Η Ελλάδα της γυάλας και η Ελλάδα του ντιριντάχτα μία κι αδιαίρετη...

Ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία η δημοκρατία δεν κινδύνευσε από ένα και μόνο πρόσωπο. Κανείς, όσο χαρισματικός κι αν είναι στη δημαγωγία, δεν μπορεί να υπονομεύσει δικαιώματα που πηγάζουν από τη λαϊκή εξουσία αν δεν βρει πρόσφορο έδαφος και, κυρίως, πολίτες πρόθυμους να τον ακολουθήσουν στο δρόμο τής αυτοκαταστροφής τους. Αν δεν ήμασταν διατεθειμένοι να πιστέψουμε ακόμα και τα πιο πομπώδη ψέματα κανένας δημεγέρτης δεν θα είχε τη δυνατότητα να μας αποπλανήσει. Αν δεν αναζητούσαμε τόσο συχνά αποδιοπομπαίους τράγους αντί για τον καθρέφτη μας ο Ηλ. Κασιδιάρης θα ήταν τόσο μεγάλο πρόβλημα όσο κι ένα μυρμήγκι που κουβαλά την τροφή του στη φωλιά του...

Πάνω από τον τάφο τού Γ. Μαζωνάκη συγκρούστηκαν, γι' άλλη μια φορά, η Ελλάδα τού ελιτισμού με την Ελλάδα τού λαϊκισμού. Η Ελλάδα τής γυάλας με την Ελλάδα τού ντιριντάχτα. Η Ελλάδα που μισεί το λαό και η Ελλάδα που τον γλείφει ασύστολα... 

Στην πραγματικότητα πρόκειται για τη μία κι αδιαίρετη Ελλάδα που όταν δεν κακολογεί αγιοποιεί κι όταν δεν λιβανίζει εξοστρακίζει. Η Ελλάδα που δεν πληγώνει πια τα παιδιά της γιατί τα παιδιά της- όσα έχουν ακόμα μείνει εδώ- απλώς αδιαφορούν για όσα θα έπρεπε να τους απασχολούν συνεχώς...

Αυτή η χώρα φοβάται. Φοβάται πολύ. Την έχουν μάθει να φοβάται. Ένα ολόκληρο σύστημα τρέφεται από τους φόβους μας για το οτιδήποτε, με μεγαλύτερο το φόβο τής φθοράς και του θανάτου. Στην πιο επίκαιρη εκδοχή του ο φόβος έχει πάρει τη μορφή τού Κασιδιάρη. 

Ακόμα, όμως, κι αν ο χρυσαυγίτης εγκληματίας αποφάσιζε να μην ασχοληθεί ξανά με τα κοινά ο φόβος θα έβρισκε κάποιο άλλο καταφύγιο. Στην ουσία δεν φοβόμαστε τη φθορά και το θάνατο. Φοβόμαστε τη ζωή, την ελευθερία, τη δημοκρατία. Φοβόμαστε την ευθύνη που αυτές απαιτούν από εμάς και γι' αυτό ευχαρίστως την πασάρουμε στους λαοπλάνους...

Ποιος λαός; Οι ψήφοι του...

Η δίκαιη φορολόγηση των πλουσιότερων Ελλήνων είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση. Από τη στιγμή που δεν υφίσταται κάποια διεθνής συμφωνία ίσης φορολόγησης των πάντων είναι προφανές ότι μπορούν να εκβιάζουν πως θα μεταφέρουν αλλού περιουσία κι επιχειρήσεις τους σε περίπτωση που κάποιος "τολμήσει" να βάλει χέρι στα αμύθητα όσο κι άδικα υπερκέρδη τους. Γι' αυτό κι οποιαδήποτε παρόμοια εξαγγελία από οποιοδήποτε κόμμα θα πρέπει να είναι πολύ καλά σχεδιασμένη ώστε να μην θεωρείται λαϊκιστική. Ακόμα κι αν υπάρχει η βούληση χρειάζεται και η δυνατότητα η δίκαιη φορολόγηση να μην καταλήξει στο τέλος σε βάρος των συνήθων υποζυγίων...

