Το φάντασμα του Καρανίκα πλανιέται πάνω από την αξιοκρατία...

Είναι πολύ θετική η κυβερνητική πρωτοβουλία για την εκπόνηση τριετούς σχεδίου μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης. Σε μια χώρα που τα περισσότερα γίνονται στο "και πέντε" δεν βλάπτει και λίγος προγραμματισμός. Ούτε θα διαφωνήσω με τα περισσότερα τουλάχιστον από όσα διακήρυξε ο Αλέξης Σαμαράς. Ποιος δεν θέλει άλλωστε ένα ανεξάρτητο, αξιοκρατικό κι αποτελεσματικό Δημόσιο; Μόνο που την ίδια ώρα που ο πρωθυπουργός επιδιδόταν στο αγαπημένο του σπορ, τις κούφιες δεσμεύσεις δηλαδή, από το μυαλό μου περνούσαν μορφές όπως αυτή του "θρυλικού" πλέον Ν. Καρανίκα κι αναρωτιόμουν πώς εννοούν την αξιοκρατία στο ΣΥΡΙΖΑ. Μήπως με το να μην μείνει ούτε ένα κομματικό στέλεχος αδιόριστο;...

Οι νεοφιλελεύθεροι έχουν δίκιο όταν ισχυρίζονται πως ο κρατισμός- το κράτος- "πατερούλης", πέθανε ή, τέλος πάντων, πρέπει να πεθάνει. Δεν είναι ρόλος του να καθορίζει κάθε πτυχή τής ζωής μας σαν αυτοί που το διοικούν να γνωρίζουν περισσότερα πράγματα για τη ζωή από τους υπόλοιπους. Το ίδιο ισχύει και για την απεριόριστη επιδοματική πολιτική "α λα Γαλλία" η οποία στην ουσία ευνοεί την τεμπελιά και την ανεργία...

Έχει πεθάνει, ωστόσο, ή, τέλος πάντων, πρέπει να πεθάνει και η αντίληψη ότι η ιδιωτική οικονομία μπορεί να αυτορρυθμίζεται και γι' αυτό δεν χρειάζεται ούτε κανόνες ούτε ανθρώπους να την ελέγχουν. Η παγκόσμια κοινότητα ακόμα προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της από την οικονομική καταστροφή στην οποία οδήγησε αυτή η αντίληψη πριν δέκα χρόνια...

Όπως κι αν έχει, κάθε κυβέρνηση δεν κρίνεται από τα οράματά της, αλλά από τα πεπραγμένα της. Επομένως, και σε αυτήν την περίπτωση οφείλουμε να περιμένουμε μέχρι το 2019- αν υποθέσουμε πως η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία- για να διαπιστώσουμε πόσα από όσα υποσχέθηκε την Τετάρτη ο Αντώνης Τσίπρας θα έχουν γίνει πραγματικότητα. Δεν βλέπω, όμως, να υπάρχει η απαραίτητη πολιτική βούληση για να σπάσουν χαλασμένα αβγά στο Δημόσιο, γεγονός που δίνει πάτημα στους επικριτές του να του χρεώνουν όλα τα δεινά...

Αξιολόγηση, για παράδειγμα, από την οποία αποκλείεται εκ των προτέρων η απόλυση απλούστατα δεν είναι αξιολόγηση. Ούτε βεβαίως συνιστά μεταρρύθμιση η δημιουργία νέας γενιάς δημοσίων υπαλλήλων αν δεν εφαρμοστούν στην πράξη αυστηρά κριτήρια επιλογής τους σε θέσεις όπου πραγματικά υφίστανται ανάγκες. Οι καθυστερήσεις στην πρακτική εφαρμογή τού πολύ καλού νόμου Βερναρδάκη δεν με γεμίζουν με αισιοδοξία...

 

Η συγγνώμη γι' αυτούς που δεν έφταιξαν δεν περνά από τις πανελλήνιες...

