Μια χώρα είναι τόσο μικρή όσο αυτοί που την κυβερνούν...

Κανένας ΥΠΕΞ των ΗΠΑ και ουδείς πρόεδρός τους θα υποστηρίξει, τουλάχιστον όχι δημοσίως, πως η Ελλάδα έχει δίκιο στα όσα ζητά κι απαιτεί από την Τουρκία. Πρώτον, γιατί έτσι κι αλλιώς δεν έχει σε όλα δίκιο και δεύτερον γιατί κάτι τέτοιο δεν θα εξυπηρετούσε τα αμερικανικά συμφέροντα. 

Δεν περιμένω, συνεπώς, από την κυβέρνηση Μητσοτάκη το ακατόρθωτο, όπως δεν το περίμενα από τις προηγούμενες και δεν το περιμένω από τις επόμενες. Δεν περιμένω, ωστόσο, και το να γυρίζει την εξωτερική πολιτική τής χώρας στις δεκαετίες τού '40, του '50 και του '60. Η εξωτερική πολιτική, άλλωστε, τής υποτέλειας οδήγησε στο 1922 και στο 1974, στη μικρασιατική καταστροφή και στον ακρωτηριασμό τής Κύπρου αντιστοίχως...

Όταν η απάντηση της ελληνικής κυβέρνησης στο δημοσίευμα της Wall Street Journal πως θα μας κάνουν Ρουμανία αν δεν γίνουμε ντίλερς τού αμερικανικού LNG είναι πως "δεν εκβιαζόμαστε" γίνεται φανερό ότι υπήρξε εκβιασμός. Κι αν η δίκη προθέσεων εμπεριέχει πάντοτε το ρίσκο τής διάψευσης, το ότι δεν έχουμε φέρει αντίρρηση ούτε με αυτήν την κυβέρνηση- ούτε και με την κυβέρνηση Τσίπρα- σε οτιδήποτε μας έχει απαιτήσει η Ουάσιγκτον λέει πολύ περισσότερα από όσα θα μπορούσε ποτέ να πει ένας διπλωμάτης. Δεν ανήκουμε απλώς στη Δύση. Εξακολουθούμε να είμαστε προτεκτοράτο της, προσφέροντάς της ακόμα και τον Παρθενώνα για μαθήματα τραμπικής δημοκρατίας...

Η Ελλάδα δεν είναι υπερδύναμη και ούτε της επιτρέπει το πληθυσμιακό της μέγεθος να γίνει. Δεν είναι ούτε καν περιφερειακή δύναμη όπως η Τουρκία. Είναι, όμως, τόσο μεγάλη όσο θα όφειλε η ηγεσία της να την παρουσιάζει στους διεθνείς συνομιλητές της. Όταν, ωστόσο, ο ΥΠΕΞ, Γ. Γεραπετρίτης, παρατηρεί δημοσίως πως δεν θα ζητούσαμε να γίνουμε μη μόνιμο μέλος τού Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αν γνωρίζαμε τι θα ακολουθούσε ή όταν δεν απαιτούμε οικονομικά και γεωστρατηγικά ανταλλάγματα για τους σταθμούς υγροποίησης του φυσικού αερίου τότε είμαστε τόσο μικροί όσο αυτοί που μας κυβερνούν...   

Από Τούρκου βόλι μπορεί να μην πας ποτέ, από εργοδότη πιθανότερο...

Με τον τουρκικό στρατό μπορεί να πολεμήσουμε αύριο, μπορεί όμως και να μην πολεμήσουμε ποτέ ξανά. Αντιθέτως, ο ταξικός πόλεμος είναι παρών, καθημερινός και μερικές φορές αιματοβαμμένος. Μετρήστε τα εργατικά ατυχήματα αν δεν με πιστεύετε, για να μην αναφερθώ σε αυτά που πληγώνουν την ψυχή. Κι αν οι πολλοί συνήθως τον χάνουμε από τους λίγους δεν συμβαίνει γιατί δεν ψηφίζουμε μετριοπαθείς κεντρώους πολιτικούς αλλά γιατί δεν έχουμε ταξική συνείδηση. Κι αυτό το ξέρουν πολύ καλά στη ΝΔ. Γι' αυτό και μας δείχνουν με το δάχτυλο γιατί δεν χρησιμοποιούμε, για παράδειγμα, μέσα μεταφοράς ή γιατί τολμάμε μερικές φορές να πηγαίνουμε κόντρα στα αφεντικά μας...

