Για να μην φύγει ποτέ από το Περιστέρι ο ψυκτικός...

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ στο όνομα της ισότητας των ευκαιριών είχε επιλέξει και την κλήρωση για την ανάδειξη του σημαιοφόρου αντί του να δίνεται η σημαία στον καλύτερο μαθητή τής τάξης, φτάνοντας στο άλλο άκρο τής υποκριτικής συζήτησης περί αριστείας. Η μόρφωση φυσικά και δεν είναι πρωτάθλημα, όποιος όμως υποβαθμίζει την αξία των κινήτρων βάζει μπροστά το κάρο από το άλογο. Πρώτα δημιουργείς τον "σοσιαλιστικό άνθρωπο" και ύστερα φτιάχνεις δομές οι οποίες να του ταιριάζουν...

Δεν χρειάζονται, ωστόσο, πολλά λόγια για να πειστεί κάποιος ότι το όλο αφήγημα περί αριστείας ήταν μια φενάκη για να καλυφθεί μία ακόμα συνταγματική εκτροπή προς όφελος της ελίτ. Αν η Νομική της Πάτρας ήταν πλεονασμός, που πράγματι ήταν, τι είναι η Νομική του Keele; Κι αν τουλάχιστον στην πρώτη περίπτωση ακούγεται εύλογο το επιχείρημα του γιατί να μην μπορεί ο οποιοσδήποτε να ακολουθήσει την επιστήμη που αγαπά στη δεύτερη το ότι δικηγόρος μπορεί να γίνει μόνο όποιου η οικογένεια έχει φράγκα μοιάζει περισσότερο με τις ταξικές ανισότητες που βρίσκονται στην ανθρώπινη φύση...

Προφανώς και το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα έχει τα θέματά του και το γράφω αναγνωρίζοντας τον ευφημισμό. Υπάρχει, όμως, ένας πολύ σοβαρός λόγος για τον οποίο ακόμα και τα πιο νεοφιλελεύθερα συστήματα αποδέχονται την αναγκαιότητα κρατικού πυλώνα στην παιδεία κι αυτός έχει να κάνει πρωτίστως με το δικαίωμα στην κοινωνική ανέλιξη, όσο κι αν ο όρος δεν αρέσει στους μπρούτους αριστερούς. Όταν, όμως, κάνεις ισότιμα τα αγορασμένα πτυχία αμφιβόλου ποιότητας ΙΕΚ με τα δημόσια που αποκτιούνται με πολύ περισσότερο κόπο στην ουσία αναπαράγεις ένα σύστημα εξουσίας το οποίο δεν βασίζεται ούτε στην αριστεία ούτε στην αξιοκρατία αλλά στο κληρονομικό δικαίωμα και στη φεουδαρχία...

  

Δεν περιμένει ο παράδεισος και την Γαρυφαλλιά και την Μαρέβα...

Ούτε σύσσωμη η εργατική τάξη θα πάει στον παράδεισο- πραγματικό ή φαντασιακό- ούτε όλες οι γυναίκες. Φαντάζομαι πως αν υπάρχει κάποιου είδους κοσμική ή μετακοσμική δικαιοσύνη οι κριτές, για παράδειγμα, δεν θα αξιολογήσουν το ίδιο την Γαρυφαλλιά- νέο θύμα γυναικοκτονίας- και την Μαρέβα Γκραμπόφσκι. Δεν είναι ίσα κι όμοια να σε σκοτώνει ο σύντροφός σου με το να επικαλείσαι το φύλο σου για να συνεχίζεις να κρύβεις τις πομπές σου...

Το ότι ο πρωθυπουργός τής χώρας ψεύδεται επανειλημμένως για το πόθεν έσχες του είναι το μικρότερο από τις αμαρτίες του. Η θεμελιώδης ερώτηση είναι τι έχει να κρύψει κι αδυνατεί να συμφιλιωθεί με την αλήθεια. 

Πολύ φοβάμαι πως η απάντησή της θα αποκαλύψει, ακόμα και για εκείνους που κλείνουν τα μάτια μπρος στη διαφθορά του, πως ο Κ. Μητσοτάκης δεν είναι μόνο ανίκανος αλλά και φαύλος. Το ότι το όνομα του ίδιου και της οικογένειάς του εμπλέκεται σε όλα τα μεγάλα σκάνδαλα που έχουν απασχολήσει την τελευταία 20ετία τον τόπο κάτι θα έπρεπε να σημαίνει για όσους θεωρούν πως όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά...