Σε μια χώρα όπου δυσκολευόμαστε να συμφωνήσουμε και για τα αυτονόητα οι πανελλήνιες εξετάσεις είναι από τους λίγους τρόπον τινά θεσμούς τους οποίους ο μέσος Έλληνας θεωρεί και με το δίκιο του αδιάβλητους. Φυσικά κι έχουν πολλά στραβά, δημιουργούν υψηλή πίεση στους μαθητές και πολλές φορές ωθούν προς την παπαγαλία κι όχι στην ουσιαστική απορρόφηση της γνώσης. Είναι, ωστόσο, ο τρόπος εισαγωγής στα πανεπιστήμια ο λόγος για τον οποίο χωλαίνει η Παιδεία μας ώστε να σπαταλιούνται τόση μελάνη κι εργατοώρες προκειμένου να αναβαθμιστεί; Δεν είναι ούτε καν η παραπαιδεία, αλλά η έλλειψη κεντρικού σχεδίου για το τι είδους εφόδια θέλουμε να δώσουμε στους σημερινούς μαθητές κι αυριανούς πολίτες και πώς θα τους τα δώσουμε που μας κρατούν αλυσοδεμένους στο παρελθόν...

Η διδασκαλία είναι πολύ δύσκολο επάγγελμα για να την εμπιστευόμαστε αποκλειστικώς σε ανθρώπους που διαθέτουν γνώσεις, αλλά που δεν έχουν καθόλου ή ελάχιστη μεταδοτικότητα και, κυρίως, διάθεση να αντιμετωπίσουν το επάγγελμά τους ως λειτούργημα κι όχι ως δημοσιοϋπαλληλίκι. Μοιάζει ακατόρθωτο, ωστόσο βασικός στόχος οφείλει να είναι να προσέρχεται ο μαθητής στο σχολείο όχι με αναστεναγμούς και βαρυθυμία αλλά με χαρά. Κι αυτό δεν πρόκειται να επιτευχθεί αν τον περιορίζουμε στον παθητικό ρόλο τού αποδέκτη γνώσεων θερμοκηπίου, αλλά τον κάνουμε συμμέτοχο μέσω, για παράδειγμα, διαδραστικών παιχνιδιών με τη λελογισμένη χρήση και των νέων τεχνολογιών, καθώς και της ομαδικής συνεργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο επιτυγχάνεις με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια: κάνεις τη γνώση ενδιαφέρουσα και μαθαίνεις παραλλήλως στο παιδί την αξία τής κοινωνικοποίησης...

Ας μην κοροϊδευόμαστε: οι γενιές που οδήγησαν κι εκείνες που βιώνουν τα μνημόνια είναι χαμένες όσον αφορά την αλλαγή νοοτροπίας. Δύσκολα μαθαίνεις ένα γέρικο σκυλί νέα κόλπα, όπως για παράδειγμα να μην φοροδιαφεύγει, να μην οδηγεί σαν να μην υπάρχει άλλος στο δρόμο ή να ψηφίζει με ταξικά κι όχι ατομικά κριτήρια. Τα παιδιά, ωστόσο, έχουν πάντοτε τη δυνατότητα να αλλάζουν τη μοίρα μιας χώρας, γι' αυτό και θα πρέπει σε αυτά να δώσουμε όλο μας το βάρος, φροντίζοντας ώστε να μην τα κάνουμε σαν τα μούτρα μας. Θα είναι η λιγότερο υποκριτική και περισσότερο ουσιαστική συγγνώμη που μπορούμε να τους δώσουμε για το χάλι που τους παραδίδουμε...



  

ΕΝΦΙΑλωμένοι κομμουνιστές...

Από τη στιγμή που αυτή η κυβέρνηση αποφάσισε να συνθηκολογήσει η αριστεροσύνη της εξαντλείται σε λεκτικά πυροτεχνήματα και συμβολικές κινήσεις δίχως ιδιαίτερη σημασία για τη ζωή των πολιτών. Την ίδια ώρα, για παράδειγμα, που οι Έλληνες καλούνται να καταβάλουν μερικά ακόμα εκατομμύρια ευρώ για τον ΕΝΦΙΑ οι υπουργοί και τα "παπαγαλάκια" τους εξαντλούν την κριτική και το σαρκασμό τους στα όσα δήλωσε η Ευ. Καϊλή για τον "φουκαρά" τον παππού της...