Θαυμάζουμε τους Γάλλους εκπαιδευτικούς και μαθητές που βγήκαν στους δρόμους για να υπερασπιστούν τη δημόσια παιδεία ή τους Ισπανούς που κατέλαβαν πλατείες για να διαμαρτυρηθούν για τη στεγαστική κρίση. Δεν τους μιμούμαστε όμως και το ακόμα χειρότερο; Αν το κάναμε θα είχαν βρεθεί πολλοί ανάμεσά μας που θα μιλούσαν για αναρχοάπλυτους τεμπέληδες και κακομοίρηδες. Και δεν αναφέρομαι σε όσους έχουν λυμένα τα οικονομικά τους προβλήματα. Θα το υποστήριζαν και πολλοί πεσόντες τού οκτάωρου που νανουρίζονται με την καπιταλιστική ψευδαίσθηση πως αν εργαστούν σκληρά το σύστημα θα τους ανταμείψει ή την αντίστοιχη θρησκευτική πως θα τους το ξεπληρώσει ο μεγαλοδύναμος στη βασιλεία των ουρανών...

Στη ζωή δεν υπάρχει η μία και μοναδική αλήθεια. Ούτε ο ένας και μοναδικός δρόμος για να ξέρεις αν έχεις πάρει τον σωστό ή όχι. Ούτε θα υπάρξει ποτέ εθνική ενότητα αν δεν περιοριστούν οι ταξικές ανισότητες. 

Δεν θα καταργηθούν ποτέ. Θα ήταν ουτοπικό να το ζητάμε. Είναι, ωστόσο, κι αυτοκτονικό να τις αποδεχόμαστε όσοι είμαστε δέσμιοι του οποιουδήποτε μεροκάματου ή μηνιάτικου. Κι όσοι το έχουν κάνει ανάμεσά μας έχουν βρει απλώς τη μέση οδό προς την εργασιακή κόλαση...

  

 

Μετά το Βατερλό η εξορία έγινε ο τάφος του Ναπολέοντα...

Δεν είναι κάθε περίπτωση ανεξάρτητου βουλευτή ίδια με κάποια άλλη, έστω κι αν όλες τους συγκλίνουν στην κοινή αγωνία για πολιτική επιβίωση. Γι' αυτό και στο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έχει πληγεί περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο κόμμα στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο από αυτό το φαινόμενο, έχουν δίκιο αλλά κι άδικο όταν το στιγματίζουν. Κάποιοι έφυγαν γιατί έγινε ένα πραξικόπημα, αυτό του μπουζουξίδικου, κι άλλοι είτε γιατί έχασαν στις εσωκομματικές εκλογές ή αφού πρώτα έκαναν ό,τι μπορούσαν για να διαλύσουν το κόμμα με το οποίο εκλέχθηκαν...

Όπως κι αν έχει, στην Κουμουνδούρου οφείλουν πρωτίστως να κοιταχτούν στον καθρέφτη τους για το ότι από κόμμα εξουσίας ακόμα και το 2024- δεύτεροι ήταν στις ευρωεκλογές και με τον Στ. Κασσελάκη πρόεδρο- κατάφεραν να δίνουν δύο χρόνια αργότερα μάχη για την είσοδό τους στη Βουλή. Επέτρεψαν στον Αλ. Τσίπρα να τους διαλύσει κι αυτό ναι μεν κορυφώθηκε υπό την ηγεσία Φάμελλου αλλά ξεκίνησε νωρίτερα. Αν, συνεπώς, πιστεύουν ότι με μια γενική "συγγνώμη που σας πληγώσαμε" έχουν ξεμπερδέψει με τις ενοχές τους κι ατενίζουν με μεγαλύτερη αισιοδοξία το μέλλον μάλλον τους λείπει ένα ακόμα πολιτικό στοιχείο, η κοινωνική γείωση...