Αλίμονο όμως, είναι διαφορετικό το κομματικό αλλά και μιντιακό μας σύστημα να παραδέχεται τις δυσκολίες φορολόγησης του μεγάλου πλούτου κι άλλο όχι μόνο να μην το προσπαθεί αλλά και να το διακωμωδεί, όπως συμβαίνει τώρα, την ώρα που ο λαός πληρώνει τα ματωμένα υπερπλεονάσματα. Το Σύνταγμα αναφέρει ρητά πως ο καθένας μας συμβάλλει στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις δυνάμεις του. Όποιος αδιαφορεί (και) για τη συγκεκριμένη συνταγματική επιταγή είναι σαφές ποιους υπηρετεί. Πάντως όχι την ισότητα...

Σε αυτό το πλαίσιο, το να ειρωνεύονται τα δεξιά κόμματα, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της ΝΔ, την πρόταση της ΕΛΑΣ για 1% φορολόγηση του μεγάλου πλούτου- έστω κι αν το υπόσχεται με βάση ένα περιουσιολόγιο που ναι μεν η κυβέρνηση Τσίπρα ψήφισε αλλά δεν είχε το σθένος να το εφαρμόσει- έχει κάποια βάση. Η δεξιά δεν έχει κρύψει ποιων τα συμφέροντα προτεραιοποιεί. Το να το κάνουν, όμως, κι αριστερά κόμματα, την ίδια στιγμή μάλιστα που σαρκάζουν το κόμμα Τσίπρα για το ότι αποδέχεται το δημοσιονομικό χώρο Μητσοτάκη, αποκαλύπτει ένα και μόνο πράγμα: κανείς δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για το λαό παρά μόνο για τις ψήφους του...

   

 

Ο Κυριάκος νεοφιλελεύθερος; Έλα καλέ...

Κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του ο Κ. Μητσοτάκης έχει κάνει αρκετά για τα οποία δεν είχε προειδοποιήσει προεκλογικά. Δεν θυμάμαι, για παράδειγμα, να είχε ανακοινώσει από κάποιο μπαλκόνι πως θα νομιμοποιούσε το 13ωρο εργασίας ή τις απλήρωτες υπερωρίες. Από την άλλη, ωστόσο, ακόμα και οι πέτρες γνωρίζουν σε αυτή τη χώρα πως ο μητσοτακισμός ισούται με το νεοφιλελευθερισμό. Όλα τα σημάδια, άλλωστε, βρίσκονταν εκεί, όπως για παράδειγμα όταν υποσχόταν στους εργοδότες πως θα γκρέμιζε κάθε εμπόδιο που τους αναγκάζει να συμπεριφέρονται στους εργαζομένους τους ως υπαλλήλους κι όχι σαν δούλους...

Όταν, συνεπώς, σήμερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο οποίος εκ της θέσης του δεν δικαιούται να διατυπώνει δημοσίως προσωπική γνώμη, κάνει λόγο για περιορισμό τού επιδόματος ανεργίας στους δύο μήνες ουδείς δικαιούται να ισχυρίζεται μετεκλογικά πως δεν ήξερε και δεν γνώριζε. Πολλώ δε μάλλον όταν και οι προτάσεις τής ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση σε πολλά άρθρα συνταγματοποιούν το νεοφιλελευθερισμό, με πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα τα μηδενικά ελλείμματα. Στην τρίτη του θητεία, αν του την επιτρέψουμε, ο Μητσοτάκης θα ιδιωτικοποιήσει και το νερό και τον Παρθενώνα. Ήδη, άλλωστε, έχει ξεκινήσει τη σχετική προεργασία...

Όπως κι αν έχει, οι ολιγάρχες έχουν κάνει την επιλογή τους κι αυτή ακούει στο όνομα Ν. Δένδιας. Από τη ΝΔ, άλλωστε, θα προέρχεται κατά πάσα πιθανότητα κι ο επόμενος πρωθυπουργός. Όλοι οι υπόλοιποι επίδοξοι ηγεμόνες εργαλειοποιούνται από μια ελίτ η οποία δεν είναι διατεθειμένη να παραδώσει την εξουσία της στον κυρίαρχο λαό. Οι εκλογές σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι τόσο δημοκρατικές που αν δεν έχεις τουλάχιστον 50.000 ευρώ για ξόδεμα δεν έχεις σχεδόν καμία ελπίδα να γίνεις βουλευτής παρά μόνο αν είσαι ευρέως γνωστός από την επαγγελματική σου δραστηριότητα, οπότε είσαι μάλλον πλούσιος έτσι κι αλλιώς... 

