Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026

Μεταναστεύαμε, μεταναστεύουμε, θα μεταναστεύουμε...

Το μόνο που με εξέπληξε με τους 15 νεκρούς μετανάστες στη Χίο είναι το ότι δεν συνέβη παρόμοια πολύνεκρη τραγωδία νωρίτερα. Όταν πριν τρία χρόνια πνίγηκαν σχεδόν 600 άνθρωποι στην Πύλο με ευθύνη τού ελληνικού Λιμενικού- πιστοποιημένη πλέον από ανεξάρτητες εγχώριες και διεθνείς Αρχές- χωρίς να τιμωρηθεί κανείς, όταν ο προηγούμενος υπουργός Μετανάστευσης ήταν ο Μ. Βορίδης και νυν ο Θ. Πλεύρης, ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο είχε πει πως η φύλαξη των συνόρων απαιτεί και νεκρούς, να βάλουμε νάρκες στο Αιγαίο κι "ο ανθρωπισμός είναι μόνο για τους Έλληνες"- νομίζω πως από θαύμα πέρασαν σχεδόν τρία έτη από την τελευταία τραγωδία. Κι από θαύμα, μάλλον, θα χρειαστούν άλλα τόσα, ύστερα κι από τα συγχαρητήρια Πλεύρη στο Λιμενικό από τις πρώτες ώρες χωρίς να ξέρουμε το μερίδιο της δικής του ευθύνης για τόσους θανάτους...

Φυσικά και οι διακινητές έχουν τεράστιες ευθύνες, όπως οποιοσδήποτε εκμεταλλεύεται αισχρά την ανάγκη ενός ανθρώπου προκειμένου να προσποριστεί οικονομικά οφέλη. Το να τους κατηγορείς, ωστόσο, αποκλειστικώς για τους πνιγμούς στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο, όπως κάνει η κυβέρνηση, είναι σαν να ισχυρίζεσαι πως αν δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, βαπόρια κι αεροπλάνα οι άνθρωποι δεν θα μετακινούνταν από τόπο σε τόπο. Το έκαναν κι όταν δεν υπήρχαν, θα το κάνουν κι όταν θα μπορούμε να διακτινιζόμαστε από σημείο σε σημείο. Κι εμείς οι ίδιοι, εξάλλου, ως έθνος προκύψαμε από μετακινούμενα φύλα...

Σε αυτό το πλαίσιο, ούτε η Αριστερά έχει κατανοήσει το βάθος τού ζητήματος της μετανάστευσης, νόμιμης και παράτυπης. Ακόμα κι αν αύριο, με ένα μαγικό ραβδί, τελείωναν οι πόλεμοι, η φτώχεια και η καταπίεση, όλοι στον κόσμο είχαν από μία αξιοπρεπή εργασία και χρήματα για να ζήσουν τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους, και πάλι θα υπήρχαν άνθρωποι που θα μετανάστευαν. Μπορεί να ήταν λιγότεροι αλλά θα υπήρχαν γιατί είναι στη φύση τού ανθρώπου να αναζητά αυτό που πιστεύει ως καλύτερο, να μην κάθεται στα αβγά του, να ζει κι όχι απλώς να αναπνέει... 

  


 

Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026

Βίγκαν όλου του κόσμου ενωθείτε...

Όποιος καταναλώνει κοκορέτσι ή σπληνάντερο είναι τραμπικός ή- ας του δώσουμε κι ένα ελαφρυντικό- υποθάλπει τον τραμπισμό; Όποιος γράφει "οι φοιτητές" κι όχι "τα φοιτητά" είναι φυλετικός ρατσιστής; Όποιος δεν χρησιμοποιεί ως πολιτικό εργαλείο τον σεξουαλικό του προσανατολισμό ντρέπεται, φοβάται ή είναι απολιτίκ; 

Ο καθένας μπορεί να δώσει τις απαντήσεις που θέλει, κανείς όμως δεν δικαιούται να επιβάλλει, άμεσα ή έμμεσα, τον τρόπο ζωής του στους άλλους, πολλώ δε μάλλον να τον καθιστά και πολιτικό επιχείρημα. Στο κάτω κάτω, η χορτοφαγία και η ζωοφιλία τού Χίτλερ δεν τον απέτρεψαν από το να εξοντώσει εκατομμύρια Εβραίους, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλους κι ανάπηρους...

