Αυτή τη φορά να βουτήξουμε την οργή στο μυαλό μας...

Η κοινωνία βρίσκεται μια αφορμή πριν την έκρηξη. Κι αν την εποχή των μνημονίων αυτό οφειλόταν στη βίαιη φτωχοποίησή της, σήμερα συνδέεται με τη βίαιη απαξίωση της νοημοσύνης της. Πόσοι πιστεύουν, για παράδειγμα, ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν ευθύνεται για τις υποκλοπές, για τη συγκάλυψη των Τεμπών ή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ; 

Ακόμα κι εκείνοι που εξακολουθούν να την στηρίζουν στις δημοσκοπήσεις παραδέχονται ότι στα ζητήματα διαφθοράς παίρνει κάτω από το μηδέν. Όπως, όμως, επίσης θα έπρεπε να μας διδάξει η εποχή των μνημονίων, η ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνίας είναι ναι μεν θεμιτή αλλά γίνεται κι εύκολα χειραγωγήσιμη από δημοκόπους...

Η οργή είναι το πρώτο βήμα για να φτάσουμε στη δικαιοσύνη. Κανένας λαός, όμως, δεν μπορεί να κυβερνηθεί με αυτό το συναίσθημα ως προμετωπίδα. Ούτε, φυσικά, μπορούν να επισυμβούν οι προοδευτικές μεταρρυθμίσεις που επιθυμούμε μόνο με τη βούληση κι όχι και με τη γνώση και την ψυχραιμία. Σε διαφορετική περίπτωση θα οδηγηθούμε σε συνθήκες οχλοκρατίας από τις οποίες ο μόνος κερδισμένος θα είναι στο τέλος ο Μητσοτάκης...

Δεν είμαι σίγουρός ότι κι αυτήν τη φορά οι πολιτικές εξελίξεις δεν θα καθοριστούν από το θυμικό κι όχι από το λογικό. Μπορούμε, όμως, να κάνουμε μαθήματα τα παθήματα της προηγούμενης δεκαετίας ώστε να αποφύγουμε τα λάθη της... 

Κι αν ο ελιτισμός έχει αποδείξει το ταβάνι του αυτή την εξαετία, το ίδιο είχε κάνει κι ο λαϊκισμός την προηγούμενη. Είναι, πάντως, πολύ πιο εύκολο να συμφωνήσουμε ότι ο μακιαβελισμός τού προσαρμόζω το πολιτικό προφίλ μου στο πού φυσάει ο άνεμος δεν είναι δείγμα τόσο ευφυΐας όσο αμοραλισμού... 

 

 

Ο φόβος φυλάει το 41%...

Πόσο τυχεροί θα ήμασταν αν η βία στην ελληνική κοινωνία ήταν οπαδική και μόνο οπαδική. Θα ήταν και πιο εύκολο τόσο να την δαμάσουμε όσο και να την περιθωριοποιήσουμε. Η βία, όμως, δεν είναι μόνο οπαδική. Τη συναντάμε, για παράδειγμα, και στα σχολεία και στις γυναικοκτονίες. Την έχουμε νομιμοποιήσει ως πρώτη κι εύκολη λύση κι όχι ως τελευταία καταφυγή κι αυτό από μόνο του αποτελεί εχέγγυο διαιώνισής της...

Αν χρειαζόμασταν μια απόδειξη ότι κάτι στραβό συμβαίνει στην κοινωνία τού 41% αυτή ήρθε το βράδυ τής Πέμπτης στου Ρέντη. Δεν χρειαζόμασταν ωστόσο καμία απόδειξη. Ζούμε όλοι μας στην ίδια κοινωνία όπου βασιλεύουν η ανασφάλεια και η υπολανθάνουσα οργή γι' αυτούς που εξουσιάζουν αξιοποιώντας τους μεγαλύτερους φόβους μας και τα χυδαιότερα ένστικτά μας. Κι εμείς αμήχανοι τους στηρίζουμε μην προσδοκώντας και πολλά και, κυρίως, από τους εαυτούς μας στη λογική τού ζήσε κι άσε τους άλλους να πεθάνουν...

Οι διαχωριστικές γραμμές τής συντήρησης και της προόδου είναι ακόμα ορατές μολονότι τις θολώνει η μάχη για την επιβίωση. Η συντήρηση κυβερνά με το φόβο, την ανασφάλεια, τις χαμηλές προσδοκίες, την καλλιέργεια του έτσι είναι τα πράγματα και δεν πρόκειται να αλλάξουν ποτέ... 

