Κάνουν καριέρα δεκαετίες με την "κατάρα του έθνους"...

Παρακολούθησα τις προάλλες το "Σμύρνη μου Αγαπημένη", ταινία που σε γενικές γραμμές είναι καλογυρισμένη και καλοπαιγμένη. Μόνο που σεναριακά πάσχει από το μεγάλο μειονέκτημα της φυλής, πάντα φταίνε οι άλλοι, οι ξένοι που μας ζηλεύουν και ποτέ εμείς. Στο ίδιο μοτίβο, και για τη μικρασιατική καταστροφή ευθύνονταν κυρίως οι σύμμαχοί μας, που δεν ήταν και τόσο σύμμαχοι, κι όχι, για παράδειγμα, η αποκοτιά να θελήσουμε να φτάσουμε έως την Άγκυρα...

Φυσικά, όπως διαπιστώσαμε και στην πρόσφατη μνημονιακή κρίση, οι ξένοι δεν είναι άμοιροι ευθυνών για την κατάντια μας, κάθε άλλο μάλιστα. Μόνο που δεν μας έριξαν αυτοί στη λάσπη, μόνοι μας ριχτήκαμε και μας άρεσε κιόλας. Κι αν η Ρωμιοσύνη ένα χρόνο ζει ειρήνη και τριάντα στη φωτιά, που λέει και το τραγούδι, αυτό μάλλον οφείλεται σε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία αυτοταπείνωσης που μας διεγείρει ως έθνος και μας βοηθά να πορευόμαστε ανά τους αιώνες. Θα μπορούσε κάποιος να το αποκαλέσει κι εθνικό μας μαζοχισμό...

Μήπως το ίδιο δεν συμβαίνει και τώρα με την "ξενόφερτη" πανδημία που απειλεί το έθνος και την πίστη του; Μοιάζουμε με καράβι που δεν λέει να φύγει από το λιμάνι γιατί κάτι τέτοιο θα πήγαινε κόντρα στις παραδόσεις, στα ήθη και στα έθιμά του. Κι ας είναι ακριβώς προορισμένο για να πλέει στους ανοιχτούς ορίζοντες. Η κατάρα τού έθνους δεν είναι γενετήσια, είναι επίκτητη και τη συντηρούν όσοι διαιωνίζουν την εξουσία τους κρατώντας μας κολλημένους στο χθες...

 

Ανοσία στο μιθριδατισμό έστω με Μιθριδάτη...

Οι μεταπολεμικές δεκαετίες κάθε άλλο παρά εύκολες ήταν για την Ελλάδα σε όλα τα επίπεδα, πρωτίστως ως προς τα εισοδήματα των Ελλήνων και τη σταθεροποίηση ενός συμπεριληπτικού δημοκρατικού πολιτεύματος. Υπήρξαν, όμως, και δεκαετίες πολιτιστικής άνθησης σε πολλούς τομείς: λογοτεχνία, θέατρο, κινηματογράφος, μουσική, χορός ζωήρεψαν χάρη σε έργα και προσωπικότητες που ξεπέρασαν κι αυτά τα σύνορα της χώρας και παραμένουν παγκόσμια σύμβολα του ελληνισμού...

Αν οι περίοδοι κρίσης στρώνουν το έδαφος για σπουδαία πολιτιστικά έργα η τελευταία δεκαετία διάψευσε αυτόν τον ισχυρισμό. Φυσικά και υπάρχουν εστίες πολιτισμού που παράγουν έργο ερχόμενες σε σύγκρουση με την εξουσία, αλλά ας μην γελιόμαστε, η δεκαετία τού 2010 κι αυτή που διανύουμε δεν έχει παράξει έναν Θεοδωράκη, έναν Χατζιδάκη, έναν Αγγελόπουλο ή έναν Κουν... 

Το δωδεκάλεπτο χιπ χοπ κομμάτι τού Μιθριδάτη που προκάλεσε ταραχή στο Μαξίμου θα είχε περάσει απαρατήρητο αν είχαμε ένα σύγχρονο "Άξιον εστί" ή μια "Ρωμιοσύνη". Αυτό, όμως, έχουμε και σε κομμάτια σαν αυτό βασιζόμαστε ώστε να μην υποκύψουμε όλοι στο μιθριδατισμό, στη διαχέουσα αντίληψη πως αυτή είναι η πραγματικότητα και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να την βελτιώσουμε...

Μόνο οι απολυταρχικές εξουσίες δυσφορούν με την κριτική που τους ασκούν οι άνθρωποι της τέχνης κι επιχειρούν να τους φιμώνουν με διάφορους τρόπους. Δεν είναι τυχαία η υποτιμητική συμπεριφορά τής ελληνικής κυβέρνησης απέναντί τους καθ' όλη τη διάρκεια της πανδημίας, ο οικονομικός τους στραγγαλισμός, το σκάνδαλο Λιγνάδη, η απόπειρα σφραγίσματος του θεάτρου "Εμπρός" και το ότι ενώ έχουν ανοίξει εδώ κι ένα μήνα σχεδόν τα πάντα δεν έχουμε δει ακόμα κάποια μουσική ή θεατρική παράσταση διά ζώσης... 

Από τη μία είναι λογικό όταν ελέγχεις τα ΜΜΕ η προπαγανδιστική απληστία σου να επιχειρεί να κάνει κάτι παρόμοιο και στην τέχνη. Από την άλλη, όμως, παραμένει χρέος τού πραγματικού καλλιτέχνη να υψώνει το ανάστημά του σε συμπεριφορές που προσβάλλουν την πνευματική του αυτοτέλεια. Αρκετοί το έχουν κάνει, όχι όμως όλοι κι αυτό θα έπρεπε να τους προβληματίζει αφού όποιος δημιουργεί για να εισπράττει τα φράγκα και τα χειροκροτήματα του βασιλιά δεν είναι τίποτα παραπάνω από γελωτοποιός που με την εθελοδουλία του προσφέρει πικρά χαμόγελα σε όσους περίμεναν πολύ περισσότερα από αυτόν...