Στο Λονδίνο θα ήταν σκάνδαλο...

Όταν έκανα το μεταπτυχιακό μου στο Κάρντιφ οι φοιτητές δημοσιογραφίας συστεγαζόμασταν με τους φοιτητές που σπούδαζαν δημόσιες σχέσεις (PR). Στη Μεγάλη Βρετανία των αρχών, τουλάχιστον, του 21ου αιώνα ήταν κοινή παραδοχή ότι τα επαγγέλματα του δημοσιογράφου και του δημοσιοσχεσίτη ναι μεν έχουν συνάφεια αλλά την ίδια που έχουν οι δύο απέναντι όχθες ενός ποταμού. Στην Ελλάδα (και) του 2026 τα όρια είναι τόσο αδιευκρίνιστα που πολλές φορές μοιάζει να μην υφίστανται καν...  

Η εμπλοκή τού δημοσιογράφου Γ. Κακούση στην υπόθεση Παναγόπουλου φέρνει στην επικαιρότητα μια κρυφή- φανερή πληγή τού δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, θα ήταν αδύνατο παρουσιαστής τού BBC να κάνει παραλλήλως τις δημόσιες σχέσεις και του αρχισυνδικαλιστή τής χώρας. Θα ήταν σκάνδαλο μεγατόνων. 

Σε αυτή τη γωνιά τής Βαλκανικής όχι μόνο πέρασε στο ντούκου αλλά κι αρκετοί το παρουσίασαν ως κάτι το φυσιολογικό. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πόσοι δημοσιογράφοι μεταπήδησαν στην πολιτική και στη συνέχεια- κάποιοι, μάλιστα, σχεδόν αμέσως- επέστρεψαν στη δημοσιογραφία σαν να είχαν λείψει απλώς για ένα επαγγελματικό ταξίδι κι όχι σαν να είχαν κάνει αλλαγή καριέρας που θα προϋπόθετε και την τήρηση μιας κάποιας δεοντολογίας. Έτσι κι αλλιώς από τη στιγμή που ο οποιοσδήποτε μπορεί να βαφτιστεί δημοσιογράφος εντός μιας ημέρας τα υπόλοιπα μοιάζουν με ψύλλους στα άχυρα...

Γνωρίζοντας από πρώτο χέρι τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας μέσος δημοσιογράφος, δεν εισηγούμαι να μπει κάποιο σχετικό απαγορευτικό. Παρόλο που δεν έχω εργαστεί ποτέ σε γραφείο Τύπου δεν σημαίνει πως δεν αντιλαμβάνομαι τους λόγους για μια τέτοια επιλογή ούτε μπορώ να την αποκλείσω για τον εαυτό του στο μέλλον. 

Εισηγούμαι, ωστόσο, περισσότερη διαφάνεια ώστε να ξέρουν κι αυτοί που μας διαβάζουν, ακούνε και βλέπουν ποιους ακριβώς διαβάζουν, ακούνε και βλέπουν. Θα κερδίζαμε πολλά κι ως προς το σεβασμό τής κοινής γνώμης αλλά, κυρίως, κι ως προς τον αυτοσεβασμό μας...  

 

Καλύτερα αντιπρόεδρος παρά πρώην πρόεδρος...

Μπορώ πολύ πιο εύκολα να πιστέψω στον Άι Βασίλη από το ότι η δικαιοσύνη, η ηγεσία τής οποίας μάλιστα διορίζεται από την κυβέρνηση, είναι ανεξάρτητη. Γι' αυτό και δεν θεωρώ καθόλου τυχαία τη σύμπτωση της δίωξης Παναγόπουλου με την έναρξη του δημόσιου πρέσινγκ κι από τον Κ. Μητσοτάκη προς το ΠΑΣΟΚ για κυβερνητική συνεργασία. Το μήνυμα εστάλη κι ως τέτοιο είμαι βέβαιος ότι το έχουν διαβάσει και στη Χαριλάου Τρικούπη...

Όπως κι αν έχει, ο Ν. Ανδρουλάκης είναι παγιδευμένος, σε μεγάλο βαθμό λόγω της προσωπικής του ανικανότητας να σταθεί κι ως ηγέτης πέρα από ένας πολύ καλός κομματάρχης. Αυτήν τη στιγμή τουλάχιστον δεν προκύπτει από πουθενά πως το ΠΑΣΟΚ θα είναι πρώτο κόμμα στις εκλογές. 

