Πάντοτε θύματα και ποτέ θύτες...

Κακώς παριστάνουμε τόσο έντονα ότι μας σοκάρει η "εκδίκηση" που πήρε ο πατέρας για τον νεκρό γιο του στην Κρήτη. Ούτε είναι έντιμο από την πλευρά μας να προσδιορίζουμε γεωγραφικά τέτοια φαινόμενα όταν είμαστε απανταχού στον πλανήτη τόσο πολύ εξοικειωμένοι με την έννοια της ανταπόδοσης, το νόμο τής ζούγκλας και το οφθαλμός αντί οφθαλμού. Είμαστε κοινωνίες συγκροτημένες από αλάνθαστους που δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους όταν πρόκειται για το αίμα τους αλλά με κοινωνική συνείδηση κι αυτογνωσία στα όρια του στατιστικού λάθους... 

Δεν χρειάζεται να πάμε πολύ μακριά για να το εμπεδώσουμε πως μεγαλώνουμε και ζούμε σε κοινωνίες που το μότο τους είναι "μόνοι εναντίον όλων". Από τις σειρές και τις ταινίες που παρακολουθούμε ως τα τραγούδια που ακούμε και τα εύπεπτα βιβλία που διαβάζουμε οι ήρωες εκπροσωπούν το απόλυτο καλό που αγωνίζεται κόντρα στο απόλυτο κακό με όλα τα μέσα, ακόμα και με την αυτοδικία. Είμαστε πάντοτε θύματα και ποτέ θύτες, άγιοι κι όχι αμαρτωλοί, ανθρωπάκια αλλά ούτε ως σκέψη υπεράνθρωποι...

Αν μπορούμε να φτάσουμε ως το φόνο για το θάνατο του παιδιού μας μπορούμε και να απαιτήσουμε πολύ περισσότερα στο όνομα της κοινωνικής δικαιοσύνης από αυτά που απαιτούμε και δίχως να φτάνουμε στα άκρα. Όταν, όμως, σαν άλλοι λύκοι νοιαζόμαστε μόνο για τα λυκόπουλά μας είναι προφανές ότι προσθέτουμε το λιθαράκι μας στην αδικία γιατί αποκλείεται τα βλαστάρια μας να έχουν πάντα δίκιο. Η κοινωνική συνοχή χρωστά πολλά στην αγία ελληνική οικογένεια. Είναι, όμως, προτιμότερες και λίγες δόσεις επανάστασης από την κανονικότητα των ανισοτήτων...

  

Και οι σκηνοθέτες θα ήθελαν να μην πληρώνουν για το ψωμί τους...

Η εύκολη πρόσβαση των περισσότερων πολιτών στην ενημέρωση και στην τέχνη αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις που χρωστάμε στο διαδίκτυο. Ποτέ άλλοτε δεν είχαν τη δυνατότητα τόσοι πολλοί να πληροφορούνται τι συμβαίνει στον κόσμο και να κατεβάζουν μια ταινία ή ένα βιβλίο με την ταχύτητα και το χαμηλό κόστος- συχνά μηδενικό- που απολαμβάνουν σήμερα. Προφανώς αυτή η εξέλιξη συνδράμει στη δημιουργία πολιτών- με τα όποια δεινά, βεβαίως, επιφέρει η αλόγιστη χρήση τού δημόσιου χώρου- που με τη σειρά της όφελος είναι για τη δημοκρατία και για την απαίτηση για κοινωνική δικαιοσύνη...

Πάνω, όμως, στη λαχτάρα μας να μαθαίνουμε τα νέα, να βλέπουμε ταινίες ή να διαβάζουμε βιβλία τζάμπα λησμονούμε πως κάποιοι πληρώνονται για να μας παρέχουν αυτό το υλικό και πως θα πάψουν να πληρώνονται αν οι ίδιοι ή οι εργοδότες τους δεν έχουν έσοδα. Και οι δημοσιογράφοι, οι σκηνοθέτες ή οι συγγραφείς πολύ θα ήθελαν να μην πληρώνουν, για παράδειγμα, τον κρεοπώλη, τον μανάβη ή τον φούρναρη, όπως ο φούρναρης, ο μανάβης ή ο κρεοπώλης δεν θέλουν να πληρώνουν για ειδήσεις, φιλμ και βιβλία, αλλά καλώς ή κακώς ζούμε σε μια κοινωνία που δεν μπορείς να επιβιώσεις αν δεν βγάζεις χρήματα.