Τα ανθρώπινα δικαιώματα, η υπεράσπιση και η ενδυνάμωσή τους αποτελούν ταυτοτικά ζητήματα τόσο για έναν Αριστερό όσο, όμως, και για έναν κοινωνικά φιλελεύθερο. Η woke ατζέντα, ωστόσο, είναι κάτι διαφορετικό, είναι ένας δικαιωματικός αριστερισμός ο οποίος είναι τόσο λογικός για την κοινωνική συνοχή όσο και το να ανοίξουμε τα σύνορα ώστε να μείνουν σε αυτήν τη γωνιά τής Βαλκανικής όλοι οι ικέτες τής Γης ή το να μετατρέψουμε το gay pride σε εθνική γιορτή. Μέτρον άριστον έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι, κάτι μπορεί να ήξεραν. Αν το τηρούσαμε, άλλωστε, ενδεχομένως και να είχαμε αποφύγει την κυριαρχία τού τραμπισμού...

Δεν είναι προς κατηγόρια να έχεις λυμένα τα προβλήματα επιβίωσης και να ασχολείσαι με την πολιτική. Μπορούν και οι πλούσιοι να συμβάλλουν στην επίλυση των προβλημάτων των φτωχών και των μικρομεσαίων κι από την θέση τού ταξικού αποστάτη. Πολύ φοβάμαι, όμως, πως οι περισσότεροι από τους εύπορους πολιτικούς μας δεν έχουν ιδέα για τα ζητήματα της καθημερινότητας του λαουτζίκου παρά μόνο μέσα από τις "καρτ ποστάλ" που βλέπουν όταν κάνουν καμιά περιοδεία στο πόπολο. Η ενσυναίσθηση δεν μαθαίνεται κι όταν είναι ψεύτικη κάνει μπαμ από μακριά, όσους επικοινωνιολόγους κι αν αλλάξεις για να στην πλάσουν...


 

Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026

Ε, ας μην μας αφήσει κι ένα νεοφιλελεύθερο Σύνταγμα τώρα που μας χαιρετάει...

Ο Κ. Μητσοτάκης έχει δίκιο όταν ισχυρίζεται πως το Σύνταγμα του 1975 ανήκει στον 20ό αιώνα. Είναι, ωστόσο, ένα πολύ προχωρημένο Σύνταγμα για την εποχή του. Η χώρα μας, έτσι κι αλλιώς, δεν έπασχε από προχωρημένα Συντάγματα. Από τη μη εφαρμογή τους υποφέραμε κι αυτό συμβαίνει και στις ημέρες μας. Δεν φταίει, άλλωστε, ο Καταστατικός Χάρτης για τις υποκλοπές, το μπάζωμα στα Τέμπη, τον ασφυκτικό έλεγχο της δικαιοσύνης, των ανεξάρτητων Αρχών, τις συνεχείς παραβιάσεις τού κράτους δικαίου, τα ΙΕΚ του ενός ορόφου που βαφτίστηκαν ΑΕΙ, το έλλειμμα σε δομές πολιτικής προστασίας, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τόσα άλλα...

Όπως κι αν έχει, ο πρωθυπουργός έδωσε το στίγμα τής Συνταγματικής Αναθεώρησης με την οποία θέλει να μας δεσμεύσει για χρόνια: λιγότερη περιβαλλοντική προστασία, λιγότεροι δημόσιοι υπάλληλοι αλλά πιο κομματικώς εξαρτημένοι, ιδιωτικά πανεπιστήμια χωρίς σοβαρές δικλείδες ποιότητας, γενικώς λιγότερο κράτος και περισσότερη ιδιωτική πρωτοβουλία. Θεσμοποίηση, με λίγα λόγια, της ολιγαρχίας αλλά ποιος εκπλήσσεται πως αυτό επιθυμεί ο Μητσοτάκης ως παρακαταθήκη του; Το ερώτημα είναι τι θα πράξει η αντιπολίτευση. Η Συνταγματική Αναθεώρηση, άλλωστε, θα ολοκληρωθεί από την επόμενη Βουλή που δεν θα έχει για επικεφαλής τής εκτελεστικής εξουσίας τον Μητσοτάκη...

Όπως κι αν έχει, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τοποθετηθεί με θέσφατα και ιδεοληψίες. Όσο κι αν, για παράδειγμα, η ΝΔ νομοθετεί για το συμφέρον των σχολαρχών δεν είναι λογικό να κλείνουμε την πόρτα στα ιδιωτικά πανεπιστήμια στον 21ο αιώνα. Ποιος πιστεύει, εξάλλου, σήμερα ότι η δημόσια εκπαίδευση είναι εντελώς δωρεάν; Φυσικά και πρέπει να μπουν αυστηροί όροι και προϋποθέσεις αλλά η ζωή προχωρά δίχως τη δική μας πολιτική μελαγχολία...

