Το τσιμέντο δεν είναι χρυσός κι ο χρυσός δεν είναι πανάκεια...

Μπορώ να κατηγορήσω για πολλά τον Κ. Μητσοτάκη, αλλά όχι και για το ότι δεν ξέρει να στολίζει τις βόμβες του με όμορφα αμπαλάζ. Έχει προλάβει, για παράδειγμα, να καταργήσει μια σειρά εργασιακών δικαιωμάτων μέσα σε δύο μήνες και χωρίς μνημόνιο, αλλά το πλασάρει στο πόπολο ως προστασία του και, μάλιστα, κατά τού φακελώματος. Τσιμεντοποιεί ο "κατεστραμμένος ελαιοπαραγωγός" το Ελληνικό και τους αιγιαλούς και ποτίζει με "χρυσό" δηλητήριο τις Σκουριές και την Θράκη, αλλά όλα γίνονται για καλό σκοπό, για την ανάπτυξη. Των λίγων κολλητών θα πρόσθετα, για να είμαι ειλικρινέστερος του πρωθυπουργού...

Προτεραιότητα (και) σε αυτήν τη χώρα θα έπρεπε να είναι η δίκαιη αναδιανομή τού ήδη παραγόμενου πλούτου. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να παραχθεί νέος, με όρους όμως που θα δημιουργούν ίσες ευκαιρίες και θα είναι βιώσιμοι...

Φτάσαμε στο αμήν για να γίνει κοινό κτήμα και στην Ελλάδα ότι η κλιματική αλλαγή έχει μετατραπεί σε κλιματική κρίση. Δεν είναι δυνατό, επομένως, να συζητάμε ακόμα στα σοβαρά πως για τη διατήρηση και τη δημιουργία για μάξιμουμ 25 χρόνια κάποιων θέσεων εργασίας η Χαλκιδική και η Θράκη πρέπει να υποστούν μια μόνιμη περιβαλλοντική καταστροφή, η οποία βεβαίως δεν ευνοεί ούτε τον τουρισμό. Αν η άνευ όρων και προϋποθέσεων δημιουργία θέσεων εργασίας είναι το ζητούμενο τότε μπορούμε, π.χ., και να νομιμοποιήσουμε τα ναρκωτικά ή να χαλαρώσουμε τους νόμους για την πορνεία...

Ούτε συνιστά κάποιο άξιο λόγου αναπτυξιακό πρότυπο η επιστροφή στην άναρχη δόμηση προηγούμενων δεκαετιών σε τουριστικές και μη περιοχές. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με την έρευνα για τους υδρογονάνθρακες, αν δεν βρεθεί το μέτρο τότε κινδυνεύουμε να μετατρέψουμε μια όμορφη χώρα σε τερατούργημα δεξαμενών και λοιπών φαραωνικών εγκαταστάσεων. Ακριβώς αυτό το μέτρο είναι που απουσιάζει από όσους επισπεύδουν να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα εκείνων που τους ανέβασαν στην εξουσία...

Αναλογική συνεκμετάλλευση ή πόλεμος...

Έχοντας αναλάβει αυτοβούλως για τον εθνικό μας εαυτό εδώ και δεκαετίες το ρόλο τού θύματος, μας είναι αδύνατο να αναγνωρίσουμε ότι οι διεθνείς συμφωνίες δεν είναι πάντοτε σε βάρος, αλλά κάποιες φορές και υπέρ μας ή πως πρέπει να διαπραγματευόμαστε με τους γείτονές μας για την επίλυση χρονιζουσών εκκρεμοτήτων. Το διαπιστώσαμε, άλλωστε, στην πορεία έως την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών, που είναι μία από τις τολμηρότερες πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει ποτέ ελληνική κυβέρνηση. Γι' αυτό και δυσκολευόμαστε, επίσης, να αποδεχθούμε, για παράδειγμα, ότι και οι τουρκικές ακτές βρέχονται από το Αιγαίο, επομένως και η Τουρκία έχει δικαιώματα σε αυτό, ή πως είναι άδικο για τη γείτονα να περιορίζεται η ΑΟΖ της λόγω Καστελόριζου, που είναι απομακρυσμένο από τον εθνικό μας κορμό...