Αν η είδηση ή μια τηλεοπτική σειρά θεωρούνται κοινωνικά αγαθά, φανταστείτε πόσο πολύτιμα για την ίδια μας τη βιολογική ύπαρξη είναι το κρέας, το μήλο ή το ψωμί. Ούτε θα ήταν ωφέλιμο για τη δημοσιογραφία ή την τέχνη να αμείβονται από τον κρατικό κορβανά, ακόμα κι αν αυτός ήταν γενναιόδωρος, αφού οι δεσμεύσεις που θα αναλαμβάνονταν- σε αρκετές περιπτώσεις αναλαμβάνονται ήδη- θα ήταν απαγορευτικές για την αλήθεια και την καλλιτεχνική ποιότητα...

Σε αυτό το πλαίσιο είναι θετικό που η Ευρώπη θέτει κανόνες για τα πνευματικά δικαιώματα στο διαδίκτυο, έστω κι αν αυτό σημαίνει πως δεν θα είναι όλα ελεύθερα εκεί έξω για να τα αρπάζουμε. Τα έργα, άλλωστε, της ανθρώπινης διάνοιας αξίζουν του σεβασμού μας γιατί πίσω ακόμα κι από τα χειρότερα από αυτά έχει καταβληθεί κάποιος κόπος...

Μόνο η εφαρμογή, εξάλλου, στην πράξη τής σχετικής Οδηγίας θα αποδείξει κατά πόσο οι φραγμοί που μπαίνουν στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών κι έργων έχουν περισσότερα πλεονεκτήματα από μειονεκτήματα. Ελπίζω, πάντως, αυτή η εφαρμογή στην Ελλάδα να μην αργήσει πολύ, όπως συμβαίνει συνήθως με τη μεταφορά κοινοτικών Οδηγιών στο εθνικό μας δίκαιο...



  

Αν είχαν σκοτωθεί δικοί μου στο Μάτι θα έβλεπα λιγότερες ταινίες εκδίκησης...

Αρκετοί παρακολουθούν περισσότερες αμερικανικές ταινίες εκδίκησης από αυτές που μπορούν να αναλύσουν. Γι' αυτό και σε κάθε περίπτωση που απασχολεί την επικαιρότητα επαναφέρουν το λαϊκιστικό επιχείρημα του τύπου "τι θα έκανες εσύ αν είχαν σκοτωθεί δικοί σου στο Μάτι" ή "αν είχε σκοτώσει ο Δ. Κουφοντίνας κάποιον συγγενή ή φίλο σου". Γι' αυτούς η απόδοση δικαιοσύνης συνδέεται άμεσα με το βρασμό ψυχής, με το οφθαλμός αντί οφθαλμού και με ξεκαθάρισμα λογαριασμών α λα Φαρ Ουέστ. Είναι, όμως, αυτός ο τρόπος για να απονέμεται δικαιοσύνη;

Η απάντησή μου είναι ένα ένα απερίφραστο "όχι". Αλίμονο αν στη δημοκρατία τοποθετούσαμε στη θέση των δικαστών τούς συγγενείς των θυμάτων ή επιτρέπαμε τη λαϊκή αυτοδικία ως μέσο επίλυσης των διαφορών. Ο δικαστής πρέπει να είναι όσο το δυνατό πιο αμερόληπτος κι αυτό προϋποθέτει, το λιγότερο, να μην έχει συγγενική, φιλική ή οποιαδήποτε άλλη συναισθηματική σχέση με τον δικαζόμενο ή τα όποια θύματά του...

Ο Δ. Κουφοντίνας, για παράδειγμα, είναι δολοφόνος, αλλά δεν έχει παραβιαστεί καμία ποινική ή δικονομική διάταξη για χατίρι του. Ίσα ίσα που άργησε πολύ να πάρει την πρώτη του άδεια λόγω, βεβαίως, πολιτικών σκοπιμοτήτων...

Το ίδιο συμβαίνει και με τα "κεφάλια" που πρέπει να πέσουν για την τραγωδία στην Ανατολική Αττική. Η λογική επιτάσσει ως αυτονόητο ότι αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί ούτε μεσούσης της κρίσης ούτε χωρίς να έχουν προκύψει τα πρώτα στοιχεία ώστε να αξιολογηθούν καταλλήλως...

Καλώς ή κακώς οι ανθρωποθυσίες "γίνονται" πλέον μόνο στα αρχαία θέατρα ανά τη χώρα, όπου αυτήν την εποχή παίζονται τραγωδίες των μεγάλων μας συγγραφέων. Όσοι θέλουν να τις φέρουν στο σήμερα ας περιοριστούν στην παρακολούθηση ταινιών με πρωταγωνιστή τον Χάνιμπαλ Λέκτερ για να κορέσουν την ανθρωποφαγία τους...