Στο εξωτερικό έχουν πέσει κυβερνήσεις για πολύ πιο ασήμαντους λόγους από το ότι ο πρωθυπουργός λέει ψέματα για τη συμμετοχή τού ίδιου ή της συζύγου του σε εταιρεία τού εξωτερικού και, μάλιστα, για το ότι προσπαθεί να το αποκρύψει με κωλόχαρτα της τελευταίας στιγμής. Ούτε χρειάζεται να επαναλάβω τι θα συνέβαινε αν για όσα κατηγορείται ο Κ. Μητσοτάκης κατηγορείτο ο Αλέξης Τσίπρας... 

Όπως κι αν έχει, η διαχείριση της πανδημίας από την κυβέρνηση, νόμοι όπως για το εργασιακά ή για την εκπαίδευση ή οι απευθείας αναθέσεις εκατομμυρίων ευρώ θα ήταν από μόνοι τους ικανοί λόγοι για να τους διώξουμε από τη διακυβέρνηση πριν τα πράγματα γίνουν χειρότερα. Έτσι κι αλλιώς βρισκόμαστε πλέον στο σημείο που και το φθινόπωρο ενδεχομένως να είναι αργά για τον Κ. Μητσοτάκη ώστε να πάει σε εκλογές για να διασωθεί...

 

Μάθε παιδί μου γράμματα, αλλά και να είσαι πολίτης...

Ποιος θα μπορούσε να ισχυριστεί στα σοβαρά πως η γνώση δεν είναι δύναμη και πως αν έχεις μάθει κάτι μια φορά στη ζωή σου, δεν χρειάζεται να το εξελίσσεις; Το γηράσκω αεί διδασκόμενος δεν είναι απλώς ένα ευφυολόγημα, είναι και μια πολύ θετική στάση ζωής. Πολύ φοβάμαι, ωστόσο, πως ιδίως στην Ελλάδα εστιάζουμε στην απόκτηση χαρτιών που επιβεβαιώνουν χρήσιμες ή μη γνώσεις παρά στην ουσία τής εκπαιδευτικής διαδικασίας, η οποία είναι άσχετη με πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά...

Δεν ισχυρίζομαι πως όσοι κάνουν διδακτορικό είναι τεμπέληδες που δεν θέλουν να εργαστούν, όπως ισχυρίζεται ο οικονομικός σύμβουλος Μητσοτάκη. Άλλωστε, σε ποια αγορά εργασίας να βγει ένας νέος, ιδίως τώρα που του λένε ότι θα δουλεύει τζάμπα υπερωρίες για το αφεντικό του; Ούτε μπορεί να είναι το μέλλον μας ανειδίκευτα εργατικά χέρια που απλώς θα πατάνε τα κουμπιά τής τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής. Κάτι τέτοιο θα επρόκειτο για δυστοπία...

Από την άλλη, όμως, περισσεύουν τα άχρηστα πτυχία πάνω σε σπουδές που δεν έχουν αντικείμενο εργασίας ή που δεν πιστοποιούν πραγματικές γνώσεις ουσίας παρά μόνο γνώσεις για να περνάς εξετάσεις. Φυσικά κι ο καθένας πρέπει να μπορεί να σπουδάζει ό,τι επιθυμεί και βρίσκεται μέσα στις δυνατότητές του. 

Θα ήταν, όμως, πολύ πιο χρήσιμο να μην αντιμετωπίζαμε και την εκπαίδευση ως ένδειξη κοινωνικού πρεστίζ, αλλά ως βήμα για την τελείωσή μας ως πολίτες που γνωρίζουν, αμφισβητούν και προτείνουν. Τέτοιου είδους πολίτες, όμως, είναι άχρηστοι για το κομματικό μας σύστημα, δεξιό, κεντρώο κι αριστερό...

 

Η Κεραμέως ο κανόνας, όχι η εξαίρεση...