Η πρόοδος σήμερα στην Ελλάδα οπισθοχωρεί γιατί από αυτή οι πολίτες έχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις κι όταν δεν τις ικανοποιεί, αποστασιοποιούνται. Η ελπίδα, όμως, η δικαιοσύνη, η ισότητα, η πραγματική δημοκρατία δεν είναι αδειανά κελύφη. 

Έχουν περιεχόμενο το οποίο θέλει κόπο και μόχθο για να μην είναι μόνο τύπος αλλά να αποκτά κι ουσία. Όπως κι αν έχει, πάντως, είναι προτιμότερο να πολεμάς για να έχουν όλοι τα ίδια δικαιώματα κάτω από τον ίδιο ήλιο από το να τον κρύβεις για να φαίνεται η σκιά σου μεγαλύτερη...   

 

Δεν θα σκοτώσει ο Ποινικός Κώδικας το ρατσισμό...

Η διοργάνωση μπάρμπεκιου με χοιρινό και μπύρα έξω από στρατόπεδα συγκέντρωσης προσφύγων προφανώς και συνιστά ρατσιστική- μισαλλόδοξη συμπεριφορά. Δεν είμαι, ωστόσο, σύμφωνος με την ποινικοποίησή της, εκτός βεβαίως αν φτάσει έως τη χρήση βίας απέναντι στους ικέτες τής Γης. Σε μία τέτοια περίπτωση το πολύ πολύ να καταφέρουμε την ηρωοποίηση των διωκόμενων και την επέκταση αυτών των μπάρμπεκιου σε όλη τη χώρα...

Η διοργάνωση κρεατοφαγίας από την Ένωση Αθέων τη Μεγάλη Παρασκευή ναι μεν είναι εφηβική αντίδραση απέναντι στον ελληνικού τύπου φονταμενταλισμό κι ενδεχομένως προσβλητική για όσους νηστεύουν, αλλά δεν εμπεριέχει το μίσος τής διοργάνωσης μπάρμπεκιου έξω από χώρους κράτησης απελπισμένων ψυχών. Οι χριστιανοί, άλλωστε, θα φάνε όσο θέλουν δύο ημέρες αργότερα, την Κυριακή του Πάσχα, ενώ οι πρόσφυγες θα συνεχίζουν να διαβιούν υπό συνθήκες στις οποίες οι περισσότεροι ελληναράδες δεν θα ήθελαν να ζουν ούτε τα κατοικίδιά τους. Από την άλλη, όμως, η ποινικοποίηση όλων αυτών των συμπεριφορών θα μπορούσε, υπό τις κατάλληλες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που αυτήν τη στιγμή υπάρχουν στη χώρα, να οδηγούσε και στη σύλληψη των κρεατοφάγων άθεων...

Ο ρατσισμός, η μισαλλοδοξία και η ξενοφοβία δεν θα εκλείψουν ούτε με την ποινικοποίησή τους ούτε με την απομάκρυνση, για παράδειγμα, όλων των προσφύγων από την Ελλάδα. Είναι ζήτημα οικογένειας, σχολείου, κοινωνίας να διδάξουν και να διδαχθούν ότι ο εχθρός δεν βρίσκεται στο διαφορετικό, αλλά στον καταπιεστή. Κι ο καταπιεστής δεν είναι ο φουκαράς που έρχεται από εμπόλεμη ζώνη ή μέσα στη φτώχεια, αλλά εκείνος που του πουλά και πατριωτισμό για να γίνει πλούσιος και ισχυρός ή για να διατηρήσει τα πλούτη και την ισχύ που απόκτησε με δόλια μέσα...

Έχουμε διαβάσει τα άπαντα του Ντοστογιέφσκι κι ο Ντάνος μας μάρανε...

