"Τι πήγε στραβά Τζόρτζι";...

Από τη στιγμή που σε αυτόν τον κόσμο δεν υπάρχει μία και μοναδική αλήθεια- τουλάχιστον μία στην οποία να συμφωνούμε όλοι- είναι λογικό να μην υπάρχει κι απολύτως αντικειμενική δημοσιογραφία. Έτσι κι αλλιώς ακόμα κι αν υπήρχε κανείς δεν θα την ήθελε σε μια χώρα όπου απόλυτη αλήθεια είναι μόνο αυτή που ταυτίζεται ή επιβεβαιώνει τις ήδη διαμορφωμένες αντιλήψεις μας. Γι' αυτό κι αδυνατούμε να πιστέψουμε οτιδήποτε άλλο, ακόμα κι όταν βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας...

Μια φορά κι έναν καιρό ένας γκρουμ κάποιου ξενοδοχείου μπαίνει στο δωμάτιο του Τζορτζ Μπεστ, ενός από τους καλύτερους ποδοσφαιριστές τής εποχής του, τα προσωπικά πάθη τού οποίου του στοίχισαν μια πολύ πιο ένδοξη καριέρα. Στο κρεβάτι βλέπει τον Τζόρτζι με μια Μις Κόσμος, μερικά άδεια μπουκάλια σαμπάνιας και πολλά χρήματα σκορπισμένα δεξιά κι αριστερά. Η απορία του έχει μείνει στην ιστορία για την αφέλειά της και την αδυναμία του να βάλει σε μια σειρά αυτά που έβλεπε μπροστά του: "Τι πήγε στραβά";...

Όσοι κατηγορούν τους δημοσιογράφους ως αλήτες και ρουφιάνους μάλλον στη δική τους εργασία κάνουν ό,τι γουστάρουν δίχως να δίνουν σημασία στις εντολές των αφεντικών τους. Τους ενημερώνω πως κάθε μέσο έχει την κομματική- πολιτική του γραμμή κι αν οι δημοσιογράφοι περίμεναν στο ταμείο ανεργίας μέχρι να βρουν αυτό στο οποίο θα γράφουν ό,τι θέλουν μάλλον δεν θα το έβρισκαν ποτέ. 

Αυτό, βεβαίως, δεν δικαιολογεί ψέματα αλλά υπάρχουν και οι μισές αλήθειες που κάνουν τη δουλειά και, όπως κι αν έχει, ο καθένας μας αναμετριέται σε καθημερινή βάση με τη συνείδησή του. Για να υπάρχει, όμως, όσο πιο γίνεται αντικειμενική δημοσιογραφία θα πρέπει να υπάρχουν κι αναγνώστες- τηλεθεατές- ακροατές που να την επιζητούν αντί για λιβανιστήρια σε όσους συμπαθούν και το ανάθεμα σε όσους αντιπαθούν. Όποιος λύσει αυτή την εξίσωση δικαιούται την ίδια στιγμή και το Νόμπελ... 

 

Άγιοι ή τέρατα αναλόγως πώς ξυπνάμε...

Κανένα τεχνολογικό εργαλείο δεν είναι καταστροφικό από τη φύση του. Ο τρόπος, ωστόσο, που το χειριζόμαστε μπορεί και να το μετατρέψει σε τέτοιο. Δεν υπάρχει ίσως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία προφανώς κι έδωσαν δημόσιο λόγο στην κοινωνική πλειοψηφία, σε όλους όσοι δεν είχαν την ίδια πρόσβαση σε ένα "μεγάφωνο" πριν την έλευσή τους. Τα social media, όμως, μας έδωσαν και τη δυνατότητα να βγάζουμε και τον χειρότερο εαυτό μας και δεν εξαιρώ ούτε τον γράφοντα από αυτή την ευθύνη...

Κατανοώ απολύτως ότι η εξαχρείωση της δημοσιογραφίας έχει κάνει πολλούς δύσπιστους απέναντι σε αυτό που παράγει. Οι κατηγορίες περί συγκάλυψης ή περί προπαγάνδας πολλές φορές είναι βάσιμες. Αλίμονο, όμως, αν πιστεύει ο καθένας ότι όταν γράφει το οτιδήποτε παράγει προϊόν με δημοσιογραφικές περγαμηνές. 

Πόσοι απλοί πολίτες, για παράδειγμα, διπλοτσεκάρουν μια πληροφορία πριν την αναρτήσουν; Πόσοι αναλογίζονται πως ένας δημοσιογράφος μπορεί να μην δημοσιεύει όλα όσα ξέρει όχι γιατί είναι φαύλος ή σνομπ αλλά γιατί δεν είναι όλα αποδεικνυόμενα με ντοκουμέντα στην περίπτωση που δεχθεί μία αγωγή ή μήνυση; Ιδίως στο πολιτικό ρεπορτάζ όπου οι πληροφορίες είναι κυρίως στο μιλητό κι όχι με έγγραφα;...