Αγώνας χωρίς θυσία μοιάζει με επανάσταση δίχως σκοπό, ανεξαρτήτως του μεγέθους τού αγώνα και της θυσίας. Εν προκειμένω, οι μαθητές που κάνουν καταλήψεις διεκδικώντας το αυτονόητο, να μην κολλήσουν οι ίδιοι και τα αγαπημένα τους πρόσωπα κοροναΐό, οφείλουν και να αποδεχθούν να κάνουν μάθημα Σάββατο κι αργίες εφόσον τα αιτήματά τους ικανοποιηθούν. Οι αγώνες, άλλωστε, που δεν συνδυάζονται με τα ευεργετήματα της εκπαίδευσης καταντούν άσκοποι...

Όταν, όμως, η υπουργός Παιδείας δεν ασχολείται, για παράδειγμα, ούτε με τη μείωση των μαθητών ανά τάξη ούτε με το να βρει επιπλέον αίθουσες ούτε με την πρόσληψη καθηγητών, αλλά με το πώς θα διαιρέσει και θα "τιμωρήσει" τους μαθητές και τους καθηγητές, τότε η περίπτωσή της μπορεί να χαρακτηριστεί και κλινική. Η Ν. Κεραμέως από τότε που έκλεισαν τα σχολεία τον Ιούνιο μέχρι και σήμερα με το μόνο που ασχολήθηκε, πέρα από τις διακοπές της, ήταν να κάνει δωράκια στους σχολάρχες και να επαναφέρει βιβλία Ιστορίας προ εικοσαετίας. Κατά τα άλλα, κλείνει τα μάτια στους νοικοκυραίους και στην εκκλησία συχνότερα κι από όσο προπαγανδίζει τις σκοταδιστικές της αντιλήψεις...

Η συγκεκριμένη υπουργός θα μπορούσε να αποτελεί, απλώς, μία εξαίρεση στον κανόνα μίας επιτυχημένης κυβέρνησης που, κατά τα άλλα, λειτουργεί σαν καλοκουρδισμένη μηχανή, όπως τουλάχιστον την παρουσιάζουν τα καλογρασαρισμένα μέσα ενημέρωσης. Αποτελεί, όμως, ένα πολύ χτυπητό παράδειγμα ενός μηχανισμού εξουσίας ο οποίος στη βιτρίνα του έχει μοστράρει τα πτυχία του από γνωστά πανεπιστήμια του εξωτερικού και στο εσωτερικό του ζέχνει κομματισμό, καμαρίλα και διαφθορά... 

Κορυφαία, βεβαίως, ενσάρκωση της πασπαλισμένης με χρυσόσκονη μετριότητας που μας κυβερνά είναι ο πρωθυπουργός τής χώρας, ο οποίος όταν δεν ενεργεί με δόλο σε βάρος των λαϊκών συμφερόντων αποδεικνύεται ανίκανος να διαχειρίζεται και τα στοιχειώδη. Στο Χάρβαρντ, άλλωστε, και στο Κολάμπια μπορείς να μάθεις πολλά, αλλά στα μαθήματά τους δεν περιλαμβάνεται και η υπηρέτηση των λαϊκών συμφερόντων. Είναι πολύ σοσιαλιστικό για να είναι διδακτέο στην άλλη όχθη τού Ατλαντικού...

  

 

Μέτρο, όχι μετρό...

Δεν είναι όλοι οι αγώνες δίκαιοι και η εργατική τάξη δεν θα πάει σύσσωμη στον παράδεισο, όπως θα ήθελαν οι παλαιομαρξιστές. Βεβαίως αυτή η κυβέρνηση υποθάλπει τον κοινωνικό αυτοματισμό προκειμένου να περνά τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της. Ωστόσο, λάδι στη φωτιά βάζει κι εκείνη η μερίδα εργαζόμενων που προβαίνει σε κατάχρηση του δικαιώματος της απεργίας μολονότι είναι προνομιούχα, ανεξαρτήτως σύγκρισής της με άλλες επαγγελματικές ομάδες...

Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν και οι εργαζόμενοι στο μετρό, με αποτέλεσμα οι υπηρεσίες που προσφέρονται στους κατοίκους τής Αθήνας να υπολείπονται κατά πολύ των αναγκών τους. Δεν είναι δυνατό, για παράδειγμα, όσοι εργάζονται στις διοικητικές υπηρεσίες- όπως συμβαίνει και σε άλλους δημόσιους φορείς, όπως στην εκπαίδευση- να είναι περισσότεροι από αυτούς που θα έπρεπε να βρίσκονται στα γκισέ, στους ελέγχους ή στις καμπίνες των οδηγών. Είναι απαράδεκτο ακόμα και σε ώρες αιχμής τα δρομολόγια να είναι αραιά και τα Σαββατοκύριακα ακόμα αραιότερα...

