Όπου δεν πίπτει ράβδος "πίπτει" ανταρσία στην αξιολόγηση...

Η αλήθεια βρίσκεται πάντοτε καλά κρυμμένη κάπου ανάμεσα στην αγιοποίηση και στη δαιμονοποίηση. Το ίδιο ισχύει και για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων. Επί υπουργίας άθλιου Κούλη είχε χρησιμοποιηθεί για να "φαγωθούν" ή για να υποβιβαστούν όσοι δεν ήταν "δικά μας", μητσοτακικά "παιδιά". Επί ΣΥΡΙΖΑ ο πράγματι πολύ καλός νόμος Βερναρδάκη για τη δημόσια διοίκηση πέρα από το ότι χωλαίνει στην αδικαιολόγητη καθυστέρηση εφαρμογής του έχει κι ένα άλλο σημαντικό μειονέκτημα: αποκλείει ουσιαστικώς την απόλυση μέσω της αξιολόγησης, δίνοντας πατήματα στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα και στους άνεργους να αισθάνονται πως ο δικός τους "θεός" είναι κατώτερος...  

Η αξιολόγηση δεν θα μπορούσε να επιβληθεί ποτέ και πουθενά με όρους "σας παρακαλώ, περάστε να αξιολογηθείτε, αλλά και να μην το θέλετε δεν πειράζει, δεν θα κουνηθεί φύλλο". Ποιος εργαζόμενος, στο δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα, ακόμα κι ο πιο συνεπής, θα αποδεχόταν να τον κρίνουν άλλοι αν ήξερε ότι θα μπορούσε να συνεχίσει έτσι κι αλλιώς την εργασία του δίχως παρενέργειες κι εξωτερικές παρεμβάσεις;...

Αν επιθυμούμε, πάντως, μια σοβαρή αξιολόγηση αυτή είναι πολύ δύσκολο να θεωρηθεί επιτυχημένη αν επαφίεται στη δίκαιη κρίση των προϊσταμένων. Απαιτείται μια ανεξάρτητη Αρχή, η οποία ναι μεν δεν θα είναι σε θέση να αξιολογεί την καθημερινότητα του εργαζόμενου 365 ημέρες το χρόνο, από την άλλη ωστόσο δεν θα τίθεται ζήτημα εγγύτητας που ευνοεί την επικράτηση προσωπικών σκοπιμοτήτων και κωλυμάτων έναντι του συλλογικού συμφέροντος...

Σε αυτό το πλαίσιο, μόνο ως αυτογκόλ μπορώ να χαρακτηρίσω την ανταρσία των δημοσίων υπαλλήλων από την αξιολόγηση, ακόμα κι αν δεν έχει επιλεγεί η αντικειμενικότερη διαδικασία. Είναι πρόκληση την ίδια ώρα που οι ελεύθεροι επαγγελματίες καλούνται να καταβάλλουν τη μια αναδρομική εισφορά μετά από την άλλη οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο να κρύβονται πίσω από τη μονιμότητα και τον κομματισμό ώστε να αποφεύγουν τον πέλεκυ, ο οποίος έτσι κι αλλιώς δεν φτάνει έως την απόλυση, ή ακόμα και την ανταμοιβή στη λογική τού "συμβιβάζομαι και με τα λίγα αρκεί να είναι εξασφαλισμένα". Η μεγαλύτερη ευθύνη, ωστόσο, για το ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι αποφεύγουν την αξιολόγηση και οι ελεύθεροι επαγγελματίες φοροδιαφεύγουν ανήκει στο κράτος από όποια σκοπιά κι αν το δει κανείς, αφού και η έλλειψη κοινωνικής συνείδησης μπορεί να αποδοθεί και στην κακή κρατική σχολική εκπαίδευση...

Επαναλαμβάνω, πόσοι ανάμεσά μας θα απόφευγαν τον πειρασμό να είναι μόνιμοι στις θέσεις τους, να πληρώνονται- έστω και κουτσουρεμένους μισθούς- κάθε πρώτη και 15η του μηνός, να έχουν αρκετές ημέρες άδειας και να μην αξιολογούνται, όπως οι δημόσιοι υπάλληλοι, ή να φοροδιαφεύγουν και να φοροαποφεύγουν δίχως κυρώσεις όπως οι ελεύθεροι επαγγελματίες; Γι' αυτό και σε αντίθεση με τη νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία χρειάζεσαι ένα κράτος που να υιοθετεί και, κυρίως, να εφαρμόζει αυστηρούς αλλά δίκαιους κανόνες απέναντι σε όλους τους πολίτες του. Διαφορετικά θα συνεχίζουμε να ζούμε με όρους τουρκοκρατίας...

