Αυτοί που σκότωσαν τον Βαγγέλη δεν είναι τέρατα, είναι τα αναγνωρισμένα τέκνα τού καπιταλισμού...

Ολη η Ελλάδα θρηνεί αυτές τις ώρες πάνω από το άψυχο κορμί του Βαγγέλη Γιακουμάκη. Μπροστά σε αυτόν τον όμορφο 20χρονο νεαρό η χώρα εξωτερικεύει τις τύψεις της για το ότι δεν έκανε κάτι για να τον σώσει νωρίτερα, όταν υπήρχε η δυνατότητα. Κι όμως, είναι σε θέση ακόμα και σήμερα να γλιτώσει από τον χαμό εκατομμύρια άλλους Βαγγέληδες. Δεν θα το κάνει ωστόσο γιατί τα ίδια πρόσωπα που, δεν έχω λόγο να αμφιβάλλω γι' αυτό, ειλικρινώς καταθέτουν την οργή τους για την ψυχολογική και σωματική βία που υπέστη ο φοιτητής, ταυτοχρόνως ασκούν την ίδια και χειρότερη σε Βαγγέληδες που γνωρίζουν εκ του σύνεγγυς ή εκ του μακρόθεν. Οι μετανάστες που "απαγορεύεται" να βρίσκονται στην Ομόνοια παρά μόνο στην Αμυγδαλέζα, οι ομοφυλόφιλοι που τους επιτρέπεται να μας κάνουν να γελούμε στην τηλεόραση αλλά όχι και να υιοθετούν παιδιά, οι γυναίκες που όλοι τις αγαπάμε στο ρόλο τής μητέρας αλλά δυσανασχετούμε μαζί τους όταν αναλαμβάνουν κάποιον άλλο ρόλο, οι ευφυείς που πρέπει να απολογούνται στους ανόητους, οι όμορφοι στους άσχημους, οι σπάνιοι στους συνηθισμένους. Ολοι αυτοί είναι Βαγγέληδες για τους οποίους δεν θα ενδιαφερθούμε ιδιαιτέρως αν δεν λάβουν της ανάλογης τηλεοπτικής προβολής. Είναι οι Βαγγέληδες που σκοτώνουμε κάθε ημέρα γιατί είμαστε ανίκανοι να κατανοήσουμε ότι αυτό που δεν μας μοιάζει δεν είναι ούτε καλύτερο ούτε χειρότερο, είναι απλώς διαφορετικό...

Μια φίλη έκανε μια ενδιαφέρουσα επισήμανση: "γιατί θα πρέπει να δείχνουμε οίκτο για τους αδύναμους όταν κι αυτοί φταίνε για το κατάντημά τους"; Το ερώτημα είναι παρεμφερές με την τοποθέτηση νεοφιλελεύθερων που έχουν στήσει στα σπίτια τους βωμούς τού Ρ. Ρέιγκαν για το ότι οι φτωχοί ευθύνονται για τη φτώχεια τους γιατί δεν εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες τού καπιταλιστικού συστήματος ώστε να γίνουν και οι ίδιοι πλούσιοι. Παραδέχονται, βεβαίως, με αυτόν τον τρόπο ότι στην ουσία υπερασπίζονται κοινωνίες που μοιάζουν με ζούγκλες και στις οποίες ο ισχυρότερος θα επιβάλλεται στον αδύναμο εις τους αιώνας των αιώνων γιατί "δεν γίνεται αλλιώς". Δεν αμφιβάλλω ότι υποκινούμαστε από ζωώδη ένστικτα. Αν τα αφήναμε, ωστόσο, να εκδηλώνονται ελεύθερα θα ζούσαμε ακόμα στις σπηλιές και θα θεωρούσαμε την ανακάλυψη της φωτιάς το τέλος τού ταξιδιού. Η κτηνωδία, επομένως, είναι έμφυτη, η εκδήλωσή της ωστόσο διδάσκεται από ένα σύστημα το οποίο στην ουσία εξυπηρετεί τη διαιώνιση της άνισης κατανομής τού πλούτου με τις παράπλευρες αδικίες που αυτό συνεπάγεται...

Αυτοί που βασάνιζαν τον Βαγγέλη δεν το έκαναν γιατί ήταν εργοδότες και το θύμα τους εργαζόμενος, αλλά γιατί έχουν ανατραφεί σε ένα κοινωνικό, αν όχι και οικογενειακό, περιβάλλον όπου η πάση θυσία επικράτηση θεωρείται αρετή, η εκμετάλλευση θείο χάρισμα κι ο ατομικισμός το μεγαλύτερο δώρο τού θεού στον άνθρωπο. Οταν, λοιπόν, μαθαίνεις από μικρό παιδί πως ο θάνατός σου είναι η ζωή μου τότε συνειδητοποιείς ότι αν δεν γίνεις λιοντάρι, ακόμα κι αν η ψυχοσύνθεσή σου είναι διαφορετική, θα φαγωθείς από κάποιον "ανώτερο" στην τροφική αλυσίδα. Και τότε σκοτώνεις όχι απαραιτήτως γιατί λατρεύεις το αίμα, αλλά γιατί δεν θέλεις να είναι τα δικά σου ερυθρά αιμοσφαίρια αυτά που θα χυθούν. Γι' αυτό κι όσοι κακοποίησαν ψυχικώς και σωματικώς τον Βαγγέλη δεν είναι ανθρωπόμορφα τέρατα. Είναι, "απλώς", τα αναγνωρισμένα τέκνα τού καπιταλισμού...