Δεν ισχυρίζομαι πως αφού κάποιοι πεινάνε πρέπει όλοι να λιμοκτονούν ούτε ασπάζομαι την θεωρία να ψοφήσει η κατσίκα τού γείτονα. Υπάρχουν, όμως, κατηγορίες εργαζόμενων που, εκμεταλλευόμενες την θέση τους, αδιαφορούν πλήρως για το κοινωνικό σύνολο ούτως ώστε να εξυπηρετούν τα αποκλειστικώς συντεχνιακά τους συμφέροντα. Και φυσικά σιγοντάρονται από τους εργατοπατέρες που υπονομεύουν την αξιοπιστία τού συνδικαλιστικού κινήματος και των δικαίων τής πλειονότητας των εργαζόμενων για να κερδίζουν μερικά ψηφαλάκια παραπάνω στις αρχαιρεσίες τους...

Δεν χρειάζεται ν΄ ακούς Καζαντζίδη για να είσαι προδομένος...

Κάθε κράτος που αναλαμβάνει τη δωρεάν εκπαίδευση της νέας γενιάς του είναι λογικό να περιμένει πως αυτή θα του το ανταποδώσει στην ενήλικη ζωή της προσφέροντας εργασία και παράγοντας πλούτο στην πατρίδα της. Θα μπορούσε, άλλωστε, να θεωρηθεί το ελάχιστο πατριωτικό καθήκον που είναι σε θέση να εκπληρώσει ο κάθε πολίτης. Η Ελλάδα, ωστόσο, δεν είναι μια συνηθισμένη χωρά για να κριθεί με βάση κανόνες που ισχύουν σε αναπτυγμένα κράτη, ώστε να υποθέσουμε πως το καζάκειο θεώρημα περί προδοτών βασίζεται στην πραγματικότητα...

Κατ' αρχάς η δημόσια εκπαίδευση στην πατρίδα μας δεν είναι τόσο δωρεάν όσο παρουσιάζεται. Το σημαντικότερο, όμως, είναι πως οι Έλληνες που φεύγουν στο εξωτερικό για να βιοποριστούν με αξιοπρέπεια δεν προδίδουν γιατί απλούστατα έχουν νωρίτερα προδοθεί...

Η Ελλάδα δεν τρώει <απλώς> τα παιδιά της, τα κατασπαράζει και φτύνει και το κουκούτσι. Στον τόπο που είναι πρωταθλητής Ευρώπης στην ανεργία, στο ρουσφέτι, στην αναξιοκρατία και στη λαμογιά θα πρέπει να θεωρείται ηρωισμός για έναν νέο με ακαδημαϊκά προσόντα κι όρεξη για δουλειά να μείνει σε αυτόν για να πολεμήσει εκείνον που εχει μπάρμπα στην Κορώνη και είναι γενικότερα πιο διαχειρίσιμος για τα αφεντικά του αντί να καταλάβει με το σπαθί του ένα καλό πόστο στο εξωτερικό. Αν το έβρισκε στην Ψωροκώσταινα θα έμενε πολύ ευχαρίστως εδώ, αλλά πού να το ξέρουν αυτό όσοι μιλούν για ξενιτιά χωρίς να έχουν ιδέα τι σημαίνει αυτή παρά μόνο από τα φωσκολικά σενάρια που ερμήνευαν στη μεγάλη οθόνη...

Για να είναι κανείς βασανισμένος μετανάστης δεν χρειάζεται να δουλεύει ως ανθρακωρύχος, να ακούει Καζαντζίδη ή να να μένει σε μια τρώγλη με άλλους δέκα και να στέλνει εμβάσματα στην οικογένειά του. Οι καιροί αλλάζουν και μαζί τους και το είδος τής μετανάστευσης. Το ότι οι νέοι μας που ζουν στην αλλοδαπή δεν είναι αποκλειστικώς ανειδίκευτοι εργάτες ή δεν έχουν προϋπηρεσία σε βαριές δουλειές δεν σημαίνει κι ότι θα πρέπει να απολογούνται για τα πτυχία τους ή για το ότι τους έλαχε να είναι η πρώτη γενιά που θα τα βγάλει πέρα δυσκολότερα από τους γονείς της...