Το χειρότερο από όλα είναι, ωστόσο, αυτό που οι πιο ψυλλιασμένοι περί την επικοινωνία αποκαλούν "cancel", κοινώς η ρίψη στα σκουπίδια ακόμα και μιας αξιοσέβαστης πορείας ζωής για ένα λάθος ή μια όχι και τόσο δημοφιλή ανάρτηση. Γι' αυτό και σε προσωπικό επίπεδο προσπαθώ- δεν τα καταφέρνω πάντα γιατί δεν είμαι απαλλαγμένος ανθρώπινων παθών- να κρίνω συμπεριφορές κι όχι πρόσωπα. 

Και, κυρίως, να μην ανακαλύπτω παντού και πάντοτε συνωμοσίες για τους λόγους για τους οποίους έκανε ή είπε κάτι ο οποιοσδήποτε. Ύστερα από πάνω από δύο δεκαετίες στη δημοσιογραφία μπορώ να σας διαβεβαιώσω, στο μέτρο τού δυνατού, ότι πολλές φορές η αλήθεια είναι πολύ πιο απλή από όσο τη φανταζόμαστε. Α, ναι, κι ότι δεν υπάρχουν άγιοι και τέρατα που εναλλάσσουν ρόλους συχνότερα από όσο αλλάζετε πουκάμισα αλλά άνθρωποι με προτερήματα κι ελαττώματα, καθώς κι απόψεις λιγότερο ή περισσότερο αρεστές και, πάντως, πολύ λιγότερο κατευθυνόμενες από όσο μπορεί να πιστεύετε... 

  

Δεν υπάρχει τίποτα το έντιμο στη σιωπή όταν τα γεγονότα σε υποβάλλουν να κραυγάσεις...

Κυκλοφορεί στο διαδίκτυο ένα βίντεο μυθοπλασίας στο οποίο καθηγητής αποπέμπει φοιτήτρια χωρίς καμία δικαιολογία, με τους συμφοιτητές της να κοιτούν απορημένοι αλλά να μην αντιδρούν. Όταν τους ρωτά, μάλιστα, στο τέλος ο καθηγητής γιατί δεν αντέδρασαν στην αδικία η έκφρασή τους είναι εξίσου απορημένη. Αυτή είναι, όμως, και η ελληνική δημοσιογραφία σήμερα: μια αγέλη που στο όνομα της δήθεν αντικειμενικής καταγραφής και της μη παρέμβασης αποδέχεται τέρατα σαν να ήταν τα πιο φυσιολογικά πράγματα στον κόσμο. Γι' αυτό και είναι από τους ουραγούς στις σχετικές διεθνείς κατατάξεις...

Αν ξέρεις από πρώτες βοήθειες αλλά δεν βοηθάς έναν βαριά τραυματία με το επιχείρημα πως θα έρθουν επαγγελματίες να του τις δώσουν δεν είσαι ούτε αντικειμενικός ούτε αμερόληπτος. Είσαι συνένοχος για ό,τι συμβεί στο θύμα. 

Παρομοίως, αν γύρω μας συμβαίνουν Μάτι, Μάνδρα, Τέμπη, Πύλος, υποκλοπές, κομματικά πραξικοπήματα κι εμείς απλώς παραθέτουμε δηλώσεις κλείνουμε το μάτι στη διαφθορά, στη συγκάλυψη και στην εκτροπή. Δεν υπάρχει τίποτα το έντιμο στη σιωπή όταν τα γεγονότα σε υποβάλλουν να κραυγάσεις...

Δικαιολογίες για να μην κάνει κάποιος σωστά τη δουλειά του υπάρχουν δεκάδες κι αρκετές από αυτές είναι λογικές, όπως το να μην πληρώνεται για τις υπερωρίες του ή με βάση τα προσόντα του. Λογική είναι, επίσης, η δικαιολογία να στρουθοκαμηλίζεις γιατί έχεις μια οικογένεια να θρέψεις. 

Λογική, όχι όμως κι έντιμη απέναντι σε όσους περιμένουν από εσένα την αλήθεια κι έχουν επίσης οικογένειες να θρέψουν αλλά εγκλωβίζονται σε ένα σύστημα υπόγειων συναλλαγών που διαιωνίζεται και με την ομερτά. Το να κάνει κάποιος καλά τη δουλειά του συγκρουόταν πάντοτε με αντιτιθέμενα συμφέροντα. Ποτέ άλλοτε, όμως, δεν είχε υπάρξει τέτοια κοινωνική συναίνεση στο συμβιβασμό αρχών κι αξιών. Αν δεν υπήρχε αυτή η συναίνεση η αλήθεια δεν θα ήταν τόσο δυσεύρετη. Αν εξέλιπε, αυτοί που μας κυβερνούν θα ήταν ήδη φυλακή...

  

Σέρφαρε στο ίντερνετ για να βλέπεις τα πλουσιόπαιδα να σερφάρουν στο κύμα...