Στο ΣΥΡΙΖΑ πιστεύουν ότι θα ευνοηθούν από τη δημοσκοπική κόπωση της ΕΛΑΣ. Τόσο, όμως, στην Κουμουνδούρου όσο και στην Αμαλίας (για τη Νέα Αριστερά δεν το συζητώ καν, είναι ήδη ζωντανοί νεκροί) αδυνατούν να δουν τη μεγάλη εικόνα. Όσα συνέβησαν τα τελευταία 11 χρόνια- ιδίως το 2015, αλλά και το 2023- 2026- με δική τους ευθύνη απογοήτευσαν τα προνομιακά τους ακροατήρια, αποξένωσαν παλαιότερους κι εν δυνάμει ψηφοφόρους τους, έφεραν σε απελπισία τους προοδευτικούς πολίτες. 

Σε όσα, επομένως, κόμματα- συμπεριλαμβανομένου του ΠΑΣΟΚ- και κομματίδια κι αν μοιραστούν οι ένοχοι, όσες ταμπέλες κι αν αλλάξουν, όσες μάσκες κι αν φορέσουν το αποτέλεσμα θα είναι ίδιο κι απαράλλαχτο στην κάλπη. Θα θυμίζει μια πολύ γνωστή μάχη τού 1815 που θα αναγκάσει τους ηττημένους της σε αμετάκλητη αυτή τη φορά πολιτική εξορία... 

 

Η Ισπανία κείται μακράν για να διχαζόμαστε και γι' αυτή...

Χωρίς προφανώς να το επιδιώκει, ο Πέδρο Σάντσεθ έχει μετατραπεί εδώ και καιρό σε κομμάτι τής εγχώριας πολιτικής αντιπαράθεσης. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει πολιτικούς τής ΝΔ ή της αντιπολίτευσης να επικαλούνται την Ισπανία είτε ως αρνητικό είτε ως θετικό παράδειγμα; Κι αυτό είναι λογικό γιατί σε μία νεοφιλελεύθερη κι ακροδεξιά ευρωπαϊκή δυστοπία που ξεπλένει ακόμα και τη γενοκτονία των Παλαιστίνιων ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός μοιάζει με εξαίρεση στον κανόνα. Είναι πολύ μεγάλο λάθος, ωστόσο, να αγιοποιούμε ή να δαιμονοποιούμε καταστάσεις τις οποίες δεν ζούμε από μέσα...

Πράγματι, ο Σάντσεθ τα έχει βάλει ανοιχτά με το Ισραήλ αλλά δεν ξέρω αν θα έκανε το ίδιο αν γείτονάς του ήταν η Τουρκία, στην οποία άλλωστε πουλά οπλισμό. Υπουργοί, εξάλλου, αλλά και η ίδια του η σύζυγος φέρονται αναμεμειγμένοι σε σκάνδαλα διαφθοράς και κατάχρησης εξουσίας. Στη Θέουτα, επίσης, το καλοκαίρι σκοτώθηκαν μερικές δεκάδες μετανάστες. Αν δεν έχουμε, συνεπώς, την πλήρη εικόνα είναι και δύσκολο να αναρωτιόμαστε και δημοσίως γιατί είναι το πιθανότερο να χάσει τις εκλογές σε μια χώρα που ναι μεν οι τοπικές κυβερνήσεις είναι ισχυρές αλλά και που μία 87χρονη έχασε το σπίτι της από αρπακτικά που ο Σάνσεθ απέτυχε να δαμάσει...

Ιδίως η Αριστερά θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτική στις αγιογραφίες τής σοσιαλδημοκρατίας- γιατί αυτό είναι το PSOE κι όχι βεβαίως η ριζοσπαστική Αριστερά, μολονότι μέρος της συγκυβερνά μαζί του- και περισσότερο αναλυτική για τις αιτίες που, για παράδειγμα, οδήγησαν τους Podemos σε χαμηλά ποσοστά και στη διάσπαση. Όπως, επίσης, κι ο μπαμπούλας τής ακροδεξιάς δεν μπορεί να είναι το κυρίαρχο προεκλογικό της αφήγημα. Την διαφημίζει εμμέσως πολύ περισσότερο από όσο πιστεύει ότι την περιθωριοποιεί...

 

 

Με πολεμούν προωθώντας με...

