Το Brexit μας λέει όλα όσα θα έπρεπε να ξέρουμε για το Grexit...

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται. Τουλάχιστον όχι υπό τις ίδιες ακριβώς περιστάσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, το καλοκαίρι τού 2015 δεν μπορεί να επιστρέψει ούτε να φτάσουμε στο Grexit με τον έναν ή τον άλλον τρόπο για να διαπιστώσουμε αν είχε δίκιο ο Αλ. Τσίπρας ή ο Γ. Βαρουφάκης ή ο Π. Λαφαζάνης. Μπορούμε, όμως, να δούμε τι συνέβη στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο επέλεξε οικειοθελώς μάλιστα το Brexit και το οποίο είναι ισχυρότερο σε όλα τα επίπεδα από την Ελλάδα. Κι όμως, αλλάζει από το 2016, όταν κι αποχώρησε από την ΕΕ, σχεδόν έναν πρωθυπουργό κάθε χρόνο...

Φυσικά μια πολιτική κρίση διαρκείας δεν είναι δυνατό να οφείλεται σε έναν και μόνο παράγοντα. Το ότι, όμως, οι δημοσκοπήσεις που πραγματοποιούνται στη Μεγάλη Βρετανία δείχνουν επτά στους δέκα μετανιωμένους για το Brexit όλο και κάτι πρέπει να μας λέει: η οικονομία δεν άνθησε, το μεταναστευτικό- προσφυγικό δεν περιορίστηκε και οι Βρετανοί δεν έγιναν πιο χαρούμενοι. Αντιθέτως, αναζητούν τρόπους αξιοπρεπούς επιστροφής στην ΕΕ...

Όλα αυτά δεν σημαίνουν πως οι Βρυξέλλες και το Στρασβούργο είναι ένας παράδεισος που δεν πρέπει να χάσουμε. Ούτε ότι η Ενωμένη Ευρώπη θα συγκροτηθεί από τη μία στιγμή στην άλλη. Ούτε καν πως κάτι τέτοιο θα ήταν ευκταίο. 

Ο απομονωτισμός, ωστόσο, όπως φαίνεται και στις τραμπικές ΗΠΑ, δεν συνιστά λογική επιλογή ακόμα και για τις υπερδυνάμεις, πόσω μάλλον για μια χώρα όπως η δική μας. Ο λαϊκισμός, εξάλλου, της καταστροφής όταν υπηρετείται από οικονομικά χορτάτους μοιάζει πιο πολύ με εθνική προδοσία...

Για το δημογραφικό δείτε Μουντιάλ...

Δεν είναι τυχαίο πως η αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος από το σύνολο του κομματικού μας συστήματος γίνεται με τον επιδερμικό τρόπο που βλέπουμε. Τόσο είναι, τόσα κάνει και λέει. Από τη μία η κυβέρνηση μοιράζει επιδόματα κι από την άλλη η αντιπολίτευση το συνδέει με την οικονομική ανέχεια. Λες και είναι οι πιο προηγμένες χώρες τού κόσμου όπου βλέπουμε οικογένειες με πέντε και δέκα παιδιά κι όχι οι πιο υπανάπτυκτες...

Φυσικά το δημογραφικό συνδέεται και με την οικονομική στενότητα αλλά είναι πολύ πιο σύνθετο και οι αιτίες του πολυπαραγοντικές. Οι γυναίκες, για παράδειγμα, είναι πολύ πιο ενσωματωμένες στην αγορά εργασίας από όσο ήταν πενήντα χρόνια πριν. 

Σήμερα, επίσης, είναι πολύ πιο σπάνιο να πεθαίνουν μωρά, όπως και η απαίτηση για μια καλύτερη ποιότητα ζωής η οποία δεν συνδέεται με την ανατροφή ενός λόχου είναι πολύ μεγαλύτερη. Ο καπιταλισμός έχει θριαμβεύσει κι αυτό σημαίνει και πως ο ατομικισμός έχει διεισδύσει ακόμα και στην απόφαση για το αν θα κάνεις οικογένεια, με τις υποχρεώσεις προς άλλους ανθρώπους που αυτό συνεπάγεται, ή θα επιλέξεις την προσωπική σου ευζωία... 

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν νομίζω πως η λύση είναι να γυρίσουν οι γυναίκες στα σπίτια τους και να μην έχουν καμία άλλη απασχόληση από το να γεννοβολάνε και να μεγαλώνουν παιδιά. Ούτε είναι λογικό να ζητάμε από το είδος μας που δεν ζει αιώνια να θυσιάσει την καλοπέρασή του για να καλοπεράσουν κι άλλοι στο μέλλον. Όσοι παρακολουθούμε το Μουντιάλ και βλέπουμε τις συνθέσεις των εθνικών ομάδων πλούσιων κρατών καταλαβαίνουμε ότι το προσφυγικό- μεταναστευτικό δεν είναι μόνο πρώτη ύλη για τους μισαλλόδοξους αλλά κι εθνική ευκαιρία, αν θέλουμε να το δούμε και κυνικά...  

