Όταν πατάς σε δύο βάρκες το επόμενο βήμα είναι η θάλασσα...

Αν ο Γκέμπελς μας κοιτάζει από όπου κι αν βρίσκεται θα ήταν υπερήφανος για το επικοινωνιακό επιτελείο Μητσοτάκη. Ύστερα από τους εκατοντάδες νεκρούς στην Πύλο κι άλλα δυστυχήματα με λιγότερα θύματα, στη βάρδια τού πρωθυπουργού χάθηκαν και 15 άνθρωποι ανοιχτά της Χίου. Πάλι με εμπλεκόμενο το Λιμενικό, πάλι με τις κάμερες κλειστές και πάλι με καταγγελίες, αυτή τη φορά πως το σκάφος χωρίς αναγνωριστικά πέρασε πάνω από το φουσκωτό. Κι όμως, αντί να τίθεται το ερώτημα αν οι ικέτες τής Γης σκοτώθηκαν από δόλο ή από αμέλεια, η δημόσια συζήτηση γίνεται για το αν είμαστε με το Λιμενικό ή με τους διακινητές...

Προφανώς και δεν είμαστε με τους διακινητές αλλά ούτε μπορούμε να δώσουμε άφεση αμαρτιών στο Λιμενικό, έτσι γενικώς κι αορίστως, ιδίως μετά από τα εγκλήματα του Φαρμακονησίου και της Πύλου. Ούτε μπορώ να δεχθώ εύκολα ως δικαιολογία το ότι εκτελούν εντολές κι άρα δεν μπορούν να πράξουν διαφορετικά. 

Φυσικά κι ακολουθούν αυτά που εντέλλονται από την πολιτική ηγεσία, το να τραβάμε όμως μια "κόκκινη" γραμμή όταν πρόκειται για ανθρώπινες ζωές δεν μας κάνει απείθαρχους. Μας κάνει ανθρώπους, όποιο κι αν είναι το τίμημα γι' αυτό...

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, πάντως, κρατά μυστικά κι από τους τραμπικούς οπαδούς της για να μην τους αποξενώσει. Στα επτά χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία έχει νομιμοποιήσει δεκάδες χιλιάδες μετανάστες κι έχει υπογράψει διακρατικές σχετικές συμφωνίες με χώρες όπως η Αίγυπτος και το Μπαγκλαντές. Και πολύ καλά έκανε. 

Το ότι, όμως, ο Κυριάκος έχει βάλει μαντρόσκυλα στο υπουργείο Μετανάστευσης- πρώτα τον Μ. Βορίδη και τώρα τον Θ. Πλεύρη- είναι μια ακόμα απόδειξη γιατί κυριαρχεί τόσα χρόνια, γιατί γνωρίζει πώς να κρατά και το φιλελεύθερο και το συντηρητικό του ακροατήριο ευχαριστημένα πατώντας πάνω σε δύο βάρκες. Δεν ξέρω, όμως, κανέναν που να το έχει επιχειρήσει και να μην έχει καταλήξει, νωρίτερα ή αργότερα, στη θάλασσα...

Η ανταγωνιστικότητα ο Δούρειος Ίππος του νεοφιλελευθερισμού...

Την προηγούμενη εβδομάδα έγραψα πως ο νεοφιλελευθερισμός στηρίζεται και στην ουτοπία πως όλοι μας ξεκινάμε τη ζωή με τα ίδια εφόδια, άρα οποιαδήποτε στήριξή μας από τους κρατικούς θεσμούς συνιστά, κατά κάποιο τρόπο, αθέμιτο ανταγωνισμό. Ο νεοφιλελευθερισμός, όπως επίσης έγραψα προσφάτως, στηρίζεται και στην ιδεοληψία πως εργοδότες κι εργαζόμενοι έχουν τα ίδια συμφέροντα κι άρα οι πολιτικές που εφαρμόζει δεν μπορεί να είναι ταξικές, αφού όλοι ζούμε αγαπημένοι κι ευτυχισμένοι κάτω από τον ίδιο ουρανό...

Αν πιστεύαμε όλα τα παραπάνω, τότε θα ήταν πολύ λογικό να επιτρέπαμε σε εργοδότες κι εργαζόμενους να αποφασίζουν από κοινού τις συνθήκες εργασίας σε μια επιχείρηση ώστε να βγαίνουν όλοι κερδισμένοι. Θα ήταν φυσιολογικό, μολονότι οι νεοφιλελεύθεροι πιστεύουν στις ανισότητες ως φυσικό φαινόμενο κι επομένως στην ύπαρξή τους, οι κανόνες να επιλέγονται από τους ίδιους τους εμπλεκόμενους επί ίσοις όροις...

Η πραγματικότητα, όμως, συντρίβει τις ιδεοληψίες, αφού οι ταξικές διαφοροποιήσεις είναι υπαρκτές και δεν γεφυρώνονται με αυτορύθμιση παρά μόνο με τον πολιτικό εξαναγκασμό. Αν ανήκε, για παράδειγμα, στη διακριτική ευχέρεια του εργοδότη να προτείνει εφταήμερη εργασία, έστω και με περισσότερα χρήματα, θα την επέβαλλε με το γνώριμο επιχείρημα σε όποιον έχει ζήσει από τα μέσα την αγορά εργασίας "αν δεν σου αρέσει, φύγε, υπάρχουν χίλιοι που περιμένουν να σου πάρουν την θέση". Με το να χρησιμοποιείς, μάλιστα, το παράδειγμα του "Παπαστράτου", όπως έπραξε ο Κ. Μητσοτάκης για να δικαιολογήσει την κοινωνική του αναισθησία, γενικεύεις την εξαίρεση σε έναν κανόνα που ζέχνει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο...