Τους στοχοποιεί για τη μετάδοση του κοροναϊού, τους υποχρεώνει σε απλήρωτη δεκάωρη εργασία, τους αφήνει εκτός ΑΕΙ, τους προορίζει για ψυκτικούς ή ξενοδοχοϋπαλλήλους από την εφηβεία τους, αλλά όλα κι όλα. Ο πρωθυπουργός μας νοιάζεται τους νέους και τους δίνει voucher για μπύρες και δωρεάν gigabytes. Αφού δεν θα έχουν ψωμί με τη διακυβέρνησή του και λεφτά για να αγοράσουν ιστιοσανίδα ας σερφάρουν τουλάχιστον στο διαδίκτυο για να βλέπουν πώς διασκεδάζουν τα πλουσιόπαιδα για τις οικογένειες των οποίων τόσο πολύ ενδιαφέρεται ο Κ. Μητσοτάκης...

Και οι νέοι αυτής της χώρας έχουν μεγαλώσει με τη νοοτροπία τού αλισβερισιού από την οποία η Ελλάδα υποφέρει αιώνες τώρα. Έχει οσμωθεί, όμως, με τον υπόλοιπο πλανήτη πολύ περισσότερο σε σύγκριση με προηγούμενες γενιές χάρη στο διαδίκτυο και τη μεγαλύτερη ευκολία με την οποία μπορούμε να ταξιδεύουμε πλέον. Γι' αυτό και είναι πολύ πιο δύσκολα διατεθειμένοι να δείξουν ευγνωμοσύνη σε αυτούς που τους καταστρέφουν τη ζωή και σε αντάλλαγμα τους "προσφέρουν" χάντρες και καθρεφτάκια...

Η Θεσσαλονίκη απόδειξε ότι ο πρωθυπουργός δίνει στην κοινωνική πλειοψηφία προσωρινά μέτρα που δεν θίγουν το μεγάλο κεφάλαιο και στο μεγάλο κεφάλαιο μόνιμα μέτρα πολλά από τα οποία θίγουν την κοινωνική πλειοψηφία. Ύστερα από δύο και πλέον χρόνια στην εξουσία είναι φανερότατο ποιες είναι οι μητσοτάκειες προτεραιότητες, σε ποιους χρωστά και για ποιους αδιαφορεί. Κι αυτό δεν μπορεί να κρυφτεί πια από μια δημοσιογραφία που προσβάλλει τη φύση της με το να χαϊδεύει αντί για να δαγκώνει...

 

Η δημοσιογραφία δεν έχει απλώς πεθάνει, το πτώμα της βρωμάει και ζέχνει...

Θα έπρεπε να μην ζούσα εδώ και χρόνια στην Ελλάδα για να εκπλησσόμουν από το θάψιμο από τα περισσότερα συμβατικά ΜΜΕ της εκδρομούλας Κυριάκου- Μαρέβας στην Πάρνηθα. Από τα ίδια ΜΜΕ που είχαν κάνει σημαία τους, κι ως ένα βαθμό ορθώς, την κρουαζιέρα Τσίπρα πριν δύο χρόνια και το τσιμπούσι Πολάκη πριν μερικές εβδομάδες. Είναι ενδεικτικό του πώς λειτουργούν τα μίντια στην Ψωροκώσταινα το ότι όταν δημοσιεύεται από ένα συμπολιτευόμενο μέσο ένα ρεπορτάζ κατά τής κυβέρνησης ή από ένα αντιπολιτευόμενο κατά τού ΣΥΡΙΖΑ κανείς δεν μιλά για δημοσιογραφική ακεραιότητα, αλλά όλοι αναρωτιούνται τι εκβιαστικό μήνυμα θέλει να στείλει ο ιδιοκτήτης σε Μητσοτάκη- Τσίπρα αντιστοίχως...

Η δημοσιογραφία, τουλάχιστον στην Ελλάδα, δεν έχει απλώς πεθάνει. Το πτώμα της έχει αρχίσει να ζέχνει, με τους δολοφόνους της να μην είναι μόνο οι ιδιοκτήτες των ΜΜΕ. Δεν θα υπήρχαν, άλλωστε, ηθικοί αυτουργοί αν δεν βρίσκονταν και φυσικοί αυτουργοί κι αυτοί είναι βεβαίως οι δημοσιογράφοι... 

Μπορεί η δημοσιογραφία να είναι λειτούργημα κι όχι επάγγελμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η κοινωνία μπορεί να έχει την απαίτηση από αυτούς που την ενημερώνουν να είναι ήρωες που τα βάζουν με όλους και με όλα με κίνδυνο να βρεθούν στη φτώχεια, στην ανεργία ή και στον τάφο. Δικαιούται, ωστόσο, να απαιτεί από τους δημοσιογράφους να μην εμφανίζονται βασιλικότεροι του βασιλέως, να μην περιγράφουν ρούχα γυμνών βασιλιάδων ακόμα κι όταν οι βασιλιάδες δεν τους το ζητούν, όπως τόσο συχνά συμβαίνει στην Ελλάδα...

Η στρατευμένη δημοσιογραφία, εξάλλου, η οποία καταχρηστικώς μπορεί να αποκαλείται δημοσιογραφία, έχει πολλές όψεις. Μπορεί να αφορά την εξυπηρέτηση κομματικών, επιχειρηματικών ή και ξένων συμφερόντων, πάντως όχι την πλήρη ενημέρωση του κοινού επί όλων των διαστάσεων της πραγματικότητας... 