 

Το ψάρι βρομά από το κεφάλι αλλά συνήθως κάποιο πρόβλημα υπάρχει και στην ουρά...

Είναι δικαιολογημένη η κριτική πως σε αρκετά ζητήματα η κυβέρνηση καθυστερεί δίχως να υπάρχει κάποια πίεση από τους δανειστές που να τη δικαιολογεί. Από τη μια η συνολική απειρία στη διακυβέρνηση κι από την άλλη η ανικανότητα ορισμένων δίνουν πάτημα στην αντιπολίτευση να ισχυρίζεται πως αυτή ξέρει καλύτερα γιατί έχει το "know how". Η δημόσια διοίκηση, ωστόσο, δεν είναι μόνο ο πρωθυπουργός, οι υπουργοί, οι υφυπουργοί και οι γενικοί γραμματείς των υπουργείων. Είναι ένα ολόκληρο πλέγμα το οποίο δεν συντίθεται πάντοτε από παράγοντες που θέλουν να προσφέρουν και το αίμα τους για να αλλάξει αυτός ο τόπος. Πρόκειται για λίγους ή πολλούς-δεν μπορώ να τους μετρήσω- οι οποίοι, αντιθέτως, εξυπηρετούν μικροκομματικά αλλά κι επιχειρηματικά συμφέροντα, διατηρούν σημαντικές θέσεις στα υπουργεία και στην ουσία υπονομεύουν τις όποιες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες. Δεν γράφω τα παραπάνω γιατί ψάχνω για δικαιολογίες για την αργοπορία στην υλοποίηση κεντρικών κυβερνητικών δεσμεύσεων, αλλά είναι αλήθεια ότι αυτό που συνηθίσαμε να αποκαλούμε "πράσινο", "γαλάζιο" και διαπλεκόμενο κράτος έχει πολλά αποστήματα ακόμα που πρέπει να σπάσουν...

Το ίδιο ισχύει, ίσως και σε μεγαλύτερο βαθμό, με τη δικαιοσύνη. Σε κεντρικό επίπεδο ο αρμόδιος υπουργός Δημήτρης Παπαγγελόπουλος και οι συνεργάτες του κάνουν εξαιρετική δουλειά, η οποία αποδίδει, όπως φαίνεται κι από τα πρόστιμα που επιβάλλονται και τις διώξεις που ασκούνται σε βάρος ευυπόληπτων πολιτών για τις διάφορες λίστες Λαγκάρντ και Μπόργιανς. Μόνο που η μεγάλη διαφθορά είναι τόσο βαθιά χωμένη στο σύστημα, έχει διαβρώσει τόσο πολύ τους μηχανισμούς του ώστε βρίσκεται παντού, αθωώνοντας λαμόγια κι ενοχοποιώντας αθώους. Τα σχετικά παραδείγματα είναι σχεδόν καθημερινά, με χαρακτηριστικό τον τρόπο που επιχειρήθηκε να κουκουλωθεί σκάνδαλο πάλαι ποτέ ισχυρού οικονομικού παράγοντα από ορισμένους δικαστικούς λειτουργούς, οι οποίοι εξυπηρετούν άλλα συμφέροντα και, πάντως, όχι την Θέμιδα. Το ψέμα, ωστόσο, έχει κοντά ποδάρια και είναι σχεδόν βέβαιο ότι και γι' αυτήν την υπόθεση δεν θα λογοδοτήσουν μόνο οι ηθικοί και φυσικοί αυτουργοί αλλά κι εκείνοι που τους κάλυπταν φορώντας τηβέννους. Και δεν είναι λίγοι...

Το ψάρι συνήθως βρομά από το κεφάλι, όμως μερικές φορές δεν είναι αυτό καθεαυτό το κεφάλι που ευθύνεται αλλά το ότι σφυρίζει αδιάφορα για ό,τι κάνει η ουρά του. Η δημόσια διοίκηση και η δικαιοσύνη χρειάζονται ξήλωμα κι ανασύσταση εκ των τεφρών τους. Μόνο έτσι θα απαλλαγούμε από τους απατεώνες που έφτιαξαν περιουσίες και στο εξωτερικό αξιοποιώντας τα δημόσια αξιώματά τους για να προσφέρουν κάθε είδους υπηρεσίες στην ελίτ. Ναι μεν ορισμένοι μεγαλοεπιχειρηματίες αυτής της χώρας έχουν τη μεγαλύτερη ευθύνη, αλλά δεν θα κατόρθωναν και πολλά αν δεν λάδωναν και τους ανθρώπους τους σε θέσεις-κλειδιά τού κρατικού μηχανισμού και της δικαιοσύνης. Μην περιμένετε, επομένως, προκοπή αν δεν απαλλαγούμε κι από αυτούς...


\