Βάζουμε τον πήχη στους Σπαρτιάτες για να περνάμε εύκολα από πάνω...

Αν αποκλειστούν οι Σπαρτιάτες στην Ελλάδα, το AfD στη Γερμανία ή η Μ. Λε Πεν στη Γαλλία θα διασωθεί η δημοκρατία στην ευρωπαϊκή ήπειρο; Κι αν ακόμα διασωθεί, αυτό θέλουμε από τη δημοκρατία; Απλώς να διασώζεται κι όχι να εξελίσσεται, να είναι ανάπηρη και καχεκτική κι όχι πραγματική, να εξυπηρετεί κατά βάση τις ελίτ κι όχι την πλειονότητα;...

Η κοινοβουλευτική δημοκρατία είναι ολοφάνερο ότι έχει ολοκληρώσει τον ιστορικό της κύκλο. Ναι, να την θάψουμε με τις τιμές που της αξίζει αφού αντικατέστησε την ελέω θεού μοναρχία και φεουδαρχία αλλά εν έτει 2025 είναι κι αυτή πλέον ξεπερασμένη. Όταν στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη αυτοί που ψηφίζουν είναι πολύ λιγότεροι από αυτούς που δεν ψηφίζουν κι ανάμεσα σε εκείνους που κάνουν τον κόπο να πάνε μέχρι την κάλπη αρκετοί ή οι περισσότεροι επιλέγουν ηγέτες τύπου Τραμπ δεν χρειάζονται άλλες αποδείξεις για το παρωχημένο τής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Κατανοώ ότι είναι θολό αυτό που θα την αντικαταστήσει, όπως και το φόβο πως θα είναι κάτι χειρότερο, αλλά ως πότε οι χαμηλές προσδοκίες θα ορίζουν την ποιότητα της ζωής μας;...

Η λαϊκή συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων είναι το μοναδικό ισχυρό ανάχωμα στον αυταρχισμό και στο σκοταδισμό. Μόνο αν οι πολίτες αισθανθούν πως έχουν λόγο σε όσα αποφασίζονται για τη ζωή τους μόνο τότε θα σταματήσουν να θεωρούν άσκοπη τη συμμετοχή τους στις δημοκρατικές διαδικασίες...

Η συμμετοχή, ωστόσο, απαιτεί παιδεία και γνώση, οι οποίες επίσης οφείλουν να κοινωνικοποιηθούν και να μην είναι διαχειρίσιμες αποκλειστικώς από τους ολιγάρχες. Διαφορετικά θα έχουμε μετατρέψει και την άμεση δημοκρατία σε πλυντήριο της οικονομικής εξουσίας... 

Δολοφόνησαν ακόμα και την προσμονή για το αύριο...

Το κοινό περί δικαίου αίσθημα δεν συνιστά από μόνο του απονομή δικαιοσύνης. Το τι πιστεύει ο λαός για το τι έγινε δεν σημαίνει απαραιτήτως πως ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αν συνέβαινε, άλλωστε, κάτι τέτοιο δεν θα πληρώναμε από τα λεφτά των φορολογούμενων τόσους αστυνομικούς και δικαστές για να διαλευκαίνουν μυστήρια. Όταν, όμως, η κοινή γνώμη- ένα μεγαλύτερο ή μικρότερο μέρος της- σε θεωρεί και δολοφόνο τότε το πολιτικό σου πρόβλημα μοιάζει πλέον δυσεπίλυτο...

Όποτε κι αν γίνουν οι επόμενες εκλογές ο Κ. Μητσοτάκης δεν θα είναι αυτοδύναμος. Πιθανόν να μην ηγηθεί καν της ΝΔ σε αυτές. Κι αν αυτό αποτελεί ένα προσωπικό ή και οικογενειακό- περιμένουν κι άλλοι μητσοτάκηδες μεγαλεία- ψυχόδραμα, αυτό που περνά η χώρα είναι ακόμα μεγαλύτερο... 

Όχι πως δεν τα έχουμε περάσει ξανά πάντως, αφού κάθε γενιά γνωρίζει κι από μία περιπέτεια ηθικής σήψης τής πολιτικής. Από την εποχή τού σκανδάλου Κοσκωτά τη δεκαετία τού '80, της βυζαντινής αυλής γύρω από τον ετοιμοθάνατο Παπανδρέου τη δεκαετία τού '90, του "όποιος έχει στοιχεία να τα πάει στον εισαγγελέα" τού αρχιερέα τής διαπλοκής, του "ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό" τής διακυβέρνησης Καραμανλή και, φυσικά, του "μαζί τα φάγαμε" και του πιο πρόσφατου "δεν θα έχει άλλη ευκαιρία στη χώρα" το κομματικό μας σύστημα δεν παύει να μας εκπλήσσει με το πόσο εύκολα προσπαθεί να ξεπλένει τη σαπίλα...

