Στην κηδεία του καλού δημοσιογράφου πηγαίνει μόνο ο παπάς...

Λένε πως στην κηδεία τού καλού δημοσιογράφου πηγαίνει μόνο ο παπάς. Εύχομαι από καρδιάς στον φίλο και συνάδελφο Χρήστο Αβραμίδη να το διαπιστώσουμε ύστερα από πολλά πολλά χρόνια. Αυτό, όμως, που διαπιστώνουμε με πολύ μεγάλη ευκολία σήμερα είναι τη δυσανεξία τής οποιασδήποτε εξουσίας στην οποιαδήποτε κριτική, Φυσικά και δεν είναι τωρινό γέννημα, μόνο που η εξουσία στην Ελλάδα έχει αποθρασυνθεί γιατί της δώσαμε και οι δημοσιογράφοι την ευκαιρία να το παρακάνει με την παθητικότητά μας απέναντί της. Στην καλύτερη περίπτωση...

Είναι, συνεπώς, μεγάλη και η δική μας ευθύνη για τα κύμβαλα αλαλάζοντα που ταλαιπωρούν το δημόσιο βίο τής χώρας. Αντί να τους συμπεριφερόμαστε με τον ίδιο σεβασμό που συμπεριφέρεται ένας σκύλος σε μια κολόνα είτε τα λιβανίζουμε είτε τα χαϊδεύουμε είτε εθελοτυφλούμε μπροστά στις πομπές τους. Και κάπως έτσι γιγαντώνουμε το ναρκισσισμό πολιτικών απατεώνων που τους πιστεύουν μόνο όσοι δεν τους ξέρουν...

"Γιατί δεν παρεμβαίνει η ΕΣΗΕΑ σε περιπτώσεις μπούλινγκ, όπως αυτή σε βάρος τού Χρήστου Αβραμίδη", διαβάζω από κάποιους, οι οποίοι πολύ καλά κάνουν και ρωτάνε. Και οι πρόσφατες αποκαλύψεις, ωστόσο, για τον αρχισυνδικαλιστή Παναγόπουλο επιβεβαιώνουν ότι αλίμονο αν οποιοσδήποτε εργαζόμενος περίμενε από τους συνδικαλιστές του να τον προστατεύσουν. Θα ήταν λογικό αλλά όσοι έχουμε ζήσει στους εργασιακούς μας χώρους τη δράση εργατοπατέρων που στα ξένα μαγαζιά κάνουν τους καμπόσους αλλά στα δικά τους τις αρσακειάδες καταλαβαίνουμε ότι περιγράφουμε μια ουτοπία. Αντιθέτως, η δυστοπία είναι και δικό μας δημιούργημα...  

Ο προοδευτικός μας φασισμός...

Αν γινόταν μια δημοσκόπηση στην Ελλάδα με το ερώτημα "είστε φασίστας" πολύ δύσκολα η καταφατική απάντηση θα συγκέντρωνε διψήφιο ποσοστό. Όπως, άλλωστε, κι ένα γκάλοπ με την ερώτηση "είστε ρατσιστής". 

Ο ορισμός, άλλωστε, που δίνει ο καθένας μας στο φασισμό και στο ρατσισμό μάλλον διαφέρει και σίγουρα μας αθωώνει από οποιοδήποτε πειρασμό μπορεί να έχουμε αισθανθεί να υποκύψουμε σε αυτές τις δύο ιδεοληψίες, οι οποίες μάλιστα στις πολύ ακραίες μορφές τους έχουν αφήσει και πολύ αίμα πίσω τους. Φοβάμαι, ωστόσο, πως κι ανάμεσα στους βαυκαλιζόμενους τους προοδευτικούς κυκλοφορεί ο ιός τού φασισμού και, μάλιστα, σε αυξημένες δόσεις. Μια ματιά στο τι γράφεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ενδεικτικότατη...

Για παράδειγμα, ουκ ολίγοι "απαγορεύουν" να γράφεις στις δικές σου σελίδες το οτιδήποτε είναι αρνητικό για το πολιτικό κόμμα ή το πολιτικό πρόσωπο που υποστηρίζεις. Δεν σου δίνουν το δικαίωμα ούτε καν να εξηγείς τους λόγους για τους οποίους δεν τους υποστηρίζεις. Αν τα λόγια σου είναι θετικά σού επιτρέπουν να γράφεις σεντόνια ολόκληρα, αν όχι και ήσουν μέλος του σου παραχωρούν τη δυνατότητα να αποχωρήσεις σιωπηλά. Μέχρι εκεί αντέχουν τη δημοκρατία...