Την ίδια ώρα, η αντιπολίτευση, ιδίως η προοδευτική, οφείλει να καταθέσει θετικές προτάσεις για προνομιακά της ζητήματα, όπως, για παράδειγμα, η θεσμοθέτηση του δικαιώματος στη στέγη ή των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Θα έπρεπε, άλλωστε, να έχει ήδη αντιληφθεί πόσο αξιοποιεί ο πρωθυπουργός τη θετική ατζέντα για να ξεφεύγει από τις πομπές του...



 





 

Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026

"Τι πήγε στραβά Τζόρτζι";...

Από τη στιγμή που σε αυτόν τον κόσμο δεν υπάρχει μία και μοναδική αλήθεια- τουλάχιστον μία στην οποία να συμφωνούμε όλοι- είναι λογικό να μην υπάρχει κι απολύτως αντικειμενική δημοσιογραφία. Έτσι κι αλλιώς ακόμα κι αν υπήρχε κανείς δεν θα την ήθελε σε μια χώρα όπου απόλυτη αλήθεια είναι μόνο αυτή που ταυτίζεται ή επιβεβαιώνει τις ήδη διαμορφωμένες αντιλήψεις μας. Γι' αυτό κι αδυνατούμε να πιστέψουμε οτιδήποτε άλλο, ακόμα κι όταν βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας...

Μια φορά κι έναν καιρό ένας γκρουμ κάποιου ξενοδοχείου μπαίνει στο δωμάτιο του Τζορτζ Μπεστ, ενός από τους καλύτερους ποδοσφαιριστές τής εποχής του, τα προσωπικά πάθη τού οποίου του στοίχισαν μια πολύ πιο ένδοξη καριέρα. Στο κρεβάτι βλέπει τον Τζόρτζι με μια Μις Κόσμος, μερικά άδεια μπουκάλια σαμπάνιας και πολλά χρήματα σκορπισμένα δεξιά κι αριστερά. Η απορία του έχει μείνει στην ιστορία για την αφέλειά της και την αδυναμία του να βάλει σε μια σειρά αυτά που έβλεπε μπροστά του: "Τι πήγε στραβά";...

Όσοι κατηγορούν τους δημοσιογράφους ως αλήτες και ρουφιάνους μάλλον στη δική τους εργασία κάνουν ό,τι γουστάρουν δίχως να δίνουν σημασία στις εντολές των αφεντικών τους. Τους ενημερώνω πως κάθε μέσο έχει την κομματική- πολιτική του γραμμή κι αν οι δημοσιογράφοι περίμεναν στο ταμείο ανεργίας μέχρι να βρουν αυτό στο οποίο θα γράφουν ό,τι θέλουν μάλλον δεν θα το έβρισκαν ποτέ. 

Αυτό, βεβαίως, δεν δικαιολογεί ψέματα αλλά υπάρχουν και οι μισές αλήθειες που κάνουν τη δουλειά και, όπως κι αν έχει, ο καθένας μας αναμετριέται σε καθημερινή βάση με τη συνείδησή του. Για να υπάρχει, όμως, όσο πιο γίνεται αντικειμενική δημοσιογραφία θα πρέπει να υπάρχουν κι αναγνώστες- τηλεθεατές- ακροατές που να την επιζητούν αντί για λιβανιστήρια σε όσους συμπαθούν και το ανάθεμα σε όσους αντιπαθούν. Όποιος λύσει αυτή την εξίσωση δικαιούται την ίδια στιγμή και το Νόμπελ... 


 

Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026

Καλύτερα Νίκη της Σιωπής παρά Νίκη της Υποκρισίας...

Τις τελευταίες ημέρες διεξάγεται μια άχαρη δημόσια συζήτηση για τον τρόπο υπολογισμού των εργατικών δυστυχημάτων. Συμπεριλαμβάνεται, για παράδειγμα, σε αυτά μια καρδιακή ανακοπή ή ένα εγκεφαλικό εν ώρα εργασίας; 

Αν κάποιος εργαστεί 13ωρο και σκοτωθεί σε τροχαίο γυρνώντας σπίτι του; Αν απασχολείται με μπλοκάκι, είναι ναύτης ή αγρότης; Φυσικά και πρέπει να καταλήξουμε κάποια στιγμή σε έναν κοινό ορισμό, όπως και στην όσο το δυνατό πιο γρήγορη ανακοίνωση των σχετικών στοιχείων, αλλά στο μεσοδιάστημα εργαζόμενοι κι εργάτες, εργαζόμενες κι εργάτριες θα συνεχίσουν να χάνουν τη ζωή τους στην καρμανιόλα που λέγεται "προτεραιοποίηση του κέρδους έναντι της ασφάλειας στο χώρο εργασίας"...