Ακόμα κι εκείνοι που εκκινούν με τις καλύτερες των προθέσεων χάνουν το στόχο όταν αποφασίσουν κάποια στιγμή να συνδέσουν την ευημερία των πολιτών αποκλειστικώς με ένα κόμμα ή και με ένα πρόσωπο, έστω κι αν αυτό το κόμμα ή πρόσωπο βάλλονται πανταχόθεν κι αρκετές φορές αδίκως. Όταν, μάλιστα, έχεις εξαρτήσει το βιοπορισμό σου από έναν επιχειρηματία, ένα κόμμα, έναν πολιτικό τότε μπορεί να είσαι καλός επιχειρηματίας, καλός δημοσιογράφος όμως δεν είσαι... 

 

Ο Τραμπ μισεί τα μίντια, άρα τα μίντια στην Ελλάδα είναι καλά κι ο αστυνομικός είναι μπουζούκι...

Στην Ελλάδα, κι όχι μόνο, η ανωνυμία προστατευόμενων μαρτύρων θεωρείται δικαίωση του "κουκουλοφορισμού". Κι ας έχει αποκαλυφθεί και στη χώρα μας μια σειρά σκανδάλων χάρη σε ανθρώπους που για να προστατεύσουν και τη ζωή τους την ίδια ήθελαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους. Το διαπιστώσαμε και στο σκάνδαλο Novartis πως στην Ψωροκώσταινα είναι οι κωδωνοκρούστες που στιγματίζονται κι όχι οι εμπρηστές...

Είναι πολλοί, επίσης, οι πονηρούληδες που μονίμως συγκρίνουν ντομάτες με πορτοκάλια για να αυτοδικαιώνονται. Συνήθως, μάλιστα, χρησιμοποιούν μισές αλήθειες για να επικρατούν τα επιχειρήματά τους. Ισχυρίζονται, για παράδειγμα, πως ο λαϊκιστής και μισαλλόδοξος Ντ. Τραμπ επιτίθεται στα ΜΜΕ κι επομένως όποιος άλλος κάνει το ίδιο στον κόσμο- κακή ώρα στην Ελλάδα- είναι το ίδιο μισαλλόδοξος και λαϊκιστής. Σαν το γνωστό ανέκδοτο με το μπουζούκι και τον αστυνομικό...

Δεν υπάρχει κράτος- μέλος τής ΕΕ όπου η ερευνητική δημοσιογραφία να διώκεται τόσο αυστηρώς όσο στη χώρα μας, με εξοντωτικές ποινές για ψύλλου πήδημα. Ενδεχομένως αυτό να λειτουργεί ως άλλοθι για πολλούς δημοσιογράφους που ανέχονται την υστερόβουλη αγκαλιά τής διαπλοκής και ίσως και να ισχύει σε αρκετές περιπτώσεις. Πολύ φοβάμαι, όμως, πως η αυτολογοκρισία έχει διεισδύσει τόσο πολύ στο "DNA" των ελληνικών μίντια ώστε να θεωρείται αυτονόητη προϋπόθεση της δημοσιογραφικής καριέρας. Και είναι κρίμα γιατί, πέρα από όλους τους άλλους λόγους δημόσιου συμφέροντος, καταστρέφονται εν τη γενέσει τους ταλέντα που θα μπορούσαν να διηγούνται τις ιστορίες αλλιώς, με μεγαλύτερες δόσεις αλήθειας στην παρασκευή τους...



.

Στην Ελλάδα δημοσιογραφία θεωρείται μόνο η στρατευμένη...

Η καλή δημοσιογραφία είχε πάντοτε ένα άρωμα ταυτοχρόνως λογοτεχνίας και ιστορίας. Η στεγνή, ακαδημαϊκή παράθεση γεγονότων δίχως χρώμα και ιστορικές αναφορές είναι λογικό να πλήττει τον αναγνώστη, ο οποίος δεν αναζητά από τον δημοσιογράφο ένα επιστημονικό κείμενο αλλά ένα κομμάτι που να περιέχει μια όσο το δυνατό αντικειμενικότερη αναπαράσταση των εξελίξεων σε συνδυασμό με μια καλή γραφή και μια σύνδεση με τα προηγούμενα. Στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στον πλανήτη του 2019, ωστόσο, το "infotainment" θεωρείται απλώς η αθώα εκδοχή των "fake news". Σε πολλές περιπτώσεις η αλήθεια πλάθεται προκειμένου να ικανοποιεί επιδιώξεις που δεν σχετίζονται με το δημόσιο συμφέρον, με συνέπεια τα μέσα ενημέρωσης να απολαμβάνουν σήμερα της αξιοπιστίας που απολάμβανε ο Πινόκιο στο ομώνυμο έργο...