Οι ίδιοι πιστεύουν ότι με το να υπενθυμίζουν τα ανδραγαθήματα των κομμουνιστών προγόνων τους- συγγενικά ή ιδεολογικά- αποκτούν κληρονομικώ τω χάρισμα κάποιες από τις αρετές τους κι αθωώνονται για τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές τους. Αυτή η τακτική δεν συνιστά απλώς πολιτικό παιχνίδι, αλλά καθίσταται χυδαιότητα στο όριο της ύβρεως απέναντι σε εκείνους που δεν λύγισαν μπροστά σε χειρότερα δεινά από τον Β. Σόιμπλε ή την Κρ. Λαγκάρντ...

Μέσα στην αλαζονεία που γεννά η εξουσία οι υποταγμένοι υπερασπιστές τού κομμουνισμού δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν ότι καμία Καϊλή ή οποιοδήποτε άλλο όμορφο, αλλά χαζό κορίτσι ή αγόρι δεν μπορεί να προσβάλει περισσότερο ιδέες όπως η κοινωνική δικαιοσύνη από τους ίδιους όταν φορολογούν τους πλούσιους λιγότερο από όσο τους φτωχούς. Και η προσβολή γίνεται ακόμα μεγαλύτερη όταν μόνιμη επωδός τους είναι ότι ο ΕΝΦΙΑ είναι ένα μέτρο που δεν ψήφισαν εκείνοι, αλλά το βρήκαν έτοιμο από τους προηγούμενους ή όταν επιχειρηματολογούν, όπως ο Τρ. Αλεξιάδης, με εξυπνακισμούς τού τύπου "περσινά ξινά σταφύλια". Το "κι εσείς βασανίζατε τους μαύρους" ταιριάζει σε τυχοδιώκτες κι όχι σε ιδεολόγους, απλούστατα γιατί οι δεύτεροι σταματούν το βασανισμό, δεν τον συνεχίζουν επιρρίπτοντας την ευθύνη γι' αυτό σε άλλους...

Η ίδια κοροϊδία εμπεριέχεται και στη δήλωση της Κ. Παπανάτσιου πως ο ΕΝΦΙΑ θα μειωθεί από του χρόνου γιατί οι επιτροπές- πόσο σοβιετία πια!- δεν πρόλαβαν να μειώσουν τις αντικειμενικές αξίες φέτος. Και γιατί δεν πρόλαβαν; Τι άλλο είχαν να κάνουν πέρα από το να λαμβάνουν τους παχυλούς μισθούς τους;...

Φαίνεται, ωστόσο, πως όσο περνά ο καιρός τόσο περισσότερο θα μας δουλεύουν μπροστά στα μάτια μας σαν να είμαστε πιο ηλίθιοι από τους ηλίθιους. Δεν ξέρω- μάλλον αμφιβάλλω- αν οι κομμουνιστές "έφαγαν" τον παππού τής Ευ. Καϊλή, τα "εγγόνια" τους πάντως το κάνουν με όπλο όχι τα κονσερβοκούτια αλλά το ένα ψέμα πάνω στο άλλο...



 

Δεν του πρέπει ούτε άγαλμα αλλά ούτε και κρεμάλα...