Είναι αρκετά πιθανό, μάλιστα, να μην είναι ούτε καν δεύτερο και να δώσει τη μάχη τής τρίτης θέσης με το κόμμα Τσίπρα, την Ελληνική Λύση, την Πλεύση Ελευθερίας ή και το ΚΚΕ. Σε απλά ελληνικά, αυτό σημαίνει ότι ο Ανδρουλάκης δεν έχει κανένα περιθώριο για δεύτερες κάλπες που θα στείλουν το κόμμα του στην πέμπτη ή έκτη θέση. Συνεπώς, καλύτερα αντιπρόεδρος κυβέρνησης παρά πρώην πρόεδρος ενός μικρού κόμματος...

Ούτε οι μεταγραφές θα τον σώσουν. Όχι γιατί κάποιες από αυτές δεν είναι καλοί ψηφοσυλλέκτες αλλά γιατί το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ είναι πολύ βαθύτερο. Έτσι κι αλλιώς και στις τελευταίες εκλογές είχε πάει καλά στην περιφέρεια, όπου οι προσωπικές σχέσεις έχουν μεγαλύτερη αξία, αλλά καταποντίστηκε στα μεγάλα αστικά κέντρα όπου οι διακυβεύσεις είναι πιο πολιτικές και τα οποία βγάζουν, άλλωστε, και κυβερνήσεις. Έχουμε, φυσικά, περίπου ένα χρόνο μέχρι τις εκλογές και πολλά μπορεί να αλλάξουν. Αν, όμως, οι αλλαγές είναι προς το συμφέρον τού ΠΑΣΟΚ αυτό θα είναι αποτέλεσμα καραμπόλας κι όχι κάποιας ηγετικής επιφοίτησης του αρχηγού του... 

    

Όταν πατάς σε δύο βάρκες το επόμενο βήμα είναι η θάλασσα...

Αν ο Γκέμπελς μας κοιτάζει από όπου κι αν βρίσκεται θα ήταν υπερήφανος για το επικοινωνιακό επιτελείο Μητσοτάκη. Ύστερα από τους εκατοντάδες νεκρούς στην Πύλο κι άλλα δυστυχήματα με λιγότερα θύματα, στη βάρδια τού πρωθυπουργού χάθηκαν και 15 άνθρωποι ανοιχτά της Χίου. Πάλι με εμπλεκόμενο το Λιμενικό, πάλι με τις κάμερες κλειστές και πάλι με καταγγελίες, αυτή τη φορά πως το σκάφος χωρίς αναγνωριστικά πέρασε πάνω από το φουσκωτό. Κι όμως, αντί να τίθεται το ερώτημα αν οι ικέτες τής Γης σκοτώθηκαν από δόλο ή από αμέλεια, η δημόσια συζήτηση γίνεται για το αν είμαστε με το Λιμενικό ή με τους διακινητές...

Προφανώς και δεν είμαστε με τους διακινητές αλλά ούτε μπορούμε να δώσουμε άφεση αμαρτιών στο Λιμενικό, έτσι γενικώς κι αορίστως, ιδίως μετά από τα εγκλήματα του Φαρμακονησίου και της Πύλου. Ούτε μπορώ να δεχθώ εύκολα ως δικαιολογία το ότι εκτελούν εντολές κι άρα δεν μπορούν να πράξουν διαφορετικά. 

Φυσικά κι ακολουθούν αυτά που εντέλλονται από την πολιτική ηγεσία, το να τραβάμε όμως μια "κόκκινη" γραμμή όταν πρόκειται για ανθρώπινες ζωές δεν μας κάνει απείθαρχους. Μας κάνει ανθρώπους, όποιο κι αν είναι το τίμημα γι' αυτό...

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, πάντως, κρατά μυστικά κι από τους τραμπικούς οπαδούς της για να μην τους αποξενώσει. Στα επτά χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία έχει νομιμοποιήσει δεκάδες χιλιάδες μετανάστες κι έχει υπογράψει διακρατικές σχετικές συμφωνίες με χώρες όπως η Αίγυπτος και το Μπαγκλαντές. Και πολύ καλά έκανε. 