Ελπίδα για τη Ρωσία μπορεί, για τη δημοκρατία καμία...

Πριν τρεις μήνες περίπου στις δημοσκοπήσεις καταγραφόταν μια σημαντική κοινή δεξαμενή ψηφοφόρων των κομμάτων Τσίπρα και Καρυστιανού, κυρίως προοδευτικής ιδεολογικής κατεύθυνσης. Από τότε η πρόεδρος της Ελπίδας για τη Δημοκρατία κάνει τα πάντα για να πείσει αυτή την κρίσιμη εκλογική μάζα πως δεν αποτελεί ελπίδα για τη δημοκρατία αλλά για την ακροδεξιά. Κι όπως φάνηκε κι από την τοποθέτηση Γρατσία για τις γυναικοκτονίες, τα καταφέρνει μια χαρά...

Ακόμα δεν είναι αργά για να μας εκπλήξει θετικώς και πράγματι η Μαρία των Τεμπών είναι η μοναδική που διαθέτει μαζική λαϊκή υποστήριξη που δεν τροφοδοτείται από τους ολιγάρχες, σε αντίθεση με τον μεσσία που δεν θέλει να τον αποκαλούμε μεσσία. Δυσκολεύομαι, ωστόσο, να φανταστώ την ανακοίνωση από την πλευρά της ενός προοδευτικού προγράμματος ύστερα από τις αμβλώσεις, τους εισβολείς τού Αιγαίου και τις γυναικοκτονίες. Ιδίως με το ρωσικό θίασο που την συνοδεύει και, στην ουσία, την χειραγωγεί μακριά από οτιδήποτε θυμίζει 21ο αιώνα κι όχι μεσαίωνα...

Λίγο, πάντως, ενδιαφέρουν όλα αυτά την Καρυστιανού, η οποία βλέπει αυτό που βλέπουμε όλοι μας: πως όσο περισσότεροι φτάσουν στις κάλπες τόσο πιο ακροδεξιά θα είναι η ψήφος (ο όρος "AltRight" απλώς κάνει μια προσπάθεια εξευγενισμού τού φασισμού). Το βλέπουν και στο Μαξίμου, γι' αυτό και θέλουν να συνταγματοποιήσουν ακόμα και την προστασία τής σημαίας λες και βρισκόμαστε στο 1830, το ελληνικό κράτος μόλις ιδρύεται και είναι φυσιολογικό να αισθάνεται ανασφαλές ακόμα και για τα σύμβολά του. Υπό αυτή την έννοια περιμένω σύντομα από την Ελπίδα για τη Ρωσία να μας επιχειρηματολογήσει, ανάμεσα σε άλλα, και για την αναγκαιότητα επιστροφής τής θανατικής ποινής...   

 

Μόλις τελειώσουμε με το δίπολο Μητσοτάκη-Τσίπρα θα ξεκινήσει η νέα εποχή...

Το πρόβλημα δεν είναι οι υψηλές τιμές αλλά πως οι καταναλωτές δεν κάνουμε σύγκρισή τους ανάμεσα σε διαφορετικά καταστήματα πριν να προχωρούμε στις αγορές μας. Είναι αλήθεια ότι το καταναλωτικό κίνημα και η καταναλωτική συνείδηση στην Ελλάδα είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη. Κοινώς, βρίσκουν και μας τα κάνουν. Από την άλλη, ωστόσο, δεν μπορεί ξανά η κυβερνητική απάντηση στην ασυδοσία των καρτέλ να είναι η ατομική ευθύνη...

Στο ότι δεν είμαστε πολίτες αλλά ανίδεοι πελάτες έχει στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό η επταετία Μητσοτάκη. Γι' αυτό και οι επερχόμενες εκλογές θα αποτελέσουν άλλη μια ισχυρή δοκιμασία των ηθικών μας αναστολών. Θα ξεχάσουμε ξανά όλα τα σκάνδαλα από το 2019 και μετά όταν ο Κυριάκος ανακοινώσει- πρέπει να το θεωρήσουμε βέβαιο- από τη ΔΕΘ ένα πολύ γενναιόδωρο προεκλογικό πακέτο; Ή θα λησμονήσουμε την αναξιοπιστία Τσίπρα όταν κι εκείνος θα υποσχεθεί και πάλι τον ουρανό με τα άστρα, συγχέοντας παραλλήλως την περιουσιακή του εντιμότητα με την πολιτική του ανεντιμότητα;...