Στη χώρα μας, όμως, έχουμε πλησιάσει ακόμα περισσότερο τον πάτο αποδεχόμενοι ότι η δημοσιογραφία είτε θα είναι στρατευμένη είτε δεν θα υπάρχει. Οποιαδήποτε κριτική στην όποια εξουσία, ακόμα κι όταν αυτή είναι καλοπροαίρετη, αυτομάτως χαρακτηρίζεται υποβολιμαία, εγκάθετη, διαπλεκόμενη και μιζαδόρικη.

Καλός δημοσιογράφος είναι μόνο αυτός, με βάση αυτές τις αντιλήψεις, που μας χαϊδεύει την πλάτη και συντάσσεται με την ορμή φανατικού με τις δικές απόψεις. Οποιαδήποτε παρέκκλιση κρίνεται οπορτουνιστική και τσουβαλιάζεται με την εντεταλμένη δημοσιογραφία των κολλητών τής εξουσίας, κυβερνώσας κι αντιπολιτευόμενης...

Στην Ελλάδα, εξάλλου, πρέπει κάθε φορά να ανακαλύπτουμε τον τροχό ακόμα και για τα προφανή, ακόμα και για εκείνα που μας οδήγησαν στη χρεοκοπία. Ο δημοσιογράφος, για παράδειγμα, δεν είναι χειροκροτητής των πολιτικών ηγεσιών, έστω κι αν συμφωνεί με αυτές σε πολλά πράγματα, αλλά το μαντρόσκυλο που γαβγίζει για να αφυπνίζει την κοινωνία των πολιτών. Κι αν ορισμένες φορές αλυχτά δυνατότερα από όσο θα έπρεπε και πάλι είναι προτιμότερο από το να κοιμάται στο βολικό σπιτάκι ή σπιταρόνα τού σκύλου που του έχουν φτιάξει τα αφεντικά του προκειμένου να παριστάνει πως δεν βλέπει και δεν ακούει κι επομένως δεν μπορεί και να μιλά ή να γράφει...

Ο Χίος χωρίς τους θαυμαστές του θα ήταν απλώς ένα νησί...

Ο Στ. Χίος και η "δημοσιογραφία" που πρεσβεύει- δεν είναι ο μόνος, αλλά ενδεχομένως ο πιο επιτυχημένος υπηρέτης της- ασφαλώς και συνιστά αξιόποινο. Δεν είναι, απλώς, η αισθητική που προσβάλλεται από τις δημοσιεύσεις του, αλλά κι αρκετά άρθρα τού ποινικού κώδικα, ιδίως τα σχετιζόμενα με την υποκίνηση χρήσης βίας. Η μόχλευση θεωριών συνωμοσίας με αληθοφανή περιστατικά και, ταυτοχρόνως, ο σχολιασμός τους με ένα λεξιλόγιο βόθρου παραβιάζει κατάφωρα αυτό που θα έπρεπε να συνιστά το κοινό περί δικαίου αίσθημα...

Αλίμονο όμως, ο Στ. Χίος δεν είναι κυρίως περίπτωση τήρησης της έννομης τάξης. Θα μπορούσε να γράφει και να λέει ό,τι θέλει και τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε σημασία αν δεν είχε ένα κοινό από κάτω να τον χειροκροτεί. Η δημοκρατία, άλλωστε, υποφέρει από τους δημαγωγούς της, αλλά κυρίως από τον όχλο που είναι πρόθυμος να πιστέψει ό,τι του σερβίρουν οι πιο καπάτσοι από αυτούς. Η απεύθυνση στα χυδαιότερα των ενστίκτων μας θα ήταν απλώς γραφική αν δεν ταυτίζαμε πρώτα εμείς την αθλιότητα με την ουσία...

Η δημοσιογραφική ποιότητα ασφαλώς κι εξαρτάται πρωτίστως από τους λειτουργούς της κι από το κατά πόσο αντιλαμβάνονται πράγματι ότι επιτελούν λειτούργημα κι όχι επάγγελμα. Από την άλλη, όμως, είναι τουλάχιστον υποκριτικό η κοινή γνώμη να καίει στο πυρ το εξώτερον τους "αλήτες, ρουφιάνους δημοσιογράφους" την ίδια ώρα που σνομπάρει την αλήθεια προτιμώντας το γαργάλημα του υπογάστριου...

Στην εποχή των μέσων κοινής δικτύωσης, των έξυπνων κινητών τηλεφώνων με τις κάμερες κι όλων των υπόλοιπων γκάτζετ είναι εύκολο για τον οποιονδήποτε να καταγράψει μια είδηση ή "είδηση". Η αξιολόγηση, όμως, του τι πραγματικά συμβαίνει και του τι κρύβεται πίσω από αυτό δεν μπορεί να γίνεται στο πόδι, αλλά απαιτεί έρευνα με επαγγελματική ευσυνειδησία. Κι όλα αυτά με τη σειρά τους απαιτούν και οικονομικούς πόρους, που αν οι αναγνώστες δεν είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν, τότε αντλούνται από πηγές που ζητούν άλλου είδους ανταλλάγματα. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα φαύλο κύκλο για τον οποίο δεν υπάρχουν αθώοι τού αίματος...

