Να βγάλουμε το ιππικό όταν οι περισσότεροι Έλληνες θα είναι στη λίστα Forbes...

Το τυράκι των νεοφιλελεύθερων για να τσιμπήσει το λούμπεν προλεταριάτο και πρεκαριάτο λέγεται επενδύσεις. Θαμπώνεται το πόπολο με υποσχέσεις πως θα πλημμυρίσουμε δολάρια, Άραβες πετρελαιάδες ή κινεζικούς κολοσσούς κι έτσι καταπίνει αμάσητη κάθε επίθεση στα δικαιώματά του... 

Τις επενδύσεις έχει βάλει και τώρα η κυβέρνηση ως προμετωπίδα τού Ταμείου Ανάκαμψης προκειμένου να περάσει εν μέσω πανδημίας εργασιακό νομοσχέδιο που μας γυρίζει ούτε καν στον 20ό, αλλά στον 19ο αιώνα: κατάργηση οκτάωρου, απλήρωτες υπερωρίες, ατομικές συμβάσεις κ.λπ. Και ύστερα θα φταίει για τη διάδοση του κορονοϊού ο λαός που θα βγαίνει στους δρόμους για να διαμαρτυρηθεί για τη σκλαβοποίησή του στο όνομα της ανάπτυξης... 

Η κυβέρνηση μας πλασάρει το νεοφιλελευθερισμό τής Θάτσερ και του Ρέιγκαν ως μεγάλη μεταρρύθμιση. Όπου κι αν εφαρμόστηκε, όμως, άφησε πίσω του τεράστια διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, φτώχεια ή ψίχουλα για τους πολλούς και υπερκέρδη για τους λίγους... 

Πώς να χαρεί, για παράδειγμα, την επένδυση ενός ζάπλουτου ο εργαζόμενός του που θα είναι υποχρεωμένος να υπογράψει ατομική σύμβαση, με λιγότερα βεβαίως χρήματα από αυτά που θα πρόβλεπε μια συλλογική, που θα του δουλεύει απλήρωτες υπερωρίες, δεν θα έχει καμία κρατική βοήθεια στην περίπτωση παραβίασης σε βάρος του της εργασιακής νομοθεσίας κι ο οποίος θα μπορεί να απολύεται δίχως αποζημίωση ανά πάσα στιγμή; Και ποια θα είναι τα έσοδα ενός κράτους που θα έχει δώσει μεγάλες φοροελαφρύνσεις σε αυτόν τον επενδυτή, ο οποίος θα παίρνει τα χρήματα που θα βγάζει στην Ψωροκώσταινα και θα τα χαίρεται στο Λονδίνο, στο Παρίσι ή στο Ντουμπάι ή θα τα "παρκάρει" σε κάποιον εξωχώριο παράδεισο;...

Όσα περιγράφω παραπάνω δεν είναι προϊόν τής δυστοπικής μου φαντασίας. Τα έχουμε δει να συμβαίνουν και στην Ελλάδα και πολύ πρόσφατα μάλιστα, στην εποχή των μνημονίων. Η λύση, συνεπώς, είναι η προσέλκυση επενδυτών κι όχι χρυσοθήρων, τύπου Eldorado Gold στη Χαλκιδική, μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας και λελογισμένα της φορολογίας, αλλά κι ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων ώστε αυτές οι επενδύσεις να συμβάλλουν στο κλείσιμο της οικονομικής ψαλίδας... 

Πρωτίστως, όμως, η κοινωνική δικαιοσύνη υπηρετείται από την ισότιμη αναδιανομή τού πλούτου που ήδη παράγεται σε αυτήν τη χώρα. Ποσώς με ενδιαφέρει αν έχουμε τους περισσότερους εφοπλιστές στον κόσμο ή τέσσερις Έλληνες στη λίστα Forbes, αν σημαντικό κομμάτι τού πλούτου τους δεν επιστρέφεται σε αυτούς που τον παράγουν και οι οποίοι αντιμετωπίζονται για μια ακόμα φορά ως ο τελευταίος τροχός τής αμάξης... 

"Έντιμοι έτσι, από ένα καπρίτσιο"...