Αυτή η συζήτηση κοντεύει να γίνει πιο παλιά κι από τη Βίβλο: ποιος φταίει για την κατάντια τής Ελλάδας, οι Έλληνες ή οι ξένοι; Για να μην μακρηγορώ σε θέματα στα οποία έχω αναφερθεί πολλάκις στο παρελθόν, "φταίμε και οι δυο που ζούμε χώρια κάτω από τον ίδιο ουρανό", με μεγαλύτερη την ευθύνη βεβαίως εκείνων που επέτρεψαν γι' άλλη μια φορά στους ξένους να τους καταστήσουν αποικία, δηλαδή στους Έλληνες. Από αυτό, ωστόσο, έως το να στήσουμε άγαλμα στον Β. Σόιμπλε, όπως μας παρότρυνε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, η απόσταση είναι τεράστια...

Για να θεωρήσει ένας λαός κάποια προσωπικότητα ως ηρωική θα πρέπει αυτή να έχει ενεργήσει με γνώμονα το συμφέρον του. Ο Β. Σόιμπλε κι όλο το γερμανικό κατεστημένο δεν λειτούργησαν ούτε προς το συμφέρον τής Ελλάδας ούτε της Ευρώπης, αλλά αποκλειστικώς της γερμανικής ελίτ: ούτε καν του γερμανικού λαού, αλλά των γερμανικών τραπεζών, η διάσωση των οποίων και η ισχυροποίησή τους αποτέλεσαν τη μεγάλη διακύβευση των μνημονίων κι όχι βεβαίως η σωτηρία τής Ελλάδας. Αν συνέβαινε το δεύτερο, θα είχε, για παράδειγμα, "κουρευτεί" και μέρος τού ελληνικού χρέους ώστε να καταστεί βιώσιμο. Ο Γερμανός υπουργός, εξάλλου, δεν έχει πετύχει ούτε στην έξοδο της χώρας μας από την κρίση, αφού οι πολιτικές που επέβαλε όλα αυτά τα χρόνια όταν δεν σχετίζονταν άμεσα με τα γερμανικά συμφέροντα ήταν τιμωρητικές κι άρα αναποτελεσματικές...

Η δημοσιονομική προσαρμογή που απαιτήθηκε από την Ελλάδα ήταν απείρως μεγαλύτερη από την αντίστοιχη που απαιτήθηκε από άλλες μνημονιακές χώρες. Αφήστε που τα διαρθρωτικά μας προβλήματα ήταν και σε σημαντικό βαθμό είναι ακόμα μεγαλύτερα από αυτά της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας ή της Κύπρου. Ζούμε ακόμα σε μια χώρα που επικρατούν δύο μέτρα και δύο σταθμά για τους ολιγάρχες και το πόπολο, που οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν θέλουν να αξιολογούνται και οι ελεύθεροι επαγγελματίες πυροβολούν όσους από τους φοροελεγκτές δεν δωροδοκούνται...

Για όλα αυτά και για πολλά ακόμα βεβαίως και φέρουμε την ευθύνη. Ούτε θα λυθούν όλα αν "κουρευτεί" το χρέος. Ούτε, όμως, θα λυθούν όσο παραμένουμε μια αποικία χρέους που ό,τι βγάζουμε οφείλουμε να το δίνουμε σε άμεσους κι έμμεσους φόρους για να επιτυγχάνουμε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα εις το διηνεκές σαν να είμαστε οι ΗΠΑ, η Κίνα ή η Ιαπωνία. Όπως, επομένως, δεν αξίζει στον Β. Σόιμπλε κρεμάλα γιατί εμείς πρώτοι βάλαμε την θηλιά στο λαιμό μας, με τον ίδιο τρόπο δεν του αξίζει κι άγαλμα στην πλατεία Συντάγματος γιατί υπερασπίστηκε μέχρι τελευταίας ρανίδος τού αίματός του τα συμφέροντα της γερμανικής ολιγαρχίας...

Οι χριστιανοί τον θεό, το ΚΚΕ τον Στάλιν...