Φυσικά υπάρχουν και οι μεταμφιεσμένοι όλο το χρόνο κι όχι μόνο στις Απόκριες φασίζοντες που σου επιτρέπουν να γράφεις στις σελίδες σου για όποιο θέμα θέλεις εσύ, όπως άλλωστε κάνουν και οι ίδιοι στις δικές τους, και για όσο θες. Αυτοί είναι οι πιο γενναιόδωροι. Θα σου υποδείξουν "απλώς" να γράφεις αλήθειες. Τις δικές τους αλήθειες βεβαίως οι οποίες αν δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα αλλά στις φαντασιώσεις τους για την πραγματικότητα τόσο το χειρότερο για τις αλήθειες...

Δεν βγάζω την ουρά μου απέξω. Είμαι σίγουρος ότι έχω υποκύψει κι εγώ στο μικρόβιο του φασισμού. Δεν είναι πάντοτε εύκολο να βγαίνουμε από τον εαυτό μας και να παρατηρούμε τις καταστάσεις με το μάτι ενός αντικειμενικού σχολιαστή, ιδίως όταν έχουμε βρεθεί πολύ κοντά στο επίκεντρο. Γι' αυτό θα συνεχίσω να προσπαθώ να κατανοώ το φασισμό από όπου κι αν προέρχεται. Για να είμαι σε θέση να τον τσακίζω σε κάθε ευκαιρία που μου δίνεται... 

  

Στο Λονδίνο θα ήταν σκάνδαλο...

Όταν έκανα το μεταπτυχιακό μου στο Κάρντιφ οι φοιτητές δημοσιογραφίας συστεγαζόμασταν με τους φοιτητές που σπούδαζαν δημόσιες σχέσεις (PR). Στη Μεγάλη Βρετανία των αρχών, τουλάχιστον, του 21ου αιώνα ήταν κοινή παραδοχή ότι τα επαγγέλματα του δημοσιογράφου και του δημοσιοσχεσίτη ναι μεν έχουν συνάφεια αλλά την ίδια που έχουν οι δύο απέναντι όχθες ενός ποταμού. Στην Ελλάδα (και) του 2026 τα όρια είναι τόσο αδιευκρίνιστα που πολλές φορές μοιάζει να μην υφίστανται καν...  

Η εμπλοκή τού δημοσιογράφου Γ. Κακούση στην υπόθεση Παναγόπουλου φέρνει στην επικαιρότητα μια κρυφή- φανερή πληγή τού δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, θα ήταν αδύνατο παρουσιαστής τού BBC να κάνει παραλλήλως τις δημόσιες σχέσεις και του αρχισυνδικαλιστή τής χώρας. Θα ήταν σκάνδαλο μεγατόνων. 

Σε αυτή τη γωνιά τής Βαλκανικής όχι μόνο πέρασε στο ντούκου αλλά κι αρκετοί το παρουσίασαν ως κάτι το φυσιολογικό. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πόσοι δημοσιογράφοι μεταπήδησαν στην πολιτική και στη συνέχεια- κάποιοι, μάλιστα, σχεδόν αμέσως- επέστρεψαν στη δημοσιογραφία σαν να είχαν λείψει απλώς για ένα επαγγελματικό ταξίδι κι όχι σαν να είχαν κάνει αλλαγή καριέρας που θα προϋπόθετε και την τήρηση μιας κάποιας δεοντολογίας. Έτσι κι αλλιώς από τη στιγμή που ο οποιοσδήποτε μπορεί να βαφτιστεί δημοσιογράφος εντός μιας ημέρας τα υπόλοιπα μοιάζουν με ψύλλους στα άχυρα...

Γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας μέσος δημοσιογράφος, δεν εισηγούμαι να μπει κάποιο σχετικό απαγορευτικό. Παρόλο που δεν έχω εργαστεί ποτέ σε γραφείο Τύπου δεν σημαίνει πως δεν αντιλαμβάνομαι τους λόγους για μια τέτοια επιλογή ούτε μπορώ να την αποκλείσω για τον εαυτό του στο μέλλον. 