Το ότι, όμως, ο Κυριάκος έχει βάλει μαντρόσκυλα στο υπουργείο Μετανάστευσης- πρώτα τον Μ. Βορίδη και τώρα τον Θ. Πλεύρη- είναι μια ακόμα απόδειξη γιατί κυριαρχεί τόσα χρόνια, γιατί γνωρίζει πώς να κρατά και το φιλελεύθερο και το συντηρητικό του ακροατήριο ευχαριστημένα πατώντας πάνω σε δύο βάρκες. Δεν ξέρω, όμως, κανέναν που να το έχει επιχειρήσει και να μην έχει καταλήξει, νωρίτερα ή αργότερα, στη θάλασσα...

Μεταναστεύαμε, μεταναστεύουμε, θα μεταναστεύουμε...

Το μόνο που με εξέπληξε με τους 15 νεκρούς μετανάστες στη Χίο είναι το ότι δεν συνέβη παρόμοια πολύνεκρη τραγωδία νωρίτερα. Όταν πριν τρία χρόνια πνίγηκαν σχεδόν 600 άνθρωποι στην Πύλο με ευθύνη τού ελληνικού Λιμενικού- πιστοποιημένη πλέον από ανεξάρτητες εγχώριες και διεθνείς Αρχές- χωρίς να τιμωρηθεί κανείς, όταν ο προηγούμενος υπουργός Μετανάστευσης ήταν ο Μ. Βορίδης και νυν ο Θ. Πλεύρης, ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο είχε πει πως η φύλαξη των συνόρων απαιτεί και νεκρούς, να βάλουμε νάρκες στο Αιγαίο κι "ο ανθρωπισμός είναι μόνο για τους Έλληνες"- νομίζω πως από θαύμα πέρασαν σχεδόν τρία έτη από την τελευταία τραγωδία. Κι από θαύμα, μάλλον, θα χρειαστούν άλλα τόσα, ύστερα κι από τα συγχαρητήρια Πλεύρη στο Λιμενικό από τις πρώτες ώρες χωρίς να ξέρουμε το μερίδιο της δικής του ευθύνης για τόσους θανάτους...

Φυσικά και οι διακινητές έχουν τεράστιες ευθύνες, όπως οποιοσδήποτε εκμεταλλεύεται αισχρά την ανάγκη ενός ανθρώπου προκειμένου να προσποριστεί οικονομικά οφέλη. Το να τους κατηγορείς, ωστόσο, αποκλειστικώς για τους πνιγμούς στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο, όπως κάνει η κυβέρνηση, είναι σαν να ισχυρίζεσαι πως αν δεν υπήρχαν αυτοκίνητα, βαπόρια κι αεροπλάνα οι άνθρωποι δεν θα μετακινούνταν από τόπο σε τόπο. Το έκαναν κι όταν δεν υπήρχαν, θα το κάνουν κι όταν θα μπορούμε να διακτινιζόμαστε από σημείο σε σημείο. Κι εμείς οι ίδιοι, εξάλλου, ως έθνος προκύψαμε από μετακινούμενα φύλα...

Σε αυτό το πλαίσιο, ούτε η Αριστερά έχει κατανοήσει το βάθος τού ζητήματος της μετανάστευσης, νόμιμης και παράτυπης. Ακόμα κι αν αύριο, με ένα μαγικό ραβδί, τελείωναν οι πόλεμοι, η φτώχεια και η καταπίεση, όλοι στον κόσμο είχαν από μία αξιοπρεπή εργασία και χρήματα για να ζήσουν τους εαυτούς τους και τις οικογένειές τους, και πάλι θα υπήρχαν άνθρωποι που θα μετανάστευαν. Μπορεί να ήταν λιγότεροι αλλά θα υπήρχαν γιατί είναι στη φύση τού ανθρώπου να αναζητά αυτό που πιστεύει ως καλύτερο, να μην κάθεται στα αβγά του, να ζει κι όχι απλώς να αναπνέει... 

  

 

Βίγκαν όλου του κόσμου ενωθείτε...

Όποιος καταναλώνει κοκορέτσι ή σπληνάντερο είναι τραμπικός ή- ας του δώσουμε κι ένα ελαφρυντικό- υποθάλπει τον τραμπισμό; Όποιος γράφει "οι φοιτητές" κι όχι "τα φοιτητά" είναι φυλετικός ρατσιστής; Όποιος δεν χρησιμοποιεί ως πολιτικό εργαλείο τον σεξουαλικό του προσανατολισμό ντρέπεται, φοβάται ή είναι απολιτίκ; 

Ο καθένας μπορεί να δώσει τις απαντήσεις που θέλει, κανείς όμως δεν δικαιούται να επιβάλλει, άμεσα ή έμμεσα, τον τρόπο ζωής του στους άλλους, πολλώ δε μάλλον να τον καθιστά και πολιτικό επιχείρημα. Στο κάτω κάτω, η χορτοφαγία και η ζωοφιλία τού Χίτλερ δεν τον απέτρεψαν από το να εξοντώσει εκατομμύρια Εβραίους, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλους κι ανάπηρους...