Η νέα μεταπολίτευση θα έρθει μόνο όταν υπερβούμε το δίπολο Μητσοτάκη- Τσίπρα κι ό,τι αυτό αντιπροσωπεύει: από τη μία τη διαφθορά τού νεοφιλελευθερισμού κι από την άλλη τον εθνολαϊκισμό. Είναι προφανές κι από την πιο πρόσφατη ρητορική τους ότι αυτοί οι δύο άνδρες δεν μπορούν να υπερβούν τις αδυναμίες τους. Στην πραγματικότητα δεν το επιδιώκουν καν γιατί χάρη σε αυτές πρωταγωνιστούν στον πολιτικό βίο. Όπως κι αν έχει και κόντρα και στα προγνωστικά δεν είναι καθόλου απίθανο να απαλλαγούμε κι από τους δύο στον ακριβώς επόμενο εκλογικό κύκλο ώστε η νέα μεταπολίτευση να μην περιμένει άλλο. Ειδάλλως, νηστεία και προσευχή...

   

 

Θανατική ποινή στην ελληνική δικαιοσύνη...

Η ανθρωπότητα έκανε αιώνες για να καταλάβει πως η θανατική ποινή ούτε το έγκλημα περιορίζει ούτε δικαιοσύνη απονέμει, παρά μόνο αυτή των θηρίων. Και τώρα, βεβαίως, ισχύει σε ορισμένες χώρες αλλά το κοινό περί δικαίου αίσθημα έχει κάνει άλματα από την εποχή τής αυτοδικίας και του νόμου τής ζούγκλας ως κριτηρίου απονομής τού δικαίου. Το κράτος, άλλωστε, που σκοτώνει δεν είναι καλύτερο από τον εγκληματία που έχει πράξει το ίδιο...

Είναι, συνεπώς, ώριμη η συζήτηση και για το αν τα ισόβια θα πρέπει να είναι ισόβια, ανεξαρτήτως της φύσης τού αδικήματος που έχει τελεστεί. Ποιο αίσθημα δικαιοσύνης υπηρετείται με το να πεθαίνει κάποιος στη φυλακή, ιδίως αν έχει περάσει πολλά χρόνια πίσω από τα σίδερα και είναι μιας κάποιας ηλικίας; Κανένα άλλο παρά μόνο ο ποινικός λαϊκισμός από τον οποίο έχει υποφέρει πολύ αυτός ο τόπος. Μόνο που δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι η ετυμηγορία των μεσημεριανάδικων...

Σε αυτό το πλαίσιο, η 17Ν, οι εκτελεστές και οι ηθικοί αυτουργοί τους ήταν δολοφόνοι με όλη τη σημασία τής λέξης. Ο καπιταλισμός, άλλωστε, μάλλον ενισχυμένος βγήκε από τις πράξεις τους αφού απέκτησε και χαρακτηριστικά θύματος της σχεδόν τυφλής βίας. Έχουν περάσει, εξάλλου, δεκαετίες από τότε που ήταν προς απόδειξη αν η δολοφονία ενός τραπεζίτη μπορεί να σκοτώσει και το χρηματοπιστωτικό σύστημα ή ενός βιομήχανου το αστικό κράτος. Έχει αποδειχθεί και η ετυμηγορία δεν είναι και πολύ ενθαρρυντική για τους οπαδούς τού αστικού αντάρτικου...

Το μεγαλύτερο πρόβλημα με την επαναφυλάκιση Γιωτόπουλου, ωστόσο, είναι πως αποφασίστηκε κατόπιν εξόφθαλμης παρέμβασης της αμερικανικής κυβέρνησης. Θα μπορούσα να δεχθώ κάθε επιχείρημα υπέρ αυτής της απόφασης αν δεν ήταν απλώς δικαιολόγηση του καθεστώτος μπανανίας τού ελληνικού κράτους. Κι αν η Ουάσιγκτον διατάζει τη μεγαλύτερη ευθύνη έχει αυτός που εκτελεί αλλά κι εκείνοι στο πολιτικό σύστημα που σιωπούν και η σιωπή τους είναι εκκωφαντική κι εντελώς παράταιρη με τον πρότερο βίο τους...

 

  

 

Κόμματα; Ευχαριστώ, δεν θα πάρω...