Εισηγούμαι, ωστόσο, περισσότερη διαφάνεια ώστε να ξέρουν κι αυτοί που μας διαβάζουν, ακούνε και βλέπουν ποιους ακριβώς διαβάζουν, ακούνε και βλέπουν. Θα κερδίζαμε πολλά κι ως προς το σεβασμό τής κοινής γνώμης αλλά, κυρίως, κι ως προς τον αυτοσεβασμό μας...  

 

Καλύτερα αντιπρόεδρος παρά πρώην πρόεδρος...

Μπορώ πολύ πιο εύκολα να πιστέψω στον Άι Βασίλη από το ότι η δικαιοσύνη, η ηγεσία τής οποίας μάλιστα διορίζεται από την κυβέρνηση, είναι ανεξάρτητη. Γι' αυτό και δεν θεωρώ καθόλου τυχαία τη σύμπτωση της δίωξης Παναγόπουλου με την έναρξη του δημόσιου πρέσινγκ κι από τον Κ. Μητσοτάκη προς το ΠΑΣΟΚ για κυβερνητική συνεργασία. Το μήνυμα εστάλη κι ως τέτοιο είμαι βέβαιος ότι το έχουν διαβάσει και στη Χαριλάου Τρικούπη...

Όπως κι αν έχει, ο Ν. Ανδρουλάκης είναι παγιδευμένος, σε μεγάλο βαθμό λόγω της προσωπικής του ανικανότητας να σταθεί κι ως ηγέτης πέρα από ένας πολύ καλός κομματάρχης. Αυτήν τη στιγμή τουλάχιστον δεν προκύπτει από πουθενά πως το ΠΑΣΟΚ θα είναι πρώτο κόμμα στις εκλογές. 

Είναι αρκετά πιθανό, μάλιστα, να μην είναι ούτε καν δεύτερο και να δώσει τη μάχη τής τρίτης θέσης με το κόμμα Τσίπρα, την Ελληνική Λύση, την Πλεύση Ελευθερίας ή και το ΚΚΕ. Σε απλά ελληνικά, αυτό σημαίνει ότι ο Ανδρουλάκης δεν έχει κανένα περιθώριο για δεύτερες κάλπες που θα στείλουν το κόμμα του στην πέμπτη ή έκτη θέση. Συνεπώς, καλύτερα αντιπρόεδρος κυβέρνησης παρά πρώην πρόεδρος ενός μικρού κόμματος...

Ούτε οι μεταγραφές θα τον σώσουν. Όχι γιατί κάποιες από αυτές δεν είναι καλοί ψηφοσυλλέκτες αλλά γιατί το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι πολύ βαθύτερο. Έτσι κι αλλιώς και στις τελευταίες εκλογές είχε πάει καλά στην περιφέρεια, όπου οι προσωπικές σχέσεις έχουν μεγαλύτερη αξία, αλλά καταποντίστηκε στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου οι διακυβεύσεις είναι πιο πολιτικές και τα οποία βγάζουν, άλλωστε, και κυβερνήσεις. Έχουμε, φυσικά, περίπου ένα χρόνο μέχρι τις εκλογές και πολλά μπορεί να αλλάξουν. Αν, όμως, οι αλλαγές είναι προς το συμφέρον τού ΠΑΣΟΚ αυτό θα είναι αποτέλεσμα καραμπόλας κι όχι κάποιας ηγετικής επιφοίτησης του αρχηγού του... 

    

Όταν πατάς σε δύο βάρκες το επόμενο βήμα είναι η θάλασσα...

Αν ο Γκέμπελς μας κοιτάζει από όπου κι αν βρίσκεται θα ήταν υπερήφανος για το επικοινωνιακό επιτελείο Μητσοτάκη. Ύστερα από τους εκατοντάδες νεκρούς στην Πύλο κι άλλα δυστυχήματα με λιγότερα θύματα, στη βάρδια τού πρωθυπουργού χάθηκαν και 15 άνθρωποι ανοιχτά της Χίου. Πάλι με εμπλεκόμενο το Λιμενικό, πάλι με τις κάμερες κλειστές και πάλι με καταγγελίες, αυτή τη φορά πως το σκάφος χωρίς αναγνωριστικά πέρασε πάνω από το φουσκωτό. Κι όμως, αντί να τίθεται το ερώτημα αν οι ικέτες τής Γης σκοτώθηκαν από δόλο ή από αμέλεια, η δημόσια συζήτηση γίνεται για το αν είμαστε με το Λιμενικό ή με τους διακινητές...