Αρκετοί, για παράδειγμα, από αυτούς που χύνουν δάκρυα, ακόμα κι αληθινά, για τον Βαγγέλη δεν σταματούν να αναζητούν επιχειρήματα υπέρ του "bullying" που ασκεί η Γερμανία στην Ελλάδα. Ενας ολόκληρος λαός εκβιάζεται να υποκύψει στη συνέχιση πολιτικών άγριας λιτότητας από τις οποίες δεν θα πληγεί η ελίτ, με το επιχείρημα πως σε διαφορετική περίπτωση θα εξοβελιστεί από την ευρωπαϊκή παρέα, αλλά ορισμένοι περιορίζουν τη συμπόνια τους μόνο για τον νεκρό Βαγγέλη, ο οποίος έπεσε θύμα μιας παρόμοιας τακτικής. Ο τρόπος που πολιτεύονται πολιτικοί όπως ο Β. Σόιμπλε, ο οποίος εξακολουθεί να ρίχνει στη χώρα μας την αποκλειστική ευθύνη για το ότι έζησε πάνω από τις δυνάμεις της λες κι αυτή η τακτική σε όλη των ευρωπαϊκή περιφέρεια δεν έφερε τα γερμανικά πλεονάσματα, στην ουσία δικαιώνει τους εμπόρους ναρκωτικών. Αφού το πρεζάκι φταίει αποκλειστικώς για την εξάρτησή του, ποιός ο λόγος να φυλακίζουμε τους ναρκέμπορους;..

Εν αρχή όλων η ατομική ευθύνη, αλλά αν δεν υπάρχουν από πίσω οργανωμένες κοινωνίες που θα δίνουν το χέρι τους για να σηκώνονται οι πιο αδύναμοι ανάμεσά μας οδηγούμαστε σε καταστάσεις για τις οποίες θα έτρεμαν και τα αγριότερα των ζώων. Δεν μιλώ για πατερούληδες που θα μας χειρίζονται όπως θέλουν εκείνοι, αλλά για θεσμούς που θα προστατεύουν τους αμνούς αυτού του κόσμου από τα αρπακτικά. Ο Βαγγέλης μπορεί να ήταν φύσει αδύναμος, μπορεί ωστόσο και να επέλεξε την αδυναμία του. Να αρνήθηκε, δηλαδή, να μετατραπεί σε λιοντάρι για να επιβιώσει στη ζούγκλα κι αυτό προκειμένου να μην απολέσει την πραγματική του προσωπικότητα. Στον καπιταλισμό, όμως, κανένας δεν έχει αυτό το δικαίωμα. Γι' αυτό και στο τέλος επιλέγουμε το συνειδητό αλληλοφάγωμα στο λάκκο των λεόντων την ίδια ώρα που οι θηριοδαμαστές μας απολαμβάνουν το θέαμα από απόσταση ασφαλείας...

 

Ο Βαγγέλης Γιακουμάκης είναι και δικό μου θύμα...

Μακάρι ο Βαγγέλης Γιακουμάκης να βρεθεί το γρηγορότερο δυνατό και να είναι καλά στην υγεία του. Μακάρι, επίσης, να μην ισχύουν οι φήμες πως ο 20χρονος φοιτητής έχει πέσει θύμα ενδοσχολικής βίας επειδή δεν ήταν όσο "άνδρας" πρέπει να είναι ένας κρητικός. Με τα ευχολόγια, ωστόσο, δεν έχει λυθεί κανένα πρόβλημα από όσο γνωρίζω. Πόσω μάλλον όταν τα προτιμούμε από το να βγάζουμε το κεφάλι μας από την άμμο ώστε να αντικρίζουμε κατάματα τη σκληρή αλήθεια. Κι αυτή δεν είναι άλλη από το ότι έχουμε περικυκλώσει τη ζωή μας με τόσα στερεότυπα ώστε η πραγματικότητα να αδυνατεί να αναπνεύσει. Τα αγόρια, τα κορίτσια, οι γυναίκες, οι άνδρες, οι κρητικοί, οι έλληνες, οι γερμανοί κι οποιαδήποτε άλλη κατηγορία πληθυσμού οφείλει να συμπεριφέρεται με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Αν κάποιος παρεκκλίνει έστω και στο ελάχιστο από το "εγχειρίδιο ορθής συμπεριφοράς" αυτομάτως εξοστρακίζεται από την αγέλη και καταδικάζεται στην απομόνωση, αλίμονο και στο θάνατο. Και δεν αθωώνω ούτε τον εαυτό μου από συμπεριφορές οι οποίες χαρακτηρίζονται από ρατσιστικά κίνητρα απέναντι σε συνανθρώπους μου, έστω κι αν γίνονται υποσυνείδητα ή στο πλαίσιο του σαρκασμού τής πολιτικής ορθότητας. Κι ο γράφων έχει αμελήσει να σκεφτεί πως κάποιοι άνθρωποι είναι πιο ευαίσθητοι από τους άλλους κι ένα ανέκδοτο, για παράδειγμα, που αφορά τους γκέι ή τους αλβανούς μπορεί να μην είναι τελικώς και τόσο αστείο ή αθώο όσο ενδεχομένως να νομίζει...