Είναι σύμπτωμα πνευματικής παρακμής η κοσμοσυρροή στην παρουσίαση του βιβλίου τού Ντάνου; Όχι! Κι αυτό γιατί απλούστατα για να υπάρχει παρακμή πρέπει να έχει προηγηθεί ακμή κι αυτό ουδέποτε συνέβη στο νεοελληνικό κράτος, τουλάχιστον όχι με βάθος χρόνου. Ακόμα και στις δεκαετίες τού '50, του '60 ή του '70, οι οποίες ομολογουμένως ήταν ποιοτικότερες σε πνευματική παραγωγή από τη σημερινή, ο κόσμος συνωστιζόταν, για παράδειγμα, για να δει μια ταινία τής Αλίκης Βουγιουκλάκη κι όχι για να αγοράσει την τελευταία ποιητική συλλογή τού Γιώργου Σεφέρη...

Η ποπ κουλτούρα ήταν πάντοτε κυρίαρχη από τη στιγμή που είναι πιο εύπεπτη και λιγότερο κουραστική για το μυαλό, ενώ το έδαφος του λούμπεν προλεταριάτου, που αποτελεί και την κοινωνική πλειοψηφία, είναι πιο πρόσφορο για να καλλιεργηθεί. Η δύναμη της εικόνας παραμένει, άλλωστε, σημαντικότερη της αντίστοιχης των λέξεων σε κοινωνικές δομές που "υποθάλπουν" τα αγαθά που δεν κτώνται με κόπο...

Κι εδώ ακριβώς είναι που έγκειται η υποκρισία όσων κλαυθμηρίζουν για την χαμένη τιμή τής τέχνης, της πολιτικής ή της δημοσιογραφίας, αλλά δεν κάνουν τίποτα για να τις στηρίξουν. Γιατί δεν αγοράζουν τα καλά βιβλία ή τις καλές εφημερίδες, γιατί δεν συμμετέχουν ενεργώς στα κοινά, γιατί, τέλος πάντων, περιορίζονται στο να σαρκάζουν δωρεάν στο διαδίκτυο τις επιλογές τής μάζας αντί να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους; Η κοινωνία μας μετατρέπεται με γοργούς ρυθμούς σε ένα κράτος εθελοντών θεατών που δεν θέλουν να έχουν καμία ευθύνη παρά μόνο λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να καυτηριάζουν τα κακώς κείμενα που οι ίδιοι δεν κάνουν τίποτα για να αλλάξουν...

"Ολοι οι αλβανοί είναι εγκληματίες", λέει ο...Χίτλερ μέσα μας

Ο "αλβανός πιστολέρο, κακοποιός, δολοφόνος, μαφιόζος" κλπ. κλπ. Ποιός άλλος λόγος υπάρχει να τονίζουμε την εθνικότητα του δράστη τής επίθεσης στο Μικρολίμανο πέρα από το να αποκαλύπτουμε τον ρατσιστικό, μικροαστικό εαυτούλη μας, τον οποίο επιμελώς κρύβουμε μέσα στην πολιτική μας ορθότητα; Κι εμείς οι τόσο ευαίσθητοι που θρηνούμε, και καλά κάνουμε βεβαίως, για τη δολοφονία ενός σέρβου φίλαθλου στην Κωνσταντινούπολη θα κάναμε το ίδιο αν σκοτωνόταν ένας τούρκος στο Βελιγράδι; Την ώρα που αναζωπυρώνονται στα Βαλκάνια τα εθνικιστικά πάθη, τα οποία ποτέ δεν είχαν σβήσει, σε τί αλήθεια ωφελεί να συνδέουμε μια ακραία εγκληματική ενέργεια με τη χώρα καταγωγής τού θύτη της; Είναι όλοι οι αλβανοί εγκληματίες, όπως για χρόνια έλεγε για παράδειγμα η Χρυσή Αυγή πριν εντάξει πολλούς τέτοιους στις οργανώσεις της; Ολοι οι τούρκοι εποφθαλμιούν τα νησιά τού Αιγαίου και την Κύπρο; Ή, μήπως, δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση στο εκατομμύριο ένας τρελαμένος έλληνας να πάρει ένα καλάσνικοφ και να πυροβολήσει αδιακρίτως τους θαμώνες ενός κλαμπ; Πόσο σίγουροι μπορούμε να είμαστε, άλλωστε, για την ψυχική ισορροπία ενός έθνους, αξιοσημείωτο κομμάτι τού οποίου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τον τουρίστα τής Ραφήνας και τον ρεζίλη των Παπανδρέου ως σοβαρές επιλογές για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση;...