Τα ανθρώπινα δικαιώματα, η υπεράσπιση και η ενδυνάμωσή τους αποτελούν ταυτοτικά ζητήματα τόσο για έναν Αριστερό όσο, όμως, και για έναν κοινωνικά φιλελεύθερο. Η woke ατζέντα, ωστόσο, είναι κάτι διαφορετικό, είναι ένας δικαιωματικός αριστερισμός ο οποίος είναι τόσο λογικός για την κοινωνική συνοχή όσο και το να ανοίξουμε τα σύνορα ώστε να μείνουν σε αυτήν τη γωνιά τής Βαλκανικής όλοι οι ικέτες τής Γης ή το να μετατρέψουμε το gay pride σε εθνική γιορτή. Μέτρον άριστον έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι, κάτι μπορεί να ήξεραν. Αν το τηρούσαμε, άλλωστε, ενδεχομένως και να είχαμε αποφύγει την κυριαρχία τού τραμπισμού...

Δεν είναι προς κατηγόρια να έχεις λυμένα τα προβλήματα επιβίωσης και να ασχολείσαι με την πολιτική. Μπορούν και οι πλούσιοι να συμβάλλουν στην επίλυση των προβλημάτων των φτωχών και των μικρομεσαίων κι από την θέση τού ταξικού αποστάτη. Πολύ φοβάμαι, όμως, πως οι περισσότεροι από τους εύπορους πολιτικούς μας δεν έχουν ιδέα για τα ζητήματα της καθημερινότητας του λαουτζίκου παρά μόνο μέσα από τις "καρτ ποστάλ" που βλέπουν όταν κάνουν καμιά περιοδεία στο πόπολο. Η ενσυναίσθηση δεν μαθαίνεται κι όταν είναι ψεύτικη κάνει μπαμ από μακριά, όσους επικοινωνιολόγους κι αν αλλάξεις για να στην πλάσουν...

 

Ε, ας μην μας αφήσει κι ένα νεοφιλελεύθερο Σύνταγμα τώρα που μας χαιρετάει...

Ο Κ. Μητσοτάκης έχει δίκιο όταν ισχυρίζεται πως το Σύνταγμα του 1975 ανήκει στον 20ό αιώνα. Είναι, ωστόσο, ένα πολύ προχωρημένο Σύνταγμα για την εποχή του. Η χώρα μας, έτσι κι αλλιώς, δεν έπασχε από προχωρημένα Συντάγματα. Από τη μη εφαρμογή τους υποφέραμε κι αυτό συμβαίνει και στις ημέρες μας. Δεν φταίει, άλλωστε, ο Καταστατικός Χάρτης για τις υποκλοπές, το μπάζωμα στα Τέμπη, τον ασφυκτικό έλεγχο της δικαιοσύνης, των ανεξάρτητων Αρχών, τις συνεχείς παραβιάσεις τού κράτους δικαίου, τα ΙΕΚ του ενός ορόφου που βαφτίστηκαν ΑΕΙ, το έλλειμμα σε δομές πολιτικής προστασίας, τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τόσα άλλα...

Όπως κι αν έχει, ο πρωθυπουργός έδωσε το στίγμα τής Συνταγματικής Αναθεώρησης με την οποία θέλει να μας δεσμεύσει για χρόνια: λιγότερη περιβαλλοντική προστασία, λιγότεροι δημόσιοι υπάλληλοι αλλά πιο κομματικώς εξαρτημένοι, ιδιωτικά πανεπιστήμια χωρίς σοβαρές δικλείδες ποιότητας, γενικώς λιγότερο κράτος και περισσότερη ιδιωτική πρωτοβουλία. Θεσμοποίηση, με λίγα λόγια, της ολιγαρχίας αλλά ποιος εκπλήσσεται πως αυτό επιθυμεί ο Μητσοτάκης ως παρακαταθήκη του; Το ερώτημα είναι τι θα πράξει η αντιπολίτευση. Η Συνταγματική Αναθεώρηση, άλλωστε, θα ολοκληρωθεί από την επόμενη Βουλή που δεν θα έχει για επικεφαλής τής εκτελεστικής εξουσίας τον Μητσοτάκη...