Η ηγεσία απαιτεί και υποκριτική ερμηνεία. Για τους πλούσιους πρέπει να είσαι πλούσιος, για τους φτωχούς φτωχός και για τους πιστούς πιστός. Περιέχεται στο job description να φαίνεσαι πως είσαι όσο πιο κοντά γίνεται στο λαό που θέλεις να κυβερνήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο καθόλου δεν με ενοχλεί η νέα επίσκεψη Τσίπρα στο Άγιο Όρος. Περισσότερο με ενοχλεί το ότι δεν μπορούσε να πάει και η Μπέττυ γιατί και για τους αγιορείτες μοναχούς μας η γυναίκα εξακολουθεί να είναι ο διάβολος...

Όπως, επίσης, με ενοχλεί η αυτοθυματοποίηση των πολιτικών μας τους οποίους αν ακούσεις και δεν ξέρεις τι πραγματικά συμβαίνει μπορεί και να πιστέψεις ότι στέκονται μόνοι έναντι όλων. Κατ' αρχάς, μια γρήγορη ανάγνωση να κάνεις στο ετήσιο πόθεν έσχες τους και θα διαπιστώσεις ότι φτωχός ανάμεσά τους θεωρείται εκείνος που έχει "μόνο" πέντε ακίνητα και "μόνο" μερικές χιλιάδες ευρώ τραπεζικές καταθέσεις. Το να πολιτεύεσαι είναι ακριβό σπορ και σε αυτή τη χώρα όπου τα περισσότερα γίνονται κάτω από το τραπέζι είναι αστείο ακόμα και να συζητάμε πως υπάρχουν κόμματα με κοινοβουλευτική παρουσία ή με ισχυρές πιθανότητες να μπουν στη Βουλή τα οποία να μην έχουν, λιγότερο ή περισσότερο, και κάποιου είδους οικονομική στήριξη από χοντρά πορτοφόλια...

Όπως είναι, επίσης, αστείο να μην είσαι κοινοβουλευτικό κόμμα, να έχεις καθημερινή μιντιακή παρουσία και κάλυψη, σε αντίθεση με κοινοβουλευτικά κόμματα, να διαθέτεις ακόμα και ΜΜΕ τα οποία στήθηκαν ή αγοράστηκαν για να σε προμοτάρουν και να παριστάνεις πως σε πολεμούν οι πάντες. Ιδίως όταν επενδύεις κυρίως στην επικοινωνία και λιγότερο στην ουσία. Ιδίως όταν όλοι όσοι παροικούν την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πώς σε αποκαλούν πολλοί που σε ξέρουν καλά...   

Stories χωρίς αφήγημα...

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλημμυρίζουν κάθε ημέρα από βίντεο κομμάτων, βουλευτών και πολιτευτών και είναι λογικό αφού συνιστούν μία σχετικά φτηνή μέθοδο προώθησης των έργων και των απόψεών τους. Την ίδια υπερκατανάλωση βιώνουμε και με τις δημοσκοπήσεις οι οποίες δημοσιεύονται με την ίδια συχνότητα (sic) με την οποία στη Γερμανία παράγονται αυτοκίνητα. 

Στο ερώτημα, συνεπώς, αν τα social media και οι μετρήσεις διαμορφώνουν κομματικές συνειδήσεις η αυτονόητη απάντηση είναι καταφατική. Μόνο που κόμματα, βουλευτές και πολιτευτές εστιάζοντας στο δέντρο χάνουν το δάσος. Ποιο είναι αυτό; Το έλλειμμα πειστικού αφηγήματος, αφού μοιάζουν με εφημερίδες χωρίς πρώτη σελίδα...