 

"Η φιλοσοφία μου όλα να τα ζήσω"...

Τα έχουν όλα, όλα αυτά τουλάχιστον που αναγνωρίζει ως σημαντικές αξίες ο καπιταλισμός, αλλά δεν έχουν τίποτα. Στην πραγματικότητα όλοι μας δεν έχουμε τίποτα αφού, νωρίτερα ή αργότερα, όλοι μας θα είμαστε νεκροί... 

Υπό μία έννοια ίσως και να είναι καλό το ότι δεν το σκεφτόμαστε στην καθημερινότητά μας γιατί αλλιώς οι αυτοκτονίες θα ήταν η βασικότερη αιτία θανάτου και οι θρησκείες ακόμα πιο κυρίαρχες. Με μια άλλη ματιά, ωστόσο, το ότι ακριβώς δεν σκεφτόμαστε τη θνητότητά μας είναι κι αυτό που μας κάνει τόσο ευάλωτους στη ματαιοδοξία, στην απληστία και στην αλαζονεία...

Μπορείς, φυσικά, να είσαι δυστυχισμένος κι όταν είσαι φτωχός, άσημος κι άσχημος. Η ευτυχία δεν απευθύνεται σε έναν συγκεκριμένο ανθρωπότυπο. Δύσκολα, όμως, βρίσκει εκείνους που την εξαρτούν από την εικόνα που έχουν οι άλλοι γι' αυτούς. 

Κανείς μας, βεβαίως, δεν είναι απαλλαγμένος από τη δημόσια εικόνα του. Ο κόσμος μας, όπως θα έλεγε κι ο Σαίξπηρ, είναι μια μεγάλη σκηνή κι εμείς παίζουμε τους ρόλους μας. Όταν, όμως, γινόμαστε δούλοι τής σκηνικής μας παρουσίας τότε έχουμε κάνει και το πρώτο βήμα για τον κατήφορο. 

Δεν υπάρχει αξιοπρέπεια στη σύμβαση ούτε βασιλικός δρόμος για την εκπλήρωση των απωθημένων μας. Το μονοπάτι είναι λασπωμένο, αν δεν το περπατήσουμε όμως θα μείνουμε αδικαίωτα αυτομαστιγούμένοι...

Δεν υπάρχει ρομαντισμός σε κάτι τόσο αμετάκλητο όσο ο θάνατος. Είτε αυτός έρχεται νωρίς είτε το καθυστερεί. Πρόκειται για μια επινόηση όσων θέλουν να εξουσιάζουν είτε στέλνοντας ανθρώπους να γίνονται τροφή για τα κανόνια είτε με υποσχέσεις για μια αιώνια ζωή κάπου αλλού. 

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι τραγικό είτε πεθαίνεις έξι μηνών είτε στα 50 σου είτε στα εκατό. Φρόντισε τουλάχιστον να φύγεις με ένα χαμόγελο, με την αίσθηση πως δεν έζησες για να είσαι σεμνός, ενάρετος και ταπεινός αλλά για να δοκιμάζεις τα όριά σου, να τα ξεπερνάς και να θέτεις νέα. Όχι ψυχαναγκαστικά αλλά από περιέργεια...   

  

PISA και πούπουλα...

Οι κάκιστες επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών στην αξιολόγηση της PISA είναι από μόνες τους δραματικές κι απαιτούν, αν μη τι άλλο, αναστοχασμό, ιδίως από την πλευρά εκείνων που διαχειρίζονται το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Ακόμα και στην εποχή τής τεχνητής νοημοσύνης καμία τεχνική γνώση δεν είναι άχρηστη. Η πνευματική επάρκεια δεν μπορεί να είναι ποτέ άχρηστη. 