Ο Κ. Καζάκος κι ο κάθε Καζάκος μπορεί από την άνεση που του προσφέρει ο άνω των 4.000 μισθός του το μήνα να ξεχωρίζει προδότες και πατριώτες με την ευκολία που το έκανε και στις παλιές ταινίες. Μόνο που θα ήταν εντιμότερο ως άνθρωπος μια γενιάς που χρεοκόπησε τη χώρα- έστω κι αν δεν του καταλογίζω προσωπική ευθύνη γι' αυτό- αντί να μοιράζει αφορισμούς να ζητά συγχώρεση...

 

Ας φτιάξουμε πρώτα δημόσια σχολεία-στολίδια και ύστερα ας πάμε το ΦΠΑ στα ιδιωτικά και στο 100%...

Τις προάλλες είχα βρεθεί σε μια εκδήλωση όπου έθεσαν ερωτήσεις στα αγγλικά μαθητές ιδιωτικού δημοτικού σχολείου. Την προφορά και τον πλούτο τού λεξιλογίου τους θα τα ζήλευε ο Αλέξης Τσίπρας αφού ξεπερνούσαν κατά πολύ ό,τι ενδεχομένως να περίμενε κανείς από τη νεαρή ηλικία τους. Τότε συνειδητοποίησα γιατί κι ο πρωθυπουργός αποφάσισε να εγγράψει τα δικά του παιδιά σε ιδιωτικά σχολεία. Δεν υπεισέρχομαι στο λαϊκίστικο επιχείρημα του πώς είναι δυνατό ένας Αριστερός να προκρίνει το ιδιωτικό από το δημόσιο όταν δεν ήταν ο ίδιος που κυβερνούσε τη χώρα επί σαράντα χρόνια ώστε να ήταν σε θέση να παραδώσει μια δημόσια εκπαίδευση στολίδι. Αλλωστε ο κάθε γονιός θέλει το καλύτερο για τους απογόνους του...

Εστιάζω, ωστόσο, στο βασικό ζητούμενο πίσω από τη σάγκα που αφορά την αύξηση του ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση. Αν η κυβέρνηση της Αριστεράς κατορθώσει στο τέλος τής τετραετίας να παραδώσει ένα δημόσιο σχολείο σαφώς ποιοτικότερο από αυτό που της κληροδοτήθηκε, τότε αυτή η άχαρη συζήτηση, η οποία εμπεριέχει ταξικές διαφοροποιήσεις οι οποίες δεν είναι πάντοτε εμφανείς μιας και δεν είναι μόνο οι πλούσιοι που στέλνουν τα βλαστάρια τους, για παράδειγμα, σε φροντιστήρια, δεν θα έχει κανένα νόημα. Κι αυτό γιατί κι αν ο ΦΠΑ πάει στο 100% οι μικρομεσαίοι γονείς δεν θα χρειαστεί να στερηθούν τίποτα αφού το δημόσιο σχολείο θα παρέχει στα παιδιά τους αν όχι τις ίδιες, τουλάχιστον πολύ ικανοποιητικές υπηρεσίες. Οπότε τα διλήμματα θα πάψουν να υφίστανται...

Η προηγούμενη ηγεσία τού υπουργείου Παιδείας έχει ευθύνη για τα χιλιάδες κενά εκπαιδευτικών θέσεων στα σχολεία στην αρχή τής χρονιάς, χωρίς βεβαίως αυτό να σημαίνει πως είχε παραλάβει έναν παράδεισο και παράδωσε κόλαση. Αν δεν είχε, άλλωστε, υποπέσει σε σοβαρά λάθη, δεν θα είχε αντικατασταθεί. Ολοι κατανοούμε, εξάλλου, πως τα χρήματα του κρατικού ταμείου είναι περιορισμένα. Στην πολιτική, ωστόσο, όλα είναι θέμα προτεραιοτήτων κι αν δεν είναι η Παιδεία πρώτη, ειδικώς στο σχεδιασμό μιας αριστερής κυβέρνησης, τότε κάτι δεν έχουμε καταλάβει καλά. Η βάση τού συνόλου των προβλημάτων τής χώρας βρίσκεται στο ότι στα νηπιαγωγεία, στα δημοτικά, στα γυμνάσια και στα λύκεια δεν παράγουμε τους αυριανούς πολίτες με ταξική συνείδηση και κοινωνική ευαισθησία αλλά τους αυριανούς επαίτες για μια θεσούλα εργασίας ή αριβίστες έτοιμους να πατήσουν επί πτωμάτων για να γίνουν πλούσιοι και διάσημοι...