Ο Βαγγέλης Γιακουμάκης δεν είναι μια μεμονωμένη περίπτωση, ειδικώς σε μια χώρα όπως η Ελλάδα όπου η υποκρισία λογίζεται ως σπουδαιότερη αρετή από την ειλικρίνεια, Πόσες φορές δεν έχετε ακούσει, για παράδειγμα, τη φράση "τη βίασαν, αλλά κι εκείνη ντυνόταν προκλητικώς" ή "δεν έχω πρόβλημα με τους ομοφυλόφιλους, αρκεί να μην εκδηλώνονται δημοσίως"; Είναι και οι δύο, όπως και τόσες άλλες, συμπτώματα μιας κοινωνικής παθογένειας που δεν έχει γιατρευτεί γιατί απλούστατα δεν την έχουμε ακόμα ορίσει ως ασθένεια. Εχουμε πλάσει μια κοινωνία η οποία ανέχεται τη διαφορετικότητα μόνο στο στενό πλαίσιο της οικογενειακής εστίας ή, το πολύ, γκετοποιημένων καταστάσεων. Θεωρούμε πως είμαστε ανοιχτόμυαλοιγιατί δεν διαδηλώνουμε για το κλείσιμο των γκέι μπαρ, αλλά στιγματίζουμε με τη μία ένα ζευγάρι ομοφυλόφιλων που συναντούμε σε ένα "κανονικό" κέντρο διασκέδασης. Φυσικά θα βρούμε ένα σωρό επιχειρήματα πίσω από τα οποία θα κρύψουμε τη μισαλλοδοξία μας. Θα μιλήσουμε για τα πρότυπα που προσφέρονται στα παιδιά μας, για ανωμαλίες κι οτιδήποτε άλλο θα μας κάνει να κοιμόμαστε ήσυχοι τα βράδια. Δεν έχουμε, άλλωστε, να ανησυχούμε για την κοινωνική αποδοκιμασία της κάθε είδους φοβίας μας αφού οι θεσμοί, όπως η οικογένεια, το σχολείο, το κράτος ή η εκκλησία, υπάρχουν για να μας δίνουν άφεση αμαρτιών και να κυνηγούν, ο καθένας με τη μέθοδό του, την όποια παρέκκλιση από την "κανονικότητα". Κι έτσι "αναμάρτητοι" πορευόμαστε στην οδό τής υποκρισίας, που καταλήγει αναπόφευκτα στον εξοστρακισμό χιλιάδων Γιακουμάκηδων...

Η ένταξη σε μια ομάδα είναι ένα θετικό γεγονός, αρκεί αυτή να προκύπτει από προσωπική βούληση κι όχι από κοινωνική υποχρέωση, όπως συμβαίνει δυστυχώς σε πλείστες περιπτώσεις. Βρισκόμαστε στο 2015, αλλά εξακολουθούμε να βασανιζόμαστε από προκαταλήψεις που στοίχειωναν τις ζωές των ανθρώπων τού μεσαίωνα. Κι αντί να επικρίνουμε αυτούς που κάνουν σπονδές στη διαιώνισή τους, κατηγορούμε όσους αμφισβητούν τις κοινωνικές νόρμες, πιστοί σε ένα δικό τους αξιακό κώδικα, ο οποίος, καλώς ή κακώς, είναι περισσότερο προσανατολισμένος στις ανάγκες τού ανθρώπου τού 21ου αιώνα. Μιας που βρισκόμαστε, για παράδειγμα, στη σαρακοστή, αμαρτωλός δεν είναι αυτός που θα φάει κρέας, αλλά εκείνος που τρώει ψάρι την ώρα που κλέβει το δημόσιο χρήμα ή που δέρνει τη γυναίκα του. Θα μου πείτε πως όλα αυτά είναι αυτονόητα και είναι τόσο υπερβολικό όσο κι ανούσιο να τα υπενθυμίζω. Κι όμως, την ώρα που ο άνθρωπος ετοιμάζεται να πατήσει το πόδι του στον Αρη κάποιοι ασκούν ψυχολογική βία σε έναν 20χρονο γιατί δεν προσπαθεί να βρει το αντριλίκι του πίνοντας τσικουδιές ή ρίχνοντας μπαλωθιές. Γι' αυτό κι όσο τέτοιες συμπεριφορές εξακολουθούν να έχουν την έγκριση, ανοιχτή ή σιωπηρή, στρουθοκάμηλων homo sapiens θα συνεχίζω να αμφισβητώ ότι έχουμε ξεφύγει πολύ από την εποχή των σπηλαίων...