Τώρα που με τα χίλια ζόρια ξεκαθαρίσαμε ότι ο κομμουνισμός δεν ταυτίζεται με το ναζισμό ήρθε η ώρα να διευκρινίσουμε και κάτι ακόμα: ο κομμουνισμός δεν ταυτίζεται ούτε με το σταλινισμό, ο οποίος από την πλευρά του μπορεί πολύ εύκολα να ταυτιστεί με το ναζισμό. Γι' αυτό και προκαλεί ανατριχίλα η ζέση με την οποία το ΚΚΕ εξακολουθεί εν έτει 2017 να υπερασπίζεται τα ανυπεράσπιστα για δικτατορικά καθεστώτα που αμαύρωσαν το μαρξισμό, στο όνομα του οποίου σκότωσαν, βασάνισαν, εξόρισαν και γελοιοποίησαν ανθρώπινες ζωές. Κανένα από αυτά τα αμαρτήματα, εξάλλου, δεν εξωραΐζεται με τη μηδενική ανεργία ή το πολύ καλό επίπεδο υγείας κι εκπαίδευσης που απολάμβαναν οι πολίτες στις σοβιετίες και τα οποία κάνουν σημαία στο Κόμμα για να ωραιοποιούν απολυταρχίες...

Στο ξεκίνημα της κρίσης το ΚΚΕ διέθετε πολύ περισσότερα εφόδια στη διάθεσή του από το ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος τότε δεν ήταν καν ενιαίο κόμμα, για να απορροφήσει το αντιμνημονιακό ρεύμα: είχε μεγαλύτερη ιστορία, κομματική βάση, καλύτερη δομή και διείσδυση στον ελληνικό λαό, στην τοπική αυτοδιοίκηση και στο συνδικαλιστικό κίνημα. Σε αντίθεση, ωστόσο, με την Κουμουνδούρου, η οποία από ένα σημείο και μετά επέλεξε να αρπάξει την ιστορική ευκαιρία να κυβερνήσει τη χώρα, ο Περισσός προτίμησε να θωρακίσει την εκλογική του πελατεία, δίνοντας μάχες οπισθοφυλακής και προτιμώντας να μην κυνηγήσει την εξουσία: όχι από σεμνότητα, αλλά από αδιαφορία να λυτρώσει το πόπολο μπροστά στο ενδεχόμενο να αποτύχει και να απωλέσει τα πάγια έσοδά του. Γι' αυτό και με αφήνει αδιάφορο η αντιπολιτευτική του ρητορική απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση, όσο δίκιο κι αν έχει σε αρκετά σημεία, γιατί από την καρέκλα μας μπορούμε να είμαστε οι καλύτεροι κριτές των χορευτών, αλλά θέλει θάρρος για να μπεις στο χορό και να σε κρίνουν όπως στο "Dancing with the stars"...

Η υποταγή τού ΣΥΡΙΖΑ στο νεοφιλελευθερισμό προσφέρει άλλη μια ευκαιρία στο ΚΚΕ να βγει μπροστά και να καρπωθεί την από αριστερά προερχόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια. Πολύ φοβάμαι όμως, δίχως να σαρκάζω, πως το Κόμμα ετοιμάζεται να δώσει ξανά τη δυνατότητα στους ιστορικούς να προσθέσουν ένα ακόμα κολοσσιαίο λάθος στρατηγικής- τακτικής στα πολλά τού ομολογουμένως ένδοξου παρελθόντος του...

Αντί να εκσυγχρονίσει την επιχειρηματολογία του δίχως να εγκαταλείψει τη μαρξιστική- λενινιστική του προσέγγιση επιμένει να αγωνίζεται για την υπεράσπιση των γκουλάγκ, των λιμών, των δολοφονιών, της καταπάτησης βασικών ελευθεριών τα οποία στοίχειωσαν τις ζωές εκατομμυρίων στο πρώην Σιδηρούν Παραπέτασμα κι όπου αλλού χώρες κυβερνήθηκαν με πρότυπο τις σφαγές τού Στάλιν. Το ΚΚΕ καμαρώνει για την ιδεολογική του συνέπεια, ενώ θα έπρεπε να ντρέπεται για το ότι είναι το μοναδικό ίσως κόμμα στον κόσμο που δεν έχει μετανιώσει ούτε για μία πράξη του, λες κι αυτές προήλθαν από θεούς κι όχι από ανθρώπους...