Προφανώς και η "Βιολάντα" δεν θα είναι το τελευταίο εργατικό δυστύχημα ακόμα κι αν τηρούνται από εδώ και πέρα 100% όλα τα πρότυπα ασφαλείας. Το κακό μπορεί να συμβεί παντού κι οποτεδήποτε ακόμα κι αν δεν υπάρχει δόλος ή σοβαρή αμέλεια. 

Η εργατική νομοθεσία, ωστόσο, δεν μας έχει έρθει από τον Μωυσή ύστερα από επίσκεψή του στο Σινά. Είναι πολιτική απόφαση και το προς τα πού γέρνει το ζύγι μαρτυρά κάθε φορά τις προτεραιότητες της όποιας κυβέρνησης. Όταν, συνεπώς, έχεις καταργήσει την αιτιολογημένη απόλυση, έχεις αποδυναμώσει το ΣΕΠΕ, έχεις καθιερώσει το δεκάωρο και το 13ωρο δεν χρειάζεται να πεις τίποτα. Γι' αυτό, μάλλον, και η Ν. Κεραμέως, η αρμόδια υπουργός Εργοδοσίας επί της ουσίας, έχει πάρει όρκο σιωπής...

Από την άλλη, ίσως και να είναι πιο έντιμο να μην μιλάς όταν έχεις τη φωλιά σου λερωμένη. Τουλάχιστον δεν υποκύπτεις στον πειρασμό τής υποκρισίας. Σε καμία περίπτωση, ωστόσο, η σιωπή δεν ξεπλένει την ενοχή κι αυτή είναι μια κυβέρνηση- η Κεραμέως είναι, απλώς, ένα εκτελεστικό της όργανο- η οποία από την πρώτη μέχρι και την τελευταία της απόφαση θα προτεραιοποιεί τα συμφέροντα των λίγων έναντι των πολλών. Αργά ή γρήγορα, όμως, θα αντιληφθεί πως κανείς και ποτέ δεν έχει καταφέρει να εξαπατά τους πάντες για πάντα... 






Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026

Δεν φυτρώνουν νάρκισσοι στην άμεση δημοκρατία...

Ο ηγέτης είναι νάρκισσος. Είτε από τη φύση του είτε γιατί αυτό είναι το "job description". Δεν μπορείς να ηγηθείς αν δεν πιστεύεις ότι είσαι καλύτερος από αυτούς που σε ακολουθούν. Ο ναρκισσισμός, συνεπώς, στα κοινοβουλευτικά συστήματα- πολλώ δε μάλλον στα πιο αυταρχικά- είναι προϋπόθεση sine qua non για την επιτυχία. Ο ναρκισσισμός, όμως, στην άμεση δημοκρατία είναι τόσο χρήσιμος όσο και οι ξαπλώστρες τον Γενάρη. Όπως, βεβαίως, κι ο μεσσιανισμός που τον συνοδεύει...

Στις εκλογές τού 2023 καταγράφηκε το παγκόσμιο παράδοξο να ενισχύεται η κυβέρνηση και να καταποντίζεται η αξιωματική αντιπολίτευση. Κι αυτό ήταν φυσικό να προκαλέσει τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκάλεσε... 

Έχουν περάσει λιγότερο από τρία χρόνια από τότε, έχουν συμβεί πολλά αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει αλλάξει τίποτα. Ο Κ. Μητσοτάκης, έστω και λαβωμένος, παραμένει ο κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού. 

Μήπως κάτι δεν κάνει καλά η αντιπολίτευση; Μήπως η συνεχής αναζήτηση του μεσσία, είτε αρσενικού είτε θηλυκού γένους, που θα την λυτρώσει δεν ανοίγει το δρόμο για την κοινωνική λύτρωση; Μήπως αντί να αναζητάμε τη σωτηρία μας σε φθαρμένους, εγωπαθείς ή ανεπαρκείς αρχηγούς ήρθε η ώρα για το λαό να κάνει πράξη την αυτοοργάνωσή του χωρίς αυτή να αποτελεί προπέτασμα καπνού για ματαιόδοξους ηγετίσκους που αντέχουν τη δημοκρατία μόνο όταν αυτή τους αποθεώνει;...

