Φασιστάκια δεξιά, κεντρώα κι αριστερά...

"Έχω συγκλονιστεί από το ηθικό μεγαλείο τού Μπελογιάννη. Το θεωρώ ανώτερο κι από των πρώτων χριστιανών, γιατί ο Μπελογιάννης δεν πιστεύει ότι υπάρχει μέλλουσα ζωή", έγραφε σε επιστολή του προς τον βασιλιά Παύλο ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, Σπυρίδων Βλάχος, ζητώντας του να μην γίνει η εκτέλεση. Σε αυτή τη φράση συμπυκνώνεται ο ηρωισμός κάθε ανθρώπου που είναι πρόθυμος να θυσιάσει ακόμα και τη ζωή του για μια ιδέα η οποία θεωρεί πως τον υπερβαίνει... 

Κι αν ο κομμουνισμός δεν στάθηκε αντάξιος της γενναιότητας των μαχητών του, αυτό διόλου δεν μικραίνει τη θυσία τού Μπελογιάννη ή των 200 της Καισαριανής. Σε έναν κόσμο όπου όλοι, έτσι κι αλλιώς, θα πεθάνουμε το να διαλέγουμε την ώρα τού θανάτου μας εμπεριέχει από μόνο του ένα διαολόστελμα στον χάροντα...

Αν μη τι άλλο, οι φωτογραφίες που έγιναν γνωστές ύστερα από δεκαετίες από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής μας αναγκάζουν όλους να αναμετρηθούμε με το μπόι μας, ιδίως όσους αυτοπαρουσιαζόμαστε ως Αριστεροί, και οι συγκρίσεις μάλλον μας φέρνουν απολογούμενους. Δυσκολεύομαι να φανταστώ πολλούς από όσους κρατάμε τα λάβαρα της ιδεολογικής καθαρότητας πρόθυμους να στηθούμε μπροστά από ένα εκτελεστικό απόσπασμα για να τα υπερασπιστούμε κι όχι μόνο πάνω από ένα πληκτρολόγιο... 

Στις ημέρες μας, άλλωστε, ο φασισμός παίρνει πολλές μορφές και, δυστυχώς, αρκετοί δεν έχουμε αποφύγει τούτο το αμάρτημα απαγορεύοντας, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, ακόμα και τη διατύπωση της διαφορετικής άποψης. Έχει γεμίσει ο τόπος φασιστάκια, δεξιά, κεντρώα κι αριστερά...

Οι 200 της Καισαριανής μπορεί να θεωρηθούν και τυχεροί γιατί δεν πρόλαβαν να δουν την τραγική διάψευση των ονείρων τους. Δεν είδαν, για παράδειγμα, τις προσδοκίες τους για μια αταξική κοινωνία όπου κανένας άνθρωπος δεν θα πέφτει θύμα εκμετάλλευσης να συνθλίβεται κάτω από τις ερπύστριες στο Ανατολικό Βερολίνο, στη Βουδαπέστη ή στην Πράγα... 

Έτσι κι αλλιώς τα σύνορα που χωρίζουν τα όνειρα από τις ψευδαισθήσεις δεν είναι ευδιάκριτα κι όλοι μας τα έχουμε περάσει κάποια στιγμή ή αρκετές φορές. Ακόμα κι όσοι ανάμεσά μας πιστεύουν, μάλλον αυτάρεσκα, ότι κινούνται πάντοτε και πάντα στη σωστή πλευρά τής Ιστορίας...