Η ΝΔ μας εκβιάζει με σταθερότητα ή χάος. Δεν μας υπόσχεται, δηλαδή, πως θα ζήσουμε καλύτερα τα επόμενα τέσσερα χρόνια αλλά πως τουλάχιστον δεν θα τα περάσουμε χειρότερα από όσο τώρα που πληρώνουμε με πάνω από δύο ευρώ το λίτρο τη βενζίνη. Η αντιπολίτευση, πάλι, επιδίδεται σε ένα διαγωνισμό για το ποιος θα μας φέρει τα φτηνότερα καύσιμα από το πρατήριο και προϊόντα από το μάρκετ χωρίς όμως να μας δίνει μια ικανοποιητική, έστω, εξήγηση, ιδίως η προοδευτική αντιπολίτευση, γιατί είναι χώρια κι όχι μαζί αφού πάνω κάτω ισχυρίζονται τα ίδια με ελαφριές διαφοροποιήσεις. Κι όλοι αυτοί αναρωτιούνται για το αν η αποχή θα είναι μεγάλη ή γιατί φουσκώνει ο Κασιδιάρης...

Μακάρι κάποιο από τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης να πάρει κεφάλι από τα υπόλοιπα μέσα στους επόμενους μήνες και να έχει δημιουργηθεί ένα δίπολο μέχρι τις κάλπες αντί να μιλάμε για το ποιος θα πάρει το ασημένιο μετάλλιο. Ελάχιστες αμφιβολίες έχω, ωστόσο, για το αν θα δούμε δραματικές αλλαγές στην οικονομία και στην εξωτερική μας πολιτική με κυβερνήσεις ΕΛΑΣ ή ΠΑΣΟΚ. Τη δουλειά που θα έχει αφήσει στη μέση ο Κ. Μητσοτάκης θα τελειώσουν, απλώς με προοδευτική εσάνς κι άλλοθι...

Μια χώρα για τα μπάζα...

Δεν ανήκω σε εκείνους που ισχυρίζονται πως η ανθρωπότητα πρέπει να σωθεί πάση θυσία και με οποιοδήποτε κόστος. Το είδος μας πόρρω απέχει από το να είναι τέλειο ώστε τυχόν απουσία του από τον πλανήτη να θεωρείται καταστροφική. Ισχυρίζομαι, ωστόσο, και με πάθος πως δεν είμαστε και του πεταματού και, κυρίως, πως οι αλγόριθμοι δεν έχουν καταφέρει, τουλάχιστον όχι ακόμα, να μας καταλάβουν στο μέγιστο βαθμό ώστε να αποφασίζουν εκείνοι για τις ζωές μας...

Τα γράφω όλα αυτά με αφορμή και την κυβερνητική απόπειρα καθιέρωσης του credit score στη ζωή μας το οποίο σημαίνει, grosso modo, πως η οποιαδήποτε αξιοπιστία μας σε αυτή τη ζωή θα κρίνεται με βάση αντικειμενικές μεν επιδόσεις, όπως το πόσο συνεπείς είμαστε στην πληρωμή τού ενοικίου ή του δανείου μας, αλλά οι οποίες δεν λαμβάνουν υπόψη πολλές άλλες παραμέτρους για τις οποίες τα μαθηματικά μάς είναι άχρηστα. Δυστοπία; Μάλλον, αν και δεν θα είναι η πρώτη φορά που για χάρη της αποκηρύσσουμε την ουτοπία. Αναπόφευκτη; Μόνο αν την αποδεχθούμε δαρβινικά, όπως έχουμε αποδεχθεί να πλουτίζουν κάποιοι από τη διάχυση των προσωπικών μας δεδομένων και δίχως νομικές συνέπειες...

Όλα αυτά, βεβαίως, είναι ψιλά γράμματα σε μια χώρα της οποίας ο τότε υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, που δεν έχει καν δικαίωμα υπογραφής, παραπέμπεται στο Ειδικό Δικαστήριο αλλά ελάχιστοι αναρωτιούνται για το αν έχει έστω την ελάχιστη ποινική ευθύνη ο ίδιος ο πρωθυπουργός που έκανε δηλώσεις από τον τόπο τού εγκλήματος με το μπάζωμα ΄να έχει ήδη ξεκινήσει. Σε μια χώρα που ο υπουργός Δικαιοσύνης για τα μπάζα δεν παραιτείται ή δεν απολύεται ύστερα από τον 'κουβά" στον οποίο τον έστειλε η δικαιοσύνη. Σε μια χώρα όπου επιχειρείται να κατηγορηθούν για κακουργήματα οι γονείς των θυμάτων των Τεμπών είναι μια χώρα που αξίζει μια τρίτη θητεία Μητσοτάκη...