Αν, συνεπώς, αύριο μεθαύριο κυβερνήσει και την Ελλάδα μια Μελόνι, μια Λε Πεν ή ένας Όρμπαν το κομματικό σύστημα- δεξιό κι αριστερό- δεν έχει κανένα ηθικό δικαίωμα να δείξει με το δάχτυλο το λαό. Η μεγαλύτερη ευθύνη για την πορεία προς την άβυσσο το βαραίνει, δικό του δημιούργημα θα είναι οποιοσδήποτε Χίτλερ ή Μουσολίνι τσέπης. 

Έχει καταπατήσει τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τη δικαιοσύνη, όλους τους θεσμούς κι όλες τις αξίες για τις οποίες αξίζει να παλεύει κανείς. Τα Τέμπη, άλλωστε, δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια μικρογραφία τής Ελλάδας που στο όνομα της "σταθερότητας" και του "να σώσουμε το σπίτι μας" έχει δολοφονήσει ακόμα και την προσμονή για το αύριο... 

   

Ξέρεις ποιος είμαι εγώ; Εις εκ των φυλάκων του ναού...

Το "ξέρεις ποιος είμαι εγώ" δεν είναι προνόμιο των δεξιών.  Για όσους είχαν αμφιβολία, άλλωστε, ακολούθησε μερικά 24ωρα αργότερα το "εις εκ των φυλάκων τού ναού" για να επιβεβαιώσει ότι ο αυτοθαυμασμός είναι αμάρτημα και των αριστερών. Κι όταν, μάλιστα, αριστεροί χρησιμοποιούν εκκλησιαστικούς όρους για να αυτοπροσδιορίσουν το βαθμό τής αυθεντίας τους τότε δυσκολεύομαι να κατανοήσω πώς μπορούν να κατηγορούν άλλους για ναρκισσισμό. Φαίνεται πως πολλαπλασιάζονται τα σπίτια χωρίς καθρέφτες, ακόμα και τα πιο προοδευτικά...

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών είναι λογικό να έχει βυθίσει στην εσωστρέφεια τα τρία μεγαλύτερα κόμματα αφού όλα, περισσότερο ή λιγότερο, έχασαν. Η απάντηση, ωστόσο, σε όσα τους είπε ο λαός με την ψήφο του δεν θα έρθει με το να πνιγούν στον πολιτικό αυτισμό και σε συγκρούσεις με προσωπικά κι όχι ιδεολογικά χαρακτηριστικά... 

Το ότι κανείς δεν μιλά στο ΣΥΡΙΖΑ με συγκεκριμένες προτάσεις για το νέο πολιτικό περιεχόμενο του κόμματος κι ότι στο ΠΑΣΟΚ οι υποψήφιοι πρόεδροι είναι περισσότεροι, τρόπος του λέγειν, από τα μέλη του είναι σημάδια παρακμής. Όποιος δεν το βλέπει και δεν έχει προσωπικό όφελος από αυτό μάλλον θαυμάζει τις στρουθοκαμήλους...

Ούτε η ισχυροποίηση Κασσελάκη στο εσωτερικό τού ΣΥΡΙΖΑ ούτε μια εκλογή Δούκα στο ΠΑΣΟΚ θα επιλύσουν από μόνα τους τα προβλήματα της κεντροαριστεράς, τα οποία είναι υπαρξιακά. Αν δεν απαντήσει χωρίς στερεότυπα και παλιές συνταγές στα ζητήματα της καθημερινότητας, οικονομικά και μη, σε λίγο το περιλάλητο προοδευτικό μέτωπο δεν θα έρθει αναγκαστικά για να προλάβει τα χειρότερα, αλλά για να τα θεραπεύσει. Βρισκόμαστε μια Μελόνι και μια Λε Πεν μακριά κι εμείς άδουμε περί διανομής καρεκλών. Η κοινωνία μάς κοιτάζει αλλά όχι με θαυμασμό. Μάλλον με απέχθεια...

 

Κανείς δεν βγαίνει ζωντανός από τις μετωπικές...

Ένα προοδευτικό μέτωπο στην Ελλάδα θα έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας από αυτές που είχε ή θα έχει στη Γαλλία. Στη χώρα μας, άλλωστε, δεν υπάρχει (ακόμα;) μια αντίστοιχη Λε Πεν για να συσπειρώσει γύρω της τον ακροδεξιό συρμό και τους "μισθοφόρους" τού κέντρου... 