Ο λαός θα σώσει το λαό κι όχι εκείνοι που δεν έχουν ιδέα πώς ζει γιατί η δική τους ζωή είναι τελείως διαφορετική. Ο λαός θα σώσει το λαό κι όχι αυτοί που θέλουν ο λαός να προσαρμοστεί σε αυτούς κι όχι το αντίστροφο. Εν τέλει, ο λαός θα αποφασίσει αν θέλει να σωθεί ή να συνεχίσει να περνά από απογοήτευση σε απογοήτευση σαν να μην ξέρει ήδη το τέλος τού δράματος...

 

 

Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026

Η κατάσταση είναι τρε απελπιστίκ...

Απελπισία. Αυτό είναι το κυρίαρχο συναίσθημα στους ακομμάτιστους προοδευτικούς πολίτες που αναζητούν σοβαρή κι αξιόπιστη εναλλακτική στο καθεστώς Μητσοτάκη και δεν την βρίσκουν πουθενά. Αν, άλλωστε, δεν ήταν απελπισμένοι δεν θα κατέφευγαν αρκετοί από αυτούς σε ένα πρόσωπο- σύμβολο για τον αγώνα του ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη για το έγκλημα των Τεμπών αλλά που τη μία εβδομάδα "ακυρώνει" τις αμβλώσεις, την επόμενη τον ελληνοτουρκικό διάλογο και τη μεθεπόμενη ποιος ξέρει τι άλλο θα αντλήσει από το οπλοστάσιο Σαμαρά, Βελόπουλου, Νατσιού και Λατινοπούλου. Γι' αυτό κι αν είχαμε εκλογές την Κυριακή μάλλον Κυριάκο θα είχαμε πάλι με 41%...

Δεν έχω καμία εμπιστοσύνη πως ο πρωθυπουργός θα διαπραγματευτεί τον επόμενο μήνα με τον πρόεδρο της Τουρκίας για τα κυριαρχικά μας δικαιώματα δίνοντας προτεραιότητα στα εθνικά μας συμφέροντα. Αλίμονο, όμως, αν δεν υπήρχαν και τετ α τετ ανάμεσα στον εκάστοτε επικεφαλής τής ελληνικής κυβέρνησης και του τουρκικού κράτους... 

Κι αν η οποιαδήποτε υπαναχώρηση σε κυριαρχικά μας δικαιώματα χωρίς σοβαρά ανταλλάγματα θα αποτελούσε πράγματι εθνική προδοσία, το ίδιο προδοτικό στην πράξη και τουλάχιστον ανεύθυνο θα ήταν να τα ασκούσαμε δίχως καμία προειδοποίηση στον ελληνικό λαό πως αυτό είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε πόλεμο. Πόσες Μικρασίες και πόσες Κύπρους είμαστε διατεθειμένοι ακόμα να χάσουμε με τη λαϊκή εξαπάτηση πως έχουμε πάντα κι οπουδήποτε όλα τα δίκια με το μέρος μας;...

Κι αν δηλώνουμε οριζοντίως και καθέτως πως δεν σηκώνουμε μύγα στο σπαθί μας για την εθνική κυριαρχία, φαντάζομαι πως το ίδιο θα έπρεπε να συμβαίνει και για τη λαϊκή κυριαρχία. Το έθνος είναι ο λαός κι ο λαός το έθνος και η δημοκρατία δεν είναι εφαρμόσιμη μόνο όταν ταυτίζεται με τις επιθυμίες τού αρχηγού, του όποιου αρχηγού, ούτε επιβάλλεται εκβιαστικώ τω τρόπω. Είτε την εφαρμόζεις παντού και πάντοτε, ιδίως μάλιστα όταν έχεις κάνει προμετωπίδα σου την άμεση δημοκρατία, είτε τη χρησιμοποιείς α λα καρτ με όλη την υποκρισία που εμπεριέχει μια τέτοια επιλογή... 

Φυσικά και κατανοώ τη γοητεία που ασκούν στις μάζες ισχυροί ηγέτες τύπου Ερντογάν ή Πούτιν, ακόμα όμως κι εκείνοι πρώτα κέρδισαν την κοινωνική πλειοψηφία και μετά τη χειραγώγησαν. Την αντίστροφη πορεία ακολουθούν μόνο όσοι θεωρούν τον εαυτό τους τόσο πολύ ανώτερο πνευματικά από τους υπόλοιπους γύρω τους ώστε να μην ακούν κανέναν άλλο πέρα από την υπερτροφική ματαιοδοξία τους η οποία έχει γεμίσει ουκ ολίγα πολιτικά νεκροταφεία...