Για πες μου τώρα Θέμο, πόσα από τα πέντε εκατομμύρια σου ανήκουν;...

Οι νεκρολογίες των βρετανικών εφημερίδων είναι υποδειγματικές γιατί δεν είναι αγιογραφίες, αλλά μια έντιμη καταγραφή και κριτική των πεπραγμένων τού τεθνεώτος. Στην Ελλάδα, πάλι, όταν πεθαίνει ένα δημόσιο πρόσωπο αισθανόμαστε την ανάγκη τής υμνολόγησής του γιατί φοβόμαστε πως διαπράττουμε κάποιο ανίερο έγκλημα αν έστω αναφέρουμε ακροθιγώς πως ο νεκρός δεν ήταν και τόσο άγιος όσο λέμε πάνω από τον τάφο του πως ήταν. Θεωρώ, επομένως, τιμιότερη τη σιωπή από το πασπάλισμα με υπερφυσικές ιδιότητες του οποιουδήποτε ανθρώπου που φεύγει από τη ζωή, πολλώ δε μάλλον αν αυτός ήταν ένας ακροδεξιός, εθνικιστής, ρατσιστής, ο οποίος έσπερνε μίσος με τη δημοσιογραφία των εκβιασμών και της κλειδαρότρυπας με την οποία τάιζε το λούμπεν προλεταριάτο προκειμένου να πλουτίζει...

Για να μιλήσουμε χριστιανικά, "ο αποθανών δεδικαίωται από της αμαρτίας", το οποίο δεν σημαίνει πως απαλλάσσεται από τις αμαρτίες τού βίου του, αλλά ότι δεν πρόκειται να διαπράξει άλλες. Κι αυτό δεν είναι λίγο- ενδεχομένως να αποτελεί και μεταθανάτια παρηγοριά- για ανθρώπους που πούλησαν το ταλέντο τους στην εξουσία ώστε να γίνουν κομμάτι της με μεγαλύτερη ευκολία από αυτή με την οποία πούλησε ο Φάουστ την ψυχή του στον Μεφιστοφελή...

Φυσικά δεν θα λείψουν εκείνοι που αποδίδουν τις αιτίες τής συλλογικής μας δυστυχίας στους μετανάστες ή στους Αριστερούς ούτως ώστε να αθωώνουν τους χρηματοδότες τους. Η φύση έχει, ωστόσο, προνοήσει για όλους μας και βάζει κάποια στιγμή αυτή το στοπ όπου δεν το έβαλαν οι κοινοί θνητοί...

Δεν είναι όλες οι απώλειες ίδιες. Μολονότι τα νεκροταφεία είναι γεμάτα αναντικατάστατους, υπάρχουν άνθρωποι που φεύγουν από αυτήν τη ζωή κι έχουν αφήσει πίσω τους πλούσιο έργο το οποίο έχει ωφελήσει την ανθρωπότητα κι άλλοι που εκπορνεύτηκαν στο μεγάλο κεφάλαιο χρησιμοποιώντας τα πνευματικά τους κάλλη προκειμένου να ζήσουν τη δική τους ντόλτσε βίτα σε μέρη που ο μέσος βιοπαλαιστής δεν έχει καν φανταστεί. Το ίδιο ισχύει και για τη δημοσιογραφία. Σε εκείνους που υπερασπίστηκαν με κάθε κόστος το δημόσιο πάνω από το ατομικό συμφέρον οφείλει τιμές. Σε αυτούς που μάζευαν αδήλωτα εκατομμύρια από εκβιασμούς κι εκδουλεύσεις χρωστά μόνο την περιφρόνησή της...



  

Θεέ μου, τι σου έκαναν;...

Είναι από τα κεντρικά πρόσωπα των ημερών οι παράπλευρες απώλειες της κοινής λογικής, η οποία γι' άλλη μια φορά βγήκε πληγωμένη από μια δοκιμασία. Αναφέρομαι σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης που συνέχισαν την προπαγάνδα τους σε βάρος τής δημοσιογραφίας και την ώρα που μια χώρα μετρούσε νεκρούς, καθώς και τους θεομπαίχτες, εκείνους δηλαδή που βγάζουν πολύ γερό μεροκάματο επικαλούμενοι το θεό για να δικαιολογούν το βαθύ σκοταδισμό τους και την αθεράπευτη μισαλλοδοξία τους...

Οι εντολοδόχοι εκτελεστές πληρωμένων πολιτικών ή επιχειρηματικών συμβολαίων κρύβονται πίσω από τη φαινομενικώς αθώα ανάγκη τού κοινού για πληροφόρηση κι από την υποχρέωση άσκησης κριτικής στην εξουσία προκειμένου να λειτουργούν σαν το μακρύ χέρι συμφερόντων που δεν έχουν καμία σχέση με τη δημοσιογραφία. Αν, άλλωστε, προτεραιότητά τους ήταν να ξεσκεπάσουν την αλήθεια θα έθεταν τα ίδια ερωτήματα σε όλους και θα κρατούσαν τη ζυγαριά στη μέση...