Δεν θα το διατύπωνα όπως ο Νίκος Κοτζιάς- πως δεν πρέπει, δηλαδή, να είμαστε μοναχοφάηδες όσον αφορά την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων-, ωστόσο ο πολιτικός ρεαλισμός επιβάλλει να συζητηθεί το ενδεχόμενο της αναλογικής συνεκμετάλλευσης με την Τουρκία των φυσικών πόρων σε πρακτική βάση- η γείτονας διαθέτει, για παράδειγμα, γεωτρύπανα. Θα πρέπει, εξάλλου, να θεωρούμε σχεδόν δεδομένο ένα πολύ θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο, ενδεχομένως και πολεμικής υφής, αν ξεκινήσουμε την έρευνα δίχως να συμφωνήσουμε σε ένα μερίδιο με την Τουρκία. Αφήστε που οι οικολόγοι έχουν δίκιο όταν μιλούν για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των γεωτρήσεων και θα πρέπει, επίσης, να αναρωτηθούμε αν είναι προς όφελός μας να θυσιάσουμε τον τουρισμό μας, που μας κράτησε όρθιους στην κρίση, χαραμίζοντας πανέμορφα φυσικά τοπία για να τοποθετήσουμε δεξαμενές, αγωγούς και πλοία... 

Όπως κι αν έχει, το ζήτημα της εύρεσης, σε πρώτη φάση, και της αξιοποίησης στη συνέχεια των υδρογονανθράκων δεν μπορεί να σχεδιαστεί με τη λογική τού να κερδίσω το τζακ ποτ στο τζόκερ και μετά θα δω τι θα κάνω. Απαιτείται εθνικός σχεδιασμός που να αξιολογεί και να συγκρίνει τα οφέλη και τις ζημιές πριν μπούμε στη διαδικασία τής μαζικής παραγωγής...

Το νορβηγικό μοντέλο, όπου τα κέρδη πηγαίνουν σε ένα ταμείο που τα επενδύει με σύνεση και διαχειρίζεται τα έσοδα με αναδιανεμητική φιλοσοφία, θα μπορούσε να είναι ένα καλό παράδειγμα. Αν πιστεύουμε, όμως, ότι οι Αμερικανοί θα προστατεύσουν τις δεξαμενές μας από κάποια επιθετική τουρκική κίνηση, που θα είναι αναπόφευκτη αν τους κρατήσουμε πλήρως στην απέξω για τα κοιτάσματα του Αιγαίου, μάλλον δεν έχουμε διδαχθεί τίποτα από την Ιστορία...

Αν το σκεπτικό μας είναι αιωνίως το μέγιστο κέρδος με τον ελάχιστο μόχθο τότε θα μοχθούμε αιωνίως για το ελάχιστο κέρδος...

Ενδεχομένως ο Ανδρ. Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ να "μαγείρεψε" τα στοιχεία τού 2009 προκειμένου να συνδράμει στο να πέσουμε στην "αγκαλιά" τού ΔΝΤ και των μνημονίων. Φυσικά και η δικαστική εξουσία, αλλά και η δημοσιογραφική έρευνα δεν πρέπει να σταματήσουν μέχρι να εξιχνιαστούν όλες οι σκοτεινές υποθέσεις, ακόμα κι αν μιλάμε για έναν αιώνα πριν. Βρισκόμαστε, ωστόσο, στο 2017 και υποτίθεται ένα βήμα πριν την επιστροφή στις αγορές. Επομένως είναι πολύ άχαρο και για την πολιτική ατζέντα να περιστρέφεται γύρω από ευθύνες οι οποίες έτσι κι αλλιώς έχουν αποδοθεί από τον ελληνικό λαό κι εκείνοι οι οποίοι τις επωμίζονται έχουν παροπλιστεί...