Ανδρέα δεν ζεις, ένας Μητσοτάκης τους οδηγεί...

Μόλις οκτώ κράτη- μέλη τής ΕΕ συμμετείχαν στο περιβόητο συνέδριο εξομοίωσης κομμουνισμού- ναζισμού των Εσθονών- ξέπλυμα στην ουσία τού φασισμού. Τι μένει στο τέλος από όλη αυτήν την ιστορία στην Ελλάδα; Ανάμεσα σε άλλα, η επισημοποίηση της μετατόπισης της ΝΔ από το φιλελεύθερο κέντρο στον ακροδεξιό, νεοφιλελεύθερο συντηρητισμό- αντικομμουνισμό και, βεβαίως, η αυτογελοιοποίηση ορισμένων πρωτοκλασάτων κι όχι μόνο τού ΠΑΣΟΚ...

Οι τελευταίοι, μάλιστα, στην ασίγαστη πρεμούρα τους να γίνουν παρακολούθημα του άθλιου Κούλη δείχνουν όχι μόνο να λησμονούν ότι το "Σοσιαλιστικό" περιλαμβάνεται στην ονομασία τού κόμματός τους, αλλά και τα ίδια τους τα παλαιότερα λεγόμενα, όταν πλασάρονταν ως Αριστεροί και καυτηρίαζαν την εξομοίωση των κομμουνιστών με τους ναζί. Έτσι δεν είναι, για παράδειγμα, Β. Βενιζέλε κι Ανδρ. Λοβέρδε, που καταντήσατε όψιμοι εραστές των αδωνοβορίδηδων;..

Τι είναι, αλήθεια, αυτή η δήθεν νέα, ενιαία κεντροαριστερά που θα εκλέξει κι αρχηγό τον Οκτώβριο και ποιους θέλει να εκπροσωπήσει; Βρίσκω θεμιτό να μην επιθυμεί να συνεργαστεί με το ΣΥΡΙΖΑ, όπως παλιότερα δεν ήθελε η ανανεωτική Αριστερά να συνεργαστεί με το ισχυρό ΠΑΣΟΚ. Συνιστά στοιχειώδη κανόνα επιβίωσης να μην σε θεωρούν δεδομένο. Από πού κι ως πού, όμως, στοιχειοθετείται η δυνατότητα συνεργασίας με τη μητσοτακική ΝΔ;...

Γιατί είναι χειρότερη η σημερινή κυβέρνηση- με την οποία υποτίθεται πως υπάρχει και μια ιδεολογική συγγένεια- σε σχέση με την αξιωματική αντιπολίτευση ώστε να δικαιολογείται από ορισμένους στη Χαριλάου Τρικούπη ο τόσο μεγάλος ζήλος για την ανατροπή της ώστε να έρθει να μας σώσει η "Αγία Οικογένεια", κάνοντας τα κόκαλα του Ανδρέα να τρίζουν; Μήπως εν τέλει η ιδεολογία δεν έχει καμία σημασία παρά μόνο η εξυπηρέτηση πολύ συγκεκριμένων συμφερόντων, που καθόλου δεν ταυτίζονται με αυτά της πλειοψηφίας;...

Φυσικά και δεν είναι ο σταλινισμός ο μεγάλος εχθρός τής νέας κεντροαριστεράς ή, έστω, ενός κομματιού της, για να μην είμαι άδικος. Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, άλλωστε, όσο και το ΠΑΣΟΚ τού Ανδρ. Παπανδρέου συμφωνούν ότι ο σοσιαλισμός είτε θα είναι δημοκρατικός είτε δεν θα έχει μέλλον. Αντιθέτως, το ΠΑΣΟΚ τού αρχιερέα τής διαπλοκής βρίσκει πολύ περισσότερες ομοιότητες με τον θατσερισμό από αυτές που θα τολμούσε να ομολογήσει δημοσίως...