Ενδεχομένως όσο μεγαλώνω να ωραιοποιώ και περισσότερο το παρελθόν. Δεν μπορεί όμως, πρέπει να υπήρξε κάποτε μια εποχή κατά την οποία η λαμογιά δεν ξεπλενόταν στο όνομα του "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα" και τα λαμόγια δεν αποτελούσαν κοινωνικά πρότυπα. Μια φορά κι έναν καιρό θα υπήρχαν κι άνθρωποι που ναι μεν πλούτιζαν με κομπίνες- η συνηθέστερη οδός προς την ταξική ανισότητα-, αλλά έσκυβαν τουλάχιστον το κεφάλι από συστολή αφού οι ίδιοι γνώριζαν καλύτερα από τον καθένα πώς έκαναν την περιουσία τους και δεν διεκδικούσαν επαίνους τής πολιτείας και υστεροφημία γι' αυτό...

Σε κάποια άλλα χρόνια, για παράδειγμα, αν βρίσκονταν 121 κιλά κοκαΐνης στο καράβι ενός εφοπλιστή, όπως συνέβη στην περίπτωση του Γ. Κούστα, τα κοινωνικά αντανακλαστικά θα τον είχαν διαπομπεύσει στους αιώνες των αιώνων. Σήμερα απλώς τον οικτίρουμε γιατί πιάστηκε, αλλά εξακολουθούμε να θαυμάζουμε το λάιφσταϊλ του και να θέλουμε κάποια στιγμή να το ζήσουμε, είτε με τη βοήθεια κάποιας απατεωνιάς είτε του Τζόκερ...

Πιθανόν να μην ήταν ποτέ της μόδας να είναι κανείς έντιμος, αλλά σήμερα είναι πιο ντεμοντέ από ποτέ. Κοιτάξτε γύρω σας και θα το αντιληφθείτε στο οικογενειακό, επαγγελματικό, κοινωνικό σας περιβάλλον πόσο αδιάφορο είναι για την κοινωνία μας αν κάποιος δεν ξεστρατίζει από τις αξίες του μπροστά στα οφέλη που αποκτώνται από τους ηθικούς μας συμβιβασμούς. Το να πηγαίνεις με το σταυρό στο χέρι θα σε φτάσει έως ένα σημείο, αναλόγως των ικανοτήτων τού καθενός, αλλά είναι αδύνατο να σε οδηγήσει στη λίστα τού "Forbes" με τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο. Αρκετές φορές, μάλιστα, δεν θα σε πάει μακρύτερα από το ταμείο ανεργίας αν δεν είσαι διατεθειμένος να προσκυνάς γυμνούς βασιλιάδες, λακέδες τής κάθε εξουσίας, παιδιά τού κομματικού σωλήνα και κάθε άλλου είδους ανακυκλώσιμα μα πάντοτε βρομερά απόβλητα...

Κι αν τα πλούτη δεν φέρνουν από μόνα τους την ευτυχία και τα χρήματα δεν μπορεί να αποτελούν το μέτρο εκτίμησης της αξίας ενός ανθρώπου, από την άλλη είναι ο μόνος απτός θεός τον οποίο προσκυνούν σχεδόν οι πάντες, ανεξαρτήτως ιδεολογικής τοποθέτησης, χρώματος, φυλής ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Αυτά και τη δόξα, η οποία βεβαίως αποκτάται πολύ πιο εύκολα όταν διαθέτεις τα φράγκα για να τη σαγηνεύσεις...

Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας: από τους ανθρώπους που αγαπάμε, ιδίως από εκείνους για τους οποίους είμαστε υπεύθυνοι για την ανατροφή τους, δεν προσδοκούμε να είναι έντιμοι αλλά καπάτσοι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Φυσικά στην ελληνική γλώσσα έχουμε εφεύρει μια σειρά από ευφημισμούς για να χαρακτηρίσουμε τις εκπτώσεις που είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε απέναντι στη συνείδησή μας: "διπλωμάτες", "μετρημένοι", "συνετοί", "ρεαλιστές", "προσαρμοστικοί", "ξύπνιοι" κι ένα σωρό άλλες λέξεις ξοδεμένες προκειμένου να μην αποκαλυφθεί η χαλαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε αρχές κι αξίες...

Γιατί, επομένως, να είναι οι άνθρωποι έντιμοι; Υπάρχει κάποιος λόγος; Δυσκολευόμουν να βρω μια απάντηση που να μην ακουγόταν ουτοπική μέχρι που με βοήθησε μια πολύ καλή μου φίλη: "Έτσι, από ένα καπρίτσιο", μου απάντησε. Έτσι, από βαθιά αυτογνωσία ότι αργά ή γρήγορα θα είμαστε όλοι νεκροί και είναι προτιμότερο να αφήσουμε ως παρακαταθήκη την ψυχή μας άθικτη από τους γελοίους περισπασμούς αυτού του κόσμου, θα συμπλήρωνα...