Η χώρα, όμως, βιώνει μια άνευ προηγουμένου κρίση παιδείας σε όλες τις ηλικίες και σε όλες τις βαθμίδες η οποία ξεδιπλώνεται ανάγλυφα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Εκεί όπου ο ψύχραιμος λόγος δοκιμάζεται από μια ψύχωση ακύρωσης που διακατέχει όσους, κατά βάση, αγιογραφούν ή ελεεινολογούν. Και συνήθως ηττάται...

Ο πρώην παίκτης τού μπασκετικού Παναθηναϊκού, Μάριους Γκριγκόνις είπε πρόσφατα μια πολύ μεγάλη αλήθεια: σε αντίθεση με τους βορειοευρωπαίους οι Έλληνες δεν χρειάζεται να έχουν πιει πρώτα ένα καφάσι μπύρες για να μαλώσουν ο ένας με τον άλλο. Το να μην μπορούμε να αποδώσουμε την τοξικότητά μας στο αλκοόλ δυσκολεύει ακόμα περισσότερο να πείσουμε για το δίκαιο των επιχειρημάτων μας, ανεξαρτήτως του πόσο πλησιάζουν την πραγματικότητα ή όχι... 

Ο δημόσιος διάλογος δεν είναι δυνατό να αποτελεί προνόμιο των λίγων έχοντας συμπληρωθεί το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα. Φοβάμαι, όμως, πως αποτελούν μειονότητα όχι μόνο αυτοί που ξέρουν να μιλούν ή να γράφουν καλά- αυτό είναι τεχνικό ζήτημα- αλλά κυρίως εκείνοι που βουτάνε τα λόγια τους στο μυαλό τους πριν εκστομίσουν ή αποτυπώσουν τα λόγια τους...

Ο φασισμός μοιάζει πολλές φορές με τον καρκίνο. Μας τρώει τα σωθικά χωρίς καν να το έχουμε συνειδητοποιήσει πως είμαστε ασθενείς του. Η πολιτική ορθότητα  είναι η πιο πονηρή έκδοσή του γιατί δεν σου λέει "να μισείτε ό,τι δεν σας μοιάζει" αλλά "να μισείτε κι όσους δεν μισούν και δεν τους είναι ξένο οτιδήποτε το ανθρώπινο, ακόμα και το ευλόγως καταδικαστέο". Κι αυτή η τάση αποκτά όλο και περισσότερους οπαδούς και στον προοδευτικό χώρο, σε βαθμό που η κοινωνία μας να μοιάζει όλο και περισσότερο με τον επίλογο στη "Φάρμα των Ζώων" και να μην μπορείς να ξεχωρίσεις ποιος είναι ποιος... 

  

Τα like μας οι προκαταλήψεις μας...

Οι Έλληνες βρίσκαμε αφορμές για διχόνοια πολλούς αιώνες πριν εμφανιστούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν είχαμε ανάγκη τον Μ. Ζάκερμπεργκ για να μας διαιρέσει, το κάναμε και το κάνουμε πολύ καλά και μόνοι μας. Όποιος, όμως, θεωρεί πως οι αλγόριθμοι των social media δεν συμβάλλουν στην κοινωνική πολεμική ατμόσφαιρα μάλλον έχει βάλει τόσο βαθιά το κεφάλι του στην άμμο ώστε να μην παίρνει μυρωδιά για το τι συμβαίνει στην επιφάνεια...

Όταν τα τρία τέταρτα των αναρτήσεων που προσλαμβάνουμε συμφωνούν με τις κοσμοαντιλήψεις μας έχει μια λογική να θεωρούμε το υπόλοιπο ένα τέταρτο από τοξικό ως χυδαίο ή απαράδεκτο. Στην πραγματικότητα στήνουμε μικρές φούσκες κι αν κάποιος επιχειρήσει να τις τρυπήσει είναι εκ των πραγμάτων ένοχος. Τα επιχειρήματα έχουν πολύ δευτερεύουσα σημασία μπροστά στις προκαταλήψεις μας. Η αλήθεια των άλλων είναι μια ενοχλητική μύγα την οποία πρέπει να σκοτώσουμε για να ησυχάσει το μυαλό μας...