Αν, μάλιστα, η νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία συνδυαστεί με τη διαπλοκή και τη διαφθορά στις συνειδήσεις που αυτή επιφέρει τότε έχετε μπροστά σας ξεκάθαρους τους λόγους για τους οποίους ορισμένοι σπεύδουν ακόμα και να αυτοαναιρούνται δημοσίως, διαπράττοντας ιστορική ύβρι μόνο και μόνο για να γίνουν αρεστοί σε ένα σύστημα εξουσίας που έχει προ πολλού πεθάνει. Θα έλεγα "άξιος ο μισθός τους", αν η υποκρισία τους δεν ήταν τόσο ολοφάνερη καθιστώντας την προπαγάνδα τους άσφαιρη...

Αν είσαι η Λάσκαρη σε λένε αντισυμβατική, αν είσαι η κυρά Σούλα...

Αν ένας άσημος άνδρας πάει μια ημέρα στην εργασία του φορώντας φούστα, στην καλύτερη περίπτωση θα τον αποκαλέσουν "κραγμένη". Αν πάλι το ίδιο κάνει ένας διάσημος άνδρας, αυτομάτως θεωρείται αντισυμβατικός και τολμηρός. Αυτό που θέλω να πω είναι πολύ απλό: το να είσαι κάποιος μέσα στο πλήθος σε υποχρεώνει τρόπον τινά να ακολουθείς τις νόρμες τής κοινωνίας, ενώ όταν ξεχωρίσεις από αυτό για χίλιους δυο λόγους, δικαιολογημένους ή αδικαιολόγητους, μπορείς να πράττεις τα πάντα και να θεωρείσαι και μάγκας...

Για τους μόνιμους αγιογράφους νεκρών η Ζωή Λάσκαρη ήταν μια αντισυμβατική γυναίκα, η οποία έζησε τη ζωή της όπως γούσταρε. Και πολύ καλά έκανε, θα συμπληρώσω. Μόνο που αν την ίδια ζωή ακολουθούσε και η κυρά Σούλα της γειτονιάς οι ίδιοι υμνογράφοι, αν υποθέσουμε πως θα καταδεχόντουσαν να ασχοληθούν μαζί της, θα τη "στόλιζαν" με διόλου κολακευτικά επίθετα για το ήθος της. Ανήθικο συμπέρασμα: όποιος θέλει να κάνει τη ζωή του και να επαινείται γι' αυτό πρέπει πρωτίστως να γίνει διάσημος ή, έστω, να διαθέτει ισχυρή προσωπικότητα. Σε διαφορετική περίπτωση ας ετοιμαστεί να αποκρούσει κάθε μικροαστικό οχετό...

Φυσικά δεν είναι εύκολο να είσαι μια χειραφετημένη γυναίκα ακόμα και σήμερα, έστω κι αν είσαι πλούσια κι επώνυμη, πολλώ δε μάλλον παρελθούσες δεκαετίες κατά τις οποίες μάγευε τα πλήθη η Ζωή Λάσκαρη. Ακόμα, άλλωστε, και στις διασημότητες μπορούμε να συγχωρούμε πολλά, αλλά όχι τα πάντα. Όπως κι αν έχει, πάντως, είναι υποχρέωση κάθε γυναίκας να διεκδικεί αυτό που θεωρεί ό,τι της αξίζει, δίχως να αφήνεται στην ευκολία πως "this is a man's world" και τι να κάνουμε τώρα. Δεν πρόκειται, ωστόσο, να το καταφέρει αν προδίδει τη φύση της υιοθετώντας αποκαλούμενα ανδρικά χαρακτηριστικά προκειμένου να επιβιώσει. Η φύση όλα εν σοφία τα εποίησε και για κάποιο λόγο. Κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως φύλου, ας φροντίζει να αξιοποιεί στο έπακρο τα δώρα που του δόθηκαν κι όλα τα υπόλοιπα έχει τον τρόπο της η ζωή να τα φέρνει σε πέρας...