επομένως έχει δίκιο κι ο Αλ. Τσίπρας όταν λέει στην πυρόπληκτη πως έχουν περισσότερη σημασία οι υποδομές από τα χιλιάρικα; Όχι, πρώτον κυρίως γιατί είναι εκείνος που μοιράζει χιλιάρικα σε επιδόματα κι αυξήσεις προκειμένου να διασωθεί πολιτικώς. Δεύτερον, γιατί καλές οι υποδομές, καλή και η παιδεία, αλλά το στομάχι δεν μπορεί να περιμένει και πρέπει να χορταίνει καθημερινώς. Αυτό σημαίνει ότι το κοινωνικό κράτος είναι απαραίτητο αν θέλουμε να διατηρήσουμε την κοινωνική συνοχή και να μην προκαλέσουμε τον κοινωνικό αυτοματισμό...

Αυτό που χρειάζεται περισσότερο από όλα, όμως, κι αποτελεί, μαζί με την κλιματική αλλαγή, τη μεγαλύτερη διακύβευση δεν είναι άλλο από τη δίκαιη αναδιανομή τού παραγόμενου πλούτου και τις ίσες ευκαιρίες για την παραγωγή νέου. Αν πετύχουμε να περιορίσουμε τις χαώδεις διαφορές, τότε θα έχουμε κάνει κι ένα πολύ σημαντικό βήμα για να χτυπήσουμε τον πόλεμο, τη μετανάστευση, την προσφυγιά και την τρομοκρατία. Κι αυτό, βεβαίως, δεν πρόκειται να επιτευχθεί από μία χώρα μόνο, ακόμα κι αν η Ελλάδα ήταν υπερδύναμη, γι' αυτό κι ο οικονομικός απομονωτισμός- εθνικισμός που ταυτίζεται με το Grexit, το Brexit και τα άλλα exit στην εποχή τής αναπόδραστης παγκοσμιοποίησης μόνο να εντείνει τα προβλήματα μπορεί κι όχι να τα λύσει...