Από τον τρόπο, ωστόσο, που καλύπτουν την επικαιρότητα αποκαλύπτεται ότι στόχος τους δεν είναι ούτε η πληροφόρηση του πόπολου ούτε ενδιαφέρονται για την πραγματικότητα, με κορυφαία, βεβαίως, ύβρι τη δημοσιοποίηση εικόνων από τα απανθρακωμένα πτώματα. Αλίμονο αν αποδεχθούμε ότι δημοσιογραφία είναι η ικανοποίηση των χυδαιότερων ενστίκτων μας...

Και, φυσικά, έχουμε εκείνους με τα ράσα ή που ρασοφέρνουν και οι οποίοι ταυτίζουν ανθρώπινες τραγωδίες με θεϊκές τιμωρίες. Αν ο θεός τα έχει βάλει με την Ελλάδα γιατί έχει άθεο πρωθυπουργό γιατί την άφησε να χρεοκοπήσει όταν είχε πρωθυπουργούς που φιλούσαν την εικόνα τής Παναγίας;

Μήπως είναι άθεος κι ο Κ. Καραμανλής γι' αυτό και μαρτύρησε η Ηλεία το 2007; Κι ο Γ. Τράγκας γιατί δεν ανοίγει το εξοχικό που με τόσο ξέπλυμα έχτισε στη Νίκαια της Γαλλίας για να φιλοξενήσει πυρόπληκτους που τόσο πολύ, κατά τα άλλα, αγαπά; Ρητορικές ερωτήσεις για ένα λαό που έχει μάθει να μηρυκάζει τη μιζέρια και τη φιλαργυρία του κάτω από στρώματα κομπλεξισμού, θεοπληξίας, ωχαδερφισμού και μετάθεσης ευθυνών στους άλλους, πάντοτε στους "κακούς" άλλους...   

 

Ενός λεπτού σιγή για όλες τις ορντινάντσες που έγιναν αβαρία...

Η δημοσιογραφία δεν νοσεί στην Ελλάδα γιατί απολύθηκε ο Κ. Μπογδάνος από έναν ιδιωτικό τηλεοπτικό σταθμό ο οποίος ενώ αντιπολιτεύεται σφόδρα την κυβέρνηση κατηγορείται πως ενέδωσε στην πίεσή της κι απομάκρυνε έναν από τους τηλεαστέρες του. Αν μπούμε στη διαδικασία να συγκρίνουμε ποιος προπαγανδίζει περισσότερο, ο ΣΚΑΙ ή η ΕΡΤ για παράδειγμα, έχουμε ήδη υποπέσει στο αμάρτημα του να ταυτίζουμε το ρόλο τού δημοσιογράφου με του κυβερνητικού εκπροσώπου ή του εκπρόσωπου Τύπου της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κι επειδή ακριβώς αυτό συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι λογικό να θεωρούμε πως ο δημοσιογράφος οφείλει να υποστηρίζει ανοιχτά το χ ή το ψ κόμμα κι όταν δεν το κάνει να μας είναι στην καλύτερη περίπτωση αδιάφορος...

Το ότι υπάρχουν ακόμα άνθρωποι μέσα στο ΣΥΡΙΖΑ που βλέπουν με καλό μάτι τούς τρομοκράτες δεν είναι δα και κανένα μεγάλο μυστικό. Ο Κ. Μπογδάνος, επομένως, έχει εκστομίσει πολύ μεγαλύτερες ανακρίβειες από αυτή που οδήγησε στην απόλυσή του. Το ερώτημα, όμως, είναι αν η δεοντολογία επιτρέπει σε κάποιον ο οποίος παρουσιάζει μια τηλεοπτική εκπομπή να παίρνει θέση αντί να ερωτά και να αποκαλύπτει...

Η προπαγάνδα είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση, αλλά κι αυτή στην Ελλάδα έχει ανατεθεί σε ερασιτέχνες που πολλές φορές εκθέτουν τους εντολείς τους. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, ο Κ. Μπογδάνος να παραθέσει βίντεο από φιλοτρομοκρατικές δηλώσεις βουλευτών και στελεχών τού ΣΥΡΙΖΑ και να είχε μεταφέρει πολύ πιο αποτελεσματικώς το μήνυμα που ήθελε να μεταφέρει. Η έκθεση κι αυτοέκθεση συνεπώς είναι πολύ μεγάλες όταν τα αφεντικά  εμπιστεύονται μετριότητες για τέτοιες δουλειές...

Όσο ψηλότερα σκαρφαλώνει η μαϊμού τόσο μεγαλύτερος φαίνεται ο κώλος της. Κάτι παρόμοιο τρέχει και με τους μπογδάνους αυτής της χώρας, όχι μόνο στη δημοσιογραφία αλλά κι αλλού. Ο συγκεκριμένος τρόπον τινά δημοσιογράφος δεν έπεσε θύμα τής λογοκρισίας, αλλά του ίδιου του σπαθιού με το οποίο έβγαζε μέχρι πρότινος το ψωμί του. Κάπως έτσι την παθαίνουν, άλλωστε, πολλοί βασιλικότεροι του βασιλέως, οι οποίοι στην ανάγκη τους να φανούν χρήσιμοι για τους νταβατζήδες τους κάποιες φορές τούς εκθέτουν και πληρώνουν στη συνέχεια, ως καλοί αποδιοπομπαίοι τράγοι, το τίμημα...