Προφανώς και δεν είμαστε με τους διακινητές αλλά ούτε μπορούμε να δώσουμε άφεση αμαρτιών στο Λιμενικό, έτσι γενικώς κι αορίστως, ιδίως μετά από τα εγκλήματα του Φαρμακονησίου και της Πύλου. Ούτε μπορώ να δεχθώ εύκολα ως δικαιολογία το ότι εκτελούν εντολές κι άρα δεν μπορούν να πράξουν διαφορετικά. 

Φυσικά κι ακολουθούν αυτά που εντέλλονται από την πολιτική ηγεσία, το να τραβάμε όμως μια "κόκκινη" γραμμή όταν πρόκειται για ανθρώπινες ζωές δεν μας κάνει απείθαρχους. Μας κάνει ανθρώπους, όποιο κι αν είναι το τίμημα γι' αυτό...

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, πάντως, κρατά μυστικά κι από τους τραμπικούς οπαδούς της για να μην τους αποξενώσει. Στα επτά χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία έχει νομιμοποιήσει δεκάδες χιλιάδες μετανάστες κι έχει υπογράψει διακρατικές σχετικές συμφωνίες με χώρες όπως η Αίγυπτος και το Μπαγκλαντές. Και πολύ καλά έκανε. 

Το ότι, όμως, ο Κυριάκος έχει βάλει μαντρόσκυλα στο υπουργείο Μετανάστευσης- πρώτα τον Μ. Βορίδη και τώρα τον Θ. Πλεύρη- είναι μια ακόμα απόδειξη γιατί κυριαρχεί τόσα χρόνια, γιατί γνωρίζει πώς να κρατά και το φιλελεύθερο και το συντηρητικό του ακροατήριο ευχαριστημένα πατώντας πάνω σε δύο βάρκες. Δεν ξέρω, όμως, κανέναν που να το έχει επιχειρήσει και να μην έχει καταλήξει, νωρίτερα ή αργότερα, στη θάλασσα...

Μεταναστεύαμε, μεταναστεύουμε, θα μεταναστεύουμε...

Το μόνο που με εξέπληξε με τους 15 νεκρούς μετανάστες στη Χίο είναι το ότι δεν συνέβη παρόμοια πολύνεκρη τραγωδία νωρίτερα. Όταν πριν τρία χρόνια πνίγηκαν σχεδόν 600 άνθρωποι στην Πύλο με ευθύνη τού ελληνικού Λιμενικού- πιστοποιημένη πλέον από ανεξάρτητες εγχώριες και διεθνείς Αρχές- χωρίς να τιμωρηθεί κανείς, όταν ο προηγούμενος υπουργός Μετανάστευσης ήταν ο Μ. Βορίδης και νυν ο Θ. Πλεύρης, ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο είχε πει πως η φύλαξη των συνόρων απαιτεί και νεκρούς, να βάλουμε νάρκες στο Αιγαίο κι "ο ανθρωπισμός είναι μόνο για τους Έλληνες"- νομίζω πως από θαύμα πέρασαν σχεδόν τρία έτη από την τελευταία τραγωδία. Κι από θαύμα, μάλλον, θα χρειαστούν άλλα τόσα, ύστερα κι από τα συγχαρητήρια Πλεύρη στο Λιμενικό από τις πρώτες ώρες χωρίς να ξέρουμε το μερίδιο της δικής του ευθύνης για τόσους θανάτους...

Φυσικά και οι διακινητές έχουν τεράστιες ευθύνες, όπως οποιοσδήποτε εκμεταλλεύεται αισχρά την ανάγκη ενός ανθρώπου προκειμένου να προσποριστεί οικονομικά οφέλη. Το να τους κατηγορείς, ωστόσο, αποκλειστικώς για τους πνιγμούς στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο, όπως κάνει η κυβέρνηση, είναι σαν να ισχυρίζεσαι πως αν δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, βαπόρια κι αεροπλάνα οι άνθρωποι δεν θα μετακινούνταν από τόπο σε τόπο. Το έκαναν κι όταν δεν υπήρχαν, θα το κάνουν κι όταν θα μπορούμε να διακτινιζόμαστε από σημείο σε σημείο. Κι εμείς οι ίδιοι, εξάλλου, ως έθνος προκύψαμε από μετακινούμενα φύλα...