Η σκέψη μου μπορεί να διαβάζεται ως απλοϊκή, σκεφτείτε όμως γιατί μολονότι έχουμε συμπληρώσει μια ολόκληρη πενταετία μνημονίων και οι περισσότεροι έχουμε απολέσει μεγάλο μέρος των εισοδημάτων που είχαμε το 2010 ο τρόπος σκέψης μας, ακόμα κι επιλογής ψήφου, δεν έχει αλλάξει ουσιαστικώς κι εξακολουθεί να κινείται με βασικό κριτήριο το ατομικό όφελος; Γιατί είναι πολύ δύσκολο να μάθεις νέα κόλπα σε ένα γέρικο σκύλο, όπως θα έλεγαν και οι αγγλοσάξονες. Ο χαρακτήρας και η προσωπικότητα του ανθρώπου διαμορφώνονται πριν ενηλικιωθεί. Στα πρώτα χρόνια τής ζωής του είναι που πλάθεται ο μελλοντικός ενήλικος άνδρας ή γυναίκα. Γι' αυτό η παιδεία, πέρα βεβαίως από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, έχει τόσο μεγάλη σημασία...

Φυσικά ο συνεργατισμός, η αλληλεγγύη, η συντροφικότητα, η ταξική συνείδηση και η κοινωνική ευαισθητοποίηση δεν είναι ζήτημα παπαγαλίας μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου, αλλά καθημερινής πρακτικής και παραδείγματος. Και είναι, επίσης, θεμελιώδης η αντίθεσή μου με αυτήν την κυβέρνηση στον τρόπο που αντιμετωπίζει την αριστεία, η οποία δεν είναι θέμα ελιτισμού αλλά παροχής τής δυνατότητας στους μαθητές που ξεχωρίζουν, ο καθένας στον τομέα του, να αναπτύσσουν πλήρως τα ταλέντα τους. Οταν έχεις στην ίδια τάξη πέντε διάνοιες στα μαθηματικά, πέντε στη γλώσσα, πέντε στα εικαστικά και πέντε στα τεχνικά το αποτέλεσμα του μείγματος δεν θα είναι θετικό αφού ο καθένας θα καθυστερεί τον άλλο στον τομέα που δεν είναι και τόσο ικανός. Αντιθέτως, αν συγκεντρωθούν σε ένα τμήμα 20 διάνοιες στα μαθηματικά, τότε το έδαφος γίνεται πρόσφορο ώστε μέσα κι από τον θεμιτό ανταγωνισμό (δεν υπάρχει κανένας λόγος η Αριστερά να τον δαιμονοποιεί) να δοθεί σε όλους η ευκαιρία να ξεπεράσουν ακόμα και τον εαυτό τους...

Ολα αυτά, άλλωστε, τα οποία είναι ένα μικρό παράδειγμα, δεν προϋποθέτουν επιπλέον λεφτά από τον κρατικό προϋπολογισμό παρά μόνο ορθολογικότερο καταμερισμό τους και, βεβαίως, την ανάλογη πολιτική βούληση. Ο πρωθυπουργός εξήγγειλε μια σειρά μεταρρυθμίσεων στις προγραμματικές του δηλώσεις, κι όχι αποκλειστικώς στην παιδεία. Από την υλοποίησή τους θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό τοσο το μέλλον τού τόπου όσο και η δική του υστεροφημία, έστω κι αν τις πληρώσει στην κάλπη. Ναι μεν η Αριστερά οφείλει να μην μένει στην εξέδρα και να φορά σορτσάκι και φανέλα και να αγωνίζεται, αλλά αν είναι να παίζει όπως και οι προηγούμενοι τότε καλύτερα να μας απαλλάξει από την αυτογελοιοποίηση...