Ας κρατήσουμε, επομένως, όλοι μαζί ενός λεπτού σιγή για όλες τις ορντινάντσες που προδόθηκαν από τα αφεντικά τους όταν τους έγιναν αβαρία. Είναι το περισσότερο που μπορώ να προσφέρω ως αλληλεγγύη σε αυτό το κατώτερο είδος τού ζωικού βασιλείου...

Ο χαρακτήρας είναι μοίρα και το να μην έχεις μοιραίο...

Ας υποθέσουμε πως ένας δημοσιογράφος έχει στην διάθεσή του στοιχεία για μολυσμένο νερό σε ορισμένες περιοχές, τα οποία βασίζονται σε σχετική δειγματοληπτική έρευνα ανεξάρτητου φορέα, η οποία βρίσκεται ήδη στα χέρια τής δικαιοσύνης. Σύμφωνα με όσα διδάσκονται οι φοιτητές στις σχολές δημοσιογραφίας και με όσα θα όριζαν έναν ιδανικό κόσμο, θα τα δημοσίευε ανεπιφυλάκτως, από τη στιγμή που πρόκειται για τον ορισμό τού ζητήματος δημοσίου συμφέροντος...

Στις μπανανίες, ωστόσο, όπως η Ελλάδα, οι οποίες διοικούνται από κομματάρχες με τη συνεργασία μιντιακών φερεφώνων τους, στην θέση τού απολογούμενου δεν βρίσκονται όσοι ευθύνονται για τη μόλυνση και οι προστάτες τους, αλλά ο δημοσιογράφος που το έφερε στο φως, με αμίμητα επιχειρήματα του τύπου "υπάρχουν άλλα χίλια θέματα, γιατί να ασχοληθείς με αυτό από τη στιγμή που μπορεί να εμπλέκονται και φίλοι μας"; Ο δημοσιογράφος, μάλιστα, κατηγορείται για ανικανότητα επειδή δεν έκλεισε τα μάτια και τη μύτη του μπροστά στη σήψη και στη δυσωδία, όπως κάποιοι άλλοι που έχουν μπερδέψει το "κάνω καριέρα ως ορντινάντσα" με το "ασκώ δημοσιογραφία"...

Προσκλήθηκα πριν λίγο καιρό να μιλήσω σε σπουδαστές δημοσιογραφίας για το επάγγελμα. Σε αντίθεση με τον Αλ. Τσίπρα, επέλεξα συνειδητά να μην τους γεμίσω με αυταπάτες, γι' αυτό και τους διαχώρισα το πώς θα έπρεπε να ασκείται η δημοσιογραφία στην Ελλάδα και πώς ασκείται στην πραγματικότητα. Πιστέψτε με, πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα, σε τέτοιο βαθμό που αναρωτιέμαι όλο και συχνότερα αν αξίζει να παλεύεις με τα σκατά όταν στην καλύτερη περίπτωση θα κερδίσεις ένα δικαστήριο στο οποίο σε έχουν στείλει φαύλοι και στη χειρότερη θα καταδικαστείς γιατί είχες το θράσος να γράψεις περισσότερα από αυτά που μπορούν να διασφαλίσουν την ευημερία τού συστήματος. Του όποιου συστήματος, δεξιού ή κι αριστερού...

Έχει κάνει κι ο γράφων τους συμβιβασμούς του, μικρούς ή μεγάλους, προσπαθώντας, όχι πάντοτε με επιτυχία, να διατηρεί την αξιοπρέπειά του σε ένα περιβάλλον στο οποίο στον πάτο πάνε οι άξιοι και πλέουν οι φελλοί. Πιθανότατα, εξάλλου, να είχε σήμερα περισσότερα χρήματα και δόξα και να είχε καταλάβει υψηλότερα πόστα αν διέθετε την ικανότητα- δεν την υποτιμώ- να περιγράφει τα ρούχα γυμνών βασιλιάδων ή, έστω, να παραμένει σιωπηλός μπροστά στον τραγέλαφο της όποιας εξουσίας...

Όσο μεγαλώνει, όμως, τόσο περισσότερο δυσκολεύεται να χορεύει όταν του χτυπούν το ντέφι και να παριστάνει τον διασκεδαστή τής κοινής γνώμης την ώρα που δίπλα του σφυρίζουν η λαμογιά και η αναξιοκρατία. Όπως λέει πολύ σοφά και η κουμπάρα μου, "ο χαρακτήρας είναι μοίρα". Θα πρόσθετα, πάντως, πως το να μην έχεις καθόλου χαρακτήρα και να άγεσαι και να φέρεσαι σαν μαριονέτα, πιστεύοντας ότι η σκιά σου είναι το μπόι σου, συνιστά την θλιβερότερη των καταλήξεων...