Σε αυτό το πλαίσιο, δικάζουμε χωρίς μαρτυρίες και καταθέσεις και καταδικάζουμε δίχως γνώση όλων των στοιχείων. Ο ποινικός μας κώδικας είναι τα στερεότυπά μας, οι ηθικές μας αξίες οι μανιχαϊστικές θεωρίες μας για τη ζωή και τον άνθρωπο... 

Δεν χρειαζόμαστε τίποτα παραπάνω για την ετυμηγορία μας κι απορούμε για το ότι υπάρχουν και δικαστήρια τα οποία οφείλουν να εξετάζουν με λεπτομέρεια πριν καταδικάσουν ή αθωώσουν. Όλα αυτά, βεβαίως, δεν μπήκαν στη ζωή μας όταν δημιουργήθηκαν το facebook ή το X. Όταν, όμως, το επίσης επικίνδυνο κουτσομπολιό τού καφενείου και το χωριάτικο χωνί γίνεται παγκόσμια αλληλεπίδραση ο κίνδυνος μετατρέπεται σε ηθικό πανικό και η αλήθεια μια ανθυπολεπτομέρεια μπροστά στις φαντασιώσεις μας για τις ζωές των άλλων...

Η μάχη των λογιστών μάς φέρνει το AfD πιο κοντά...

Όσοι ήμασταν στην Ελλάδα τα χρόνια των μνημονίων και δεν έχουμε μνήμη χρυσόψαρου γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνει χρεοκοπία, σε όλους τους τομείς. Δεν έχουμε, συνεπώς, ανάγκη τη συνταγματοποίηση της λιτότητας ή τη διαρκή υπενθύμιση πως δεν πρέπει να ζούμε πάνω από τις δυνάμεις μας από εκείνους που είχαν φάει τα περισσότερα προ κρίσης και τρώνε τα πιο πολλά και τώρα. 

Όπως και δεν χρειαζόμαστε η προεκλογική περίοδος να μετατραπεί σε μάχη λογιστών αντί για μάχη ιδεών. Το ότι κάποιοι βολεύονται με αυτό για να κρύβουν την οραματική τους γύμνια θα έπρεπε να είναι δικό τους πρόβλημα και μόνο...

Φυσικά και δεν προτείνω να γυρίσουμε στις εποχές τού "Τσοβόλα δώστα όλα", μολονότι κι αυτή η ΔΕΘ έχει μετατραπεί σε πασαρέλα παροχολογίας. Οι άνθρωποι, όμως, όσο κι αν δεν το επιθυμεί ο Κ. Μητσοτάκης είναι πάνω από τους αριθμούς, οι οποίοι άλλωστε εργαλειοποιούνται κατά το δοκούν. 

Καθένας έχει κι από ένα τουλάχιστον στατιστικό στοιχείο που να βολεύει το αφήγημά του, πίσω όμως από τα συμφέροντα τα οποία προτεραιοποιεί διακρίνονται και οι ιδεολογικές γραμμές του. Ή θα έπρεπε να διακρίνονται...

Αν (και) οι ελληνικές πολιτικές δυνάμεις κάνουν το λάθος να μας τάξουν μόνο χρήματα κι όχι ένα ρεαλιστικό σχέδιο για το πώς δεν θα χρειαζόμαστε τα επιδόματα ή τα πεντακοσάρικά τους αργά ή γρήγορα θα εμφανιστεί κι ένα εγχώριο AfD που θα κουρσέψει τις ψήφους τού λούμπεν προλεταριάτου, που αναζητά διαχρονικά αποδιοπομπαίους τράγους αντί για κοινή λογική. Η ακροδεξιά έχει φτάσει και στην Ψωροκώσταινα αρκετές φορές στην πηγή. 

Το ότι δεν ήπιε όσο νερό θα ήθελε το χρωστάμε στο αίμα τού Παύλου Φύσσα. Αλίμονο, όμως, αν και πάλι από το γκρεμό μάς σώσει το αίμα κάποιου γενναίου. Έτσι κι αλλιώς "δεν γεννιούνται παλικάρια στης Χαλιμάς τα παραμύθια"...