Είμαστε όλοι μας κατά τής προσωπολατρίας και του μεσσιανισμού. Των άλλων γιατί για τη δική μας είμαστε ικανοί ακόμα και να φάμε άνθρωπο ζωντανό. Δεν νομίζω πως χρειάζεται να σας δώσω παραδείγματα. Καταλαβαινόμαστε πολύ καλά σε μια κοινωνία που πρώτα αναζητά έναν αρχηγό τής φυλής, στη συνέχεια τον πλάθει στο φαντασιακό της όπως τον επιθυμεί κι αν τυχόν ο σχεδιασμός δεν ανταποκρίνεται με την πραγματικότητα τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα και για όσους μας την υποδεικνύουν...

Συνομιλώντας εκ του σύνεγγυς με τους ανθρώπους στο Βόλο που αγωνίζονται κατά τής εγκατάστασης πλατφόρμας LNG σε έναν κλειστό κόλπο για να αποδείξουμε πόσο καλά παιδιά είμαστε στους Αμερικανούς συνειδητοποίησα για ακόμα μια φορά πως δεν χρειαζόμαστε τα κόμματα και, πολύ λιγότερο, τους αρχηγούς τους. Μπορούμε να ενωνόμαστε μια χαρά για έναν κοινό σκοπό χωρίς να έχουμε ανάγκη από μεσσίες, καρέκλες κι ατομικές φιλοδοξίες που καταστρέφουν τη δημοκρατία. Δεν χρειαζόμαστε Τζοκόντες να μας κοιτάνε από παντού σαν να βρισκόμαστε σε ένα πανοπτικό πείραμα...

Γνωρίζοντας πώς γίνονται τα λουκάνικα αδυνατώ να συμμεριστώ την αντίληψη πως μόνο μέσα από την κομματική οργάνωση μπορείς να συνεισφέρεις στα κοινά. Φυσικά και δεν αποκλείεται, όπως και το ότι υπάρχουν και πολίτες που πράγματι συστρατεύονται προτάσσοντας το κοινωνικό από το ατομικό. Ας μην γελιόμαστε όμως, δεν είναι η πλειονότητα. Αντιθέτως, η ψυχαναλυτική επιστήμη θα είχε πολλά να κερδίσει από τη μελέτη ανθρώπων που προσπαθούν να καλύπτουν ατομικά κενά μέσα από συλλογικές ψυχώσεις, καθώς κι ομαδικές εμμονές που περνούν μέσα από ατομικές ματαιώσεις...

  

  

Πρώτα θα σκοτώσουμε τα τέρατα και μετά θα έρθει η νέα μεταπολίτευση...

Μπορεί να χάσει ο Κ. Μητσοτάκης τις εκλογές; Αυτό το ερώτημα τίθεται όλο κι εντονότερα, μόνο που το σωστότερο θα ήταν "θέλουν να τον κερδίσουν αυτοί που υποτίθεται πως επιθυμούν να ηττηθεί"; Προβοκατόρικο; Μπορεί, αναρωτηθείτε ωστόσο, για παράδειγμα, αν το όλον ΠΑΣΟΚ θα ήταν ικανοποιημένο από μία ήττα Μητσοτάκη αν οι ίδιοι δεν ήταν πρώτο κόμμα. Και, φυσικά, το ίδιο ισχύει για την ΕΛΑΣ. Για να κερδίσεις, άλλωστε, κάποιον αυτός θα έπρεπε να ήταν ο πρώτος στόχος σου κι όχι ο παρεμπίπτων...

Η πικρή αλήθεια είναι ότι, στην παρούσα φάση τουλάχιστον, όλοι βολεύονται, έστω για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, με το να παραμείνει πρωθυπουργός ο Κυριάκος. Είτε γιατί δεν είναι έτοιμοι είτε γιατί γνωρίζουν ότι είναι συμπληρωματικοί είτε και γιατί το επιθυμούν, δεν έχουν καμία διάθεση να αναλάβουν τα ηνία μόνοι τους. Να υποσκελίσουν τους άλλους αντιπολιτευόμενους επιθυμούν με το μυαλό στο 2030 ή στο 2031 ή στο οψέποτε...

Όλοι αυτοί οι παράγοντες, πάντως, υπερτιμούν τις ικανότητές τους και υποτιμούν την πιθανότητα σε τρία, τέσσερα ή και λιγότερα χρόνια να εμφανιστούν νέοι παίκτες στο πολιτικό παίγνιο, πολύ πιο ικανοί από τους ίδιους. Όπως θα έλεγε και μία ψυχή, κανείς δεν έχει προκρατημένη θέση, ακόμα κι αυτός που το υποδεικνύει για τους άλλους. Έτσι κι αλλιώς και η επόμενη Βουλή μεταβατική θα είναι αφού είναι αδύνατο η εποχή των τεράτων να μην οδηγήσει σε μία πραγματικά νέα μεταπολίτευση...