Όπως κι αν έχει, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τοποθετηθεί με θέσφατα και ιδεοληψίες. Όσο κι αν, για παράδειγμα, η ΝΔ νομοθετεί για το συμφέρον των σχολαρχών δεν είναι λογικό να κλείνουμε την πόρτα στα ιδιωτικά πανεπιστήμια στον 21ο αιώνα. Ποιος πιστεύει, εξάλλου, σήμερα ότι η δημόσια εκπαίδευση είναι εντελώς δωρεάν; Φυσικά και πρέπει να μπουν αυστηροί όροι και προϋποθέσεις αλλά η ζωή προχωρά δίχως τη δική μας πολιτική μελαγχολία...

Την ίδια ώρα, η αντιπολίτευση, ιδίως η προοδευτική, οφείλει να καταθέσει θετικές προτάσεις για προνομιακά της ζητήματα, όπως, για παράδειγμα, η θεσμοθέτηση του δικαιώματος στη στέγη ή των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Θα έπρεπε, άλλωστε, να έχει ήδη αντιληφθεί πόσο αξιοποιεί ο πρωθυπουργός τη θετική ατζέντα για να ξεφεύγει από τις πομπές του...

 

 

"Τι πήγε στραβά Τζόρτζι";...

Από τη στιγμή που σε αυτόν τον κόσμο δεν υπάρχει μία και μοναδική αλήθεια- τουλάχιστον μία στην οποία να συμφωνούμε όλοι- είναι λογικό να μην υπάρχει κι απολύτως αντικειμενική δημοσιογραφία. Έτσι κι αλλιώς ακόμα κι αν υπήρχε κανείς δεν θα την ήθελε σε μια χώρα όπου απόλυτη αλήθεια είναι μόνο αυτή που ταυτίζεται ή επιβεβαιώνει τις ήδη διαμορφωμένες αντιλήψεις μας. Γι' αυτό κι αδυνατούμε να πιστέψουμε οτιδήποτε άλλο, ακόμα κι όταν βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας...

Μια φορά κι έναν καιρό ένας γκρουμ κάποιου ξενοδοχείου μπαίνει στο δωμάτιο του Τζορτζ Μπεστ, ενός από τους καλύτερους ποδοσφαιριστές τής εποχής του, τα προσωπικά πάθη τού οποίου του στοίχισαν μια πολύ πιο ένδοξη καριέρα. Στο κρεβάτι βλέπει τον Τζόρτζι με μια Μις Κόσμος, μερικά άδεια μπουκάλια σαμπάνιας και πολλά χρήματα σκορπισμένα δεξιά κι αριστερά. Η απορία του έχει μείνει στην ιστορία για την αφέλειά της και την αδυναμία του να βάλει σε μια σειρά αυτά που έβλεπε μπροστά του: "Τι πήγε στραβά";...

Όσοι κατηγορούν τους δημοσιογράφους ως αλήτες και ρουφιάνους μάλλον στη δική τους εργασία κάνουν ό,τι γουστάρουν δίχως να δίνουν σημασία στις εντολές των αφεντικών τους. Τους ενημερώνω πως κάθε μέσο έχει την κομματική- πολιτική του γραμμή κι αν οι δημοσιογράφοι περίμεναν στο ταμείο ανεργίας μέχρι να βρουν αυτό στο οποίο θα γράφουν ό,τι θέλουν μάλλον δεν θα το έβρισκαν ποτέ. 

Αυτό, βεβαίως, δεν δικαιολογεί ψέματα αλλά υπάρχουν και οι μισές αλήθειες που κάνουν τη δουλειά και, όπως κι αν έχει, ο καθένας μας αναμετριέται σε καθημερινή βάση με τη συνείδησή του. Για να υπάρχει, όμως, όσο πιο γίνεται αντικειμενική δημοσιογραφία θα πρέπει να υπάρχουν κι αναγνώστες- τηλεθεατές- ακροατές που να την επιζητούν αντί για λιβανιστήρια σε όσους συμπαθούν και το ανάθεμα σε όσους αντιπαθούν. Όποιος λύσει αυτή την εξίσωση δικαιούται την ίδια στιγμή και το Νόμπελ...