Σε αυτό το πλαίσιο, ούτε η Αριστερά έχει κατανοήσει το βάθος τού ζητήματος της μετανάστευσης, νόμιμης και παράτυπης. Ακόμα κι αν αύριο, με ένα μαγικό ραβδί, τελείωναν οι πόλεμοι, η φτώχεια και η καταπίεση, όλοι στον κόσμο είχαν από μία αξιοπρεπή εργασία και χρήματα για να ζήσουν τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους, και πάλι θα υπήρχαν άνθρωποι που θα μετανάστευαν. Μπορεί να ήταν λιγότεροι αλλά θα υπήρχαν γιατί είναι στη φύση τού ανθρώπου να αναζητά αυτό που πιστεύει ως καλύτερο, να μην κάθεται στα αβγά του, να ζει κι όχι απλώς να αναπνέει... 

  

 

Βίγκαν όλου του κόσμου ενωθείτε...

Όποιος καταναλώνει κοκορέτσι ή σπληνάντερο είναι τραμπικός ή- ας του δώσουμε κι ένα ελαφρυντικό- υποθάλπει τον τραμπισμό; Όποιος γράφει "οι φοιτητές" κι όχι "τα φοιτητά" είναι φυλετικός ρατσιστής; Όποιος δεν χρησιμοποιεί ως πολιτικό εργαλείο τον σεξουαλικό του προσανατολισμό ντρέπεται, φοβάται ή είναι απολιτίκ; 

Ο καθένας μπορεί να δώσει τις απαντήσεις που θέλει, κανείς όμως δεν δικαιούται να επιβάλλει, άμεσα ή έμμεσα, τον τρόπο ζωής του στους άλλους, πολλώ δε μάλλον να τον καθιστά και πολιτικό επιχείρημα. Στο κάτω κάτω, η χορτοφαγία και η ζωοφιλία τού Χίτλερ δεν τον απέτρεψαν από το να εξοντώσει εκατομμύρια Εβραίους, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλους κι ανάπηρους...

Τα ανθρώπινα δικαιώματα, η υπεράσπιση και η ενδυνάμωσή τους αποτελούν ταυτοτικά ζητήματα τόσο για έναν Αριστερό όσο, όμως, και για έναν κοινωνικά φιλελεύθερο. Η woke ατζέντα, ωστόσο, είναι κάτι διαφορετικό, είναι ένας δικαιωματικός αριστερισμός ο οποίος είναι τόσο λογικός για την κοινωνική συνοχή όσο και το να ανοίξουμε τα σύνορα ώστε να μείνουν σε αυτήν τη γωνιά τής Βαλκανικής όλοι οι ικέτες τής Γης ή το να μετατρέψουμε το gay pride σε εθνική γιορτή. Μέτρον άριστον έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι, κάτι μπορεί να ήξεραν. Αν το τηρούσαμε, άλλωστε, ενδεχομένως και να είχαμε αποφύγει την κυριαρχία τού τραμπισμού...

Δεν είναι προς κατηγόρια να έχεις λυμένα τα προβλήματα επιβίωσης και να ασχολείσαι με την πολιτική. Μπορούν και οι πλούσιοι να συμβάλλουν στην επίλυση των προβλημάτων των φτωχών και των μικρομεσαίων κι από την θέση τού ταξικού αποστάτη. Πολύ φοβάμαι, όμως, πως οι περισσότεροι από τους εύπορους πολιτικούς μας δεν έχουν ιδέα για τα ζητήματα της καθημερινότητας του λαουτζίκου παρά μόνο μέσα από τις "καρτ ποστάλ" που βλέπουν όταν κάνουν καμιά περιοδεία στο πόπολο. Η ενσυναίσθηση δεν μαθαίνεται κι όταν είναι ψεύτικη κάνει μπαμ από μακριά, όσους επικοινωνιολόγους κι αν αλλάξεις για να στην πλάσουν...