Καταλαβαίνω ότι για τις οικογένειες Καραμανλή και Παπανδρέου, την υστεροφημία τους και τις φιλοδοξίες των νεώτερων μελών τους έχει σημασία το ποιος ήταν εκείνος που πρόσθεσε το τελευταίο κερασάκι στην τούρτα τής χρεοκοπίας. Για τους πολίτες, όμως, που υπέστησαν την πιο βίαιη λιτότητα σε αναπτυγμένη χώρα μεταπολεμικώς όλα αυτά είναι περσινά ξινά σταφύλια...

Ακόμα, ωστόσο, κι αν ο Ανδρ. Γεωργίου θέλησε να παίξει το παιχνίδι των πατρώνων του στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, είναι τουλάχιστον υπερβολικό να υποστηρίζει κανείς πως χωρίς αυτόν η Ελλάδα θα ήταν μια κανονική χώρα. Μπορεί το 2010 να τη γλιτώναμε αν παίζαμε καλύτερα τα χαρτιά που είχαμε στα χέρια μας, αν όμως δεν αλλάζαμε και μυαλά θα είχαμε απλώς αναβάλει μια καταστροφή που έμοιαζε με αυτοεκπληρούμενη προφητεία...

Το μεγαλύτερο δυστύχημα, βεβαίως, είναι ότι ακόμα και σήμερα αρκετοί ευελπιστούν στο να βρεθεί τέτοια ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΑΟΖ της χώρας και της Κύπρου ώστε το χρέος να αποπληρωθεί από τους υδρογονάνθρακες και παραλλήλως να ζούμε σαν Σαουδάραβες μονάρχες. Μακάρι οι εκτιμήσεις να βγουν αληθινές και σε κάθε ελληνικό σπίτι να αναλογούν τα έσοδα από μία πετρελαιοπηγή. Αν, όμως, το σκεπτικό μας είναι αιωνίως το μέγιστο κέρδος με τον ελάχιστο μόχθο τότε θα μοχθούμε αιωνίως για το ελάχιστο κέρδος...

Κανένας λαός δεν σώζεται γιατί του το χρωστά η Ιστορία ή γιατί έχει υποφέρει ήδη αρκετά. Θα υποφέρουμε κι άλλο αν δεν συνειδητοποιήσουμε επιτέλους ότι ο αλέγκρος χαρακτήρας μας, ο οποίος μας κάνει τόσο δημοφιλείς στους τουρίστες, πρέπει να συνδυαστεί και με κοινωνική υπευθυνότητα. Κατανοώ ότι η τελευταία είναι πιο δύσκολο να βρεθεί σε μια χώρα με την ετήσια ηλιοφάνεια της δικής μας και πολύ πιο εύκολο σε χώρες όπως η Γερμανία ή οι σκανδιναβικές, οι κάτοικοι των οποίων καλούνται από τις συνθήκες ζωής τους να είναι πιο οργανωμένοι για να αντέχουν τον κακό τους τον καιρό. Ο πολίτης, ωστόσο, διαμορφώνεται, δεν γεννιέται.

Γι' αυτό και η κυβέρνηση αντί να δίνει τόση έμφαση στην κατάργηση των πανελλήνιων εξετάσεων θα όφειλε να δώσει προτεραιότητα στα προνήπια, στο νηπιαγωγείο και στο δημοτικό, που αποτελούν και την πρώτη φάση κοινωνικοποίησης για τη νέα γενιά. Αυτό, ωστόσο, θέλει χρόνο και η κυβέρνηση χρειάζεται άμεσα ψήφους από τους 18χρονους που θα απαλλαγούν από το βάρος των εξετάσεων και τους γονείς τους που δεν θα πληρώνουν φροντιστήρια. Και κάπως έτσι, σκεπτόμενοι δηλαδή αποκλειστικώς το εδώ και τώρα κι όχι το μέλλον, καταδικάζουμε μια χώρα σαν τον Μπιλ Μάρεϊ στην ομώνυμη ταινία να ζει και και να ξαναζεί την "Ημέρα της Μαρμότας"...