Είναι αυτονόητο, αλλά φοβάμαι πως ακόμα και στις 25 Νοεμβρίου 2014, τόσο καιρό μετά από το μεσαίωνα, είμαι αναγκασμένος να το επαναλάβω. Κανένας λαός δεν έχει την εγκληματικότητα στο DNA του. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως αυτά που υποστηρίζουν διάφοροι στη χώρα μας για τους αλβανούς, τους ρουμάνους ή όποιους άλλους ξένους κατοικούν σε αυτή τη γωνιά τής οκουμένης, στις αρχές τού προηγούμενου αιώνα τα έλεγαν στις ΗΠΑ για τους έλληνες. Δεν θέλει και πολύ μυαλό, εξάλλου, για να καταλάβεις ότι όσο πιο εξαθλιωμένος είναι κάποιος κι όσο περισσότερο κοινωνικώς απομονωμένος αισθάνεται τόσο πιθανότερο είναι να καταλήξει στην παρανομία. Αυτό προφανώς και δεν αθωώνει τον οποιοδήποτε εγκληματία, αλλά είναι μια πολύ πιστευτή δικαιολογία για τις πράξεις του...

Κι αφού σιγοβράζει μέσα σας η ερώτηση "και τί φταίμε εμείς οι φιλήσυχοι πολίτες για τη φτώχεια των άλλων;" δεν έχω παρά να σας απαντήσω πως όταν μια κοινωνία είναι πραγματική κοινωνία κι όχι κοπάδι σκόρπιων συμφερόντων το πρόβλημα του ατόμου οφείλει να είναι και πρόβλημα του συνόλου. Κι αν δεν το αντιμετωπίζουμε έτσι από ανθρωπισμό, ας το κάνουμε τουλάχιστον από ατομικό συμφέρον. Γιατί η γη γυρίζει, όπως έπεισε δια πυρός και σιδήρου ο Γαλιλαίος τους αρτηριοσκληρωτικούς, και, ποιός ξέρει, αύριο μεθαύριο, ειδικώς αν συμφωνήσουμε και σε τρίτο μνημόνιο, ενδεχομένως να είμαστε εμείς που θα πάρουμε ένα καλάσνικοφ στο χέρι, θα μπουκάρουμε σε ένα κέντρο διασκέδασης και θα θελήσουμε να πάρουμε, "για εκδίκηση", κι άλλους στο λαιμό μας γιατί δεν θα έχουμε γάλα να δώσουμε στα παιδιά μας...

Είναι αυτονόητο, επίσης, ότι κανείς μας δεν έχει γεννηθεί τέρας. Οσοι ανάμεσά μας γίναμε το "οφείλουμε" στις οικογενειακές ή κοινωνικές παραστάσεις των οποίων υπήρξαμε αυτόπτες μάρτυρες. Επομένως, εκτός από μια δίκαιη τιμωρία για τις εγκληματικές πράξεις μας χρειαζόμαστε σωφρονισμό και θεραπεία. Ούτε η κρεμάλα ούτε τα ισόβια θα εξυπηρετήσουν κάτι περισσότερο από τη δίψα τού λούμπεν προλεταριάτου για εκδίκηση. Πόσω μάλλον όταν αυτό το χυδαίο ένστικτο τις περισσότερες φορές διοχετεύεται σε αυτούς που αισθανόμαστε πως είναι χαμηλότερα από εμάς στην τροφική αλυσίδα κα σπανίως σε εκείνους που τρώνε με χρυσά κουτάλια και μας πετούν τα ψίχουλα. Ενα κράτος δικαίου δεν παραδειγματίζει τους πολίτες του με τον τρόμο, με δημόσιους ακρωτηριασμούς κλεφτών για παράδειγμα, αλλά καλλιεργώντας του τη σιγουριά ότι όταν βρεθούμε πεσμένοι στο έδαφος, αφού όλοι μας κάποια στιγμή χάνουμε τη δύναμη να παραμένουμε όρθιοι, θα είναι εκεί για να μας σηκώσει το χέρι και να μας βοηθήσει να ξαναχτίσουμε τη ζωή μας σε γερότερα θεμέλια. Ετσι συμπεριφέρονται οι υγιείς κοινωνίες κι όχι σαν τεξανοί καουμπόιδες σε γουέστερν που έχουν την αφέλεια να πιστεύουν, μάλιστα, ότι ακόμα κι ο Ιησούς θα συμφωνούσε με το "οφθαλμός αντί οφθαλμού"...