Ο νεοφιλελευθερισμός εκ προοιμίου αντιμετωπίζει τον εργαζόμενο ως εχθρό τής παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας. Κι αν ακόμα αποδεχθούμε ότι η ηρωοποίηση της εργατικής ή, έστω, της μεσαίας τάξης από την Αριστερά δεν απηχεί πάντοτε την πραγματικότητα, εν τούτοις ακουμπά περισσότερο στο ρεαλισμό, αφού δίχως τους εργαζόμενους και η λαμπρότερη ακόμα ιδέα δεν μπορεί να υλοποιηθεί, οπότε η παραγωγικότητα κι ανταγωνιστικότητα θα είναι μηδενικές...

Με δεδομένη την πίεση από τις αναπτυσσόμενες χώρες, είτε θα πρέπει να ελπίζουμε πως οι εργαζόμενοι στην Κίνα, στο Μπαγκλαντές ή στο Πακιστάν θα αποκτήσουν στοιχειώδη δικαιώματα, όπως αξιοπρεπείς μισθούς, είτε οφείλουμε να αποδεχθούμε ότι η αυτάρκεια είναι προτιμητέο αγαθό από την απληστία κι επομένως δεν είναι απαραίτητο να παράγουμε σε εξωφρενικούς ρυθμούς για να κερδίζει το δυτικό κεφάλαιο το ασιατικό, παρά μόνα όσα μας είναι απαραίτητα για να ζούμε με ισορροπία. Όταν, όμως, και η Αριστερά υποκύπτει στο ράλι τού καπιταλιστικού ανταγωνισμού, τότε ο νεοφιλελευθερισμός διευκολύνεται να επιβάλλει τον εργασιακό μεσαίωνα...

 

Εργατοπατέρες κατώτεροι των περιστάσεων...

Ήταν επιτέλους καιρός η χώρα να καταργήσει τον κατώτατο και τον ακόμα πιο εξευτελιστικό για τους νέους υποκατώτατο μισθό, ρατσιστικά μνημονιακά μέτρα με τα οποία θεσμοποιήθηκε ο εργασιακός μεσαίωνας και καθαγιάστηκε το "πρότυπο" της αγοράς εργασίας τού Μπαγκλαντές ή της Κίνας. Βεβαίως πρέπει να γίνουν ακόμα πολλά προκειμένου οι εργαζόμενοι να ανακτήσουν την αξιοπρέπειά τους και οι άνεργοι να μειωθούν όσο το δυνατό περισσότερο- αν, για παράδειγμα, δεν καταργηθεί η μείωση του αφορολόγητου οι αυξήσεις που θα δοθούν από το Φεβρουάριο θα πάνε στο βρόντο. Είναι, πάντως, λόγος να χαμογελάμε αυτό το χτύπημα στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο, που στο επίκεντρό του έχει τα υπερκέρδη των λίγων και η ευημερία των πολλών θεωρείται απλώς τυχαίο παρελκόμενο...

Οι προηγμένες οικονομίες έχουν στηρίξει την ευημερία τους στους ευχαριστημένους εργαζόμενους. Φυσικά και υπάρχουν παντού ζητήματα ανισοκατανομής των εισοδημάτων και δυσκολιών για την αναρρίχηση από τη μία οικονομική τάξη στην αμέσως ανώτερη. Ταυτοχρόνως το καπιταλιστικό μοντέλο τής υπερκατανάλωσης και του εθισμού σε αχρείαστες ανάγκες δεν βοηθά στην κοινωνική σταθερότητα ούτε στο να αισθάνεται ευτυχισμένος ο μέσος πολίτης που δεν μπορεί να ζήσει σύμφωνα με τα πρότυπα που του πλασάρονται. Ακόμα, όμως, και οι νεοφιλελεύθεροι προς τη Γερμανία ή τη Γαλλία αλληθωρίζουν όταν ομιλούν για καλό βιοτικό επίπεδο κι όχι στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, τις οποίες κατά τα άλλα αποθεώνουν για τη χαμηλή τους φορολόγηση και τις "ελαστικές" σχέσεις εργασίας. Αν θέλουμε, όμως, να έχουμε μια εύρυθμα λειτουργούσα αγορά εργασίας κι ένα κοινωνικό κράτος- μαξιλάρι απαιτείται και μια γενναία φορολόγηση των υψηλών εισοδημάτων κι αντίστοιχη λογική των μικρομεσαίων...

Ο εργασιακός μεσαίωνας στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, στον πλανήτη δεν εξαντλείται στο ποσό τού μισθού. Ο τρόπος κι ο χρόνος πληρωμής του, οι εργασιακές συνθήκες, τα ασφαλιστικά δικαιώματα και τα αντίστοιχα περίθαλψης είναι μερικές μόνο από τις ανοιχτές πληγές. Για να κλείσουν, ωστόσο, στη χώρα μας δεν εμπιστεύομαι περισσότερο τους συνδικαλιστές από την κυβέρνηση για να το πράξουν. Η ΓΣΕΕ ζητά να αποφασίζει αυτή μαζί με τους εργοδότες το ύψος τού κατώτατου μισθού, η ίδια ΓΣΕΕ η οποία στήριξε τα μνημόνια στο δημοψήφισμα του 2015. Προφανώς κι απαιτούνται αναχώματα στην εκτελεστική εξουσία, αλλά από τους σημερινούς τουλάχιστον εργατοπατέρες μόνο κερκόπορτες μπορούμε να βρούμε...