Ακόμα, ωστόσο, κι αν έχουμε εκλογές σε ένα εξάμηνο δεν υπάρχει κανένας λόγος κάποιοι να σπεύδουν από τώρα να συγχωνεύσουν κόμματα δίχως να έχει εξασφαλιστεί η ελάχιστη προγραμματική σύγκλιση. Όσοι το κάνουν μάλλον άλλα συμφέροντα εξυπηρετούν και πάντως όχι τη συγκρότηση πραγματικής εναλλακτικής στο καθεστώς Μητσοτάκη...

ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται να γίνουν ένα κόμμα. Με τη ΝΔ σε ραγδαία φθορά το ζητούμενο είναι ποιος από τους δύο θα την αντικαταστήσει κι αυτό θα το ξέρουμε το αργότερο μέχρι το τέλος τού χρόνου. Γι' αυτό κι όποιος έχει έστω και λίγο μυαλό στο κεφάλι του στην Κουμουνδούρου και στη Χαριλάου Τρικούπη θα πρέπει να γνωρίζει ότι τον περιμένει ένας αγώνας ταχύτητας για να πείσει ότι είναι σοβαρότερος από τον άλλο. Όποιος τα καταφέρει θα πάρει όλο το χαρτί τής Κεντροαριστεράς. Ο άλλος θα μας αφήσει χρόνους...

Ενδεχομένως, μάλιστα, να μην χρειαστεί παρά μόνο μία εβδομάδα για να διαπιστώσουμε ποιος θα ηγηθεί του τόπου τα επόμενα χρόνια. Αν στο ΣΥΡΙΖΑ οι αντίπαλες ομάδες επιμείνουν στη λογική τής μετωπικής στην Κεντρική Επιτροπή της Κυριακής οφείλουν και να γνωρίζουν ότι από μια τέτοια σύγκρουση δεν βγαίνει κανείς ζωντανός ούτε έχει στο τέλος σημασία για τους συγγενείς τους κι όσους τους αγάπησαν ποιος έφταιγε περισσότερο και ποιος λιγότερο. Στην ουσία αναζητείται μια γρήγορη ενηλικίωση κι ένα φρένο στην παράνοια γιατί μέχρι τώρα έχουμε δει κατά βάση εφηβικές συμπεριφορές ένθεν κακείθεν...

 

Μήπως να κάναμε κάτι πριν η ελληνική ακροδεξιά βρει κάποια Λε Πεν;...

Αν ήταν πραγματικά υποχρεωτική η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος, αν για παράδειγμα πήγαινε από ένα περιπολικό σε κάθε σπίτι αντί σε κάθε πανεπιστημιακή κατάληψη ώστε να διασφαλιζόταν ότι όλοι θα ψήφιζαν είναι πιθανό να μην είχαμε σήμερα κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ήταν, άλλωστε, δύο περίπου στους δέκα εγγεγραμμένους ψηφοφόρους αυτοί που την επέλεξαν τον Ιούνιο. Νομίμως φυσικά κυβερνά αφού την ιστορία τη γράφουν οι συμμετέχοντες, αδίκως ωστόσο κομπορρημονεί για μια πολιτική ηγεμονία που υφίσταται απλώς στη σφαίρα τής προπαγάνδας...

Δεν εισηγούμαι την αυταρχική επιβολή τής δημοκρατίας, από τη στιγμή που έτσι κι αλλιώς θα οδηγούσε σε ακόμα μεγαλύτερη απαξίωσή της. Γι' αυτό και είναι υποχρέωση της δημοκρατικής αντιπολίτευσης να πείσει τους απέχοντες να γίνουν συμμετέχοντες. Αυτό, όμως, δεν θα συμβεί ποτέ όσο είναι κατατεμαχισμένη κι ο καθένας λέει το μακρύ του και το κοντό του χωρίς καμία συνοχή...

Ο πρωθυπουργός οραματίζεται ένα μέλλον όπου αντίπαλός του θα είναι ο Κ. Βελόπουλος ή κάποιος άλλος ακροδεξιός κλόουν, ένα μέλλον δηλαδή που θα θυμίζει τη Γαλλία και το δίπολο Μακρόν- Λε Πεν που θα συνασπίζει γύρω από τον Κ. Μητσοτάκη τους προοδευτικούς πολίτες. Κι αν σήμερα η ελληνική ακροδεξιά δεν διαθέτει έναν ηγέτη με εκτόπισμα και στους κεντρώους ψηφοφόρους αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα τον βρει ποτέ ή πως δεν αναζητείται ένας τέτοιος ηγέτης. Γι' αυτό και τη 10η Ιουνίου, την επομένη δηλαδή των ευρωεκλογών, η σύμπτυξη των προοδευτικών δυνάμεων δεν είναι απλώς ευκταία, είναι όρος επιβίωσης για τη δημοκρατία σε αυτήν τη χώρα... 

 
 

Όσο η Αριστερά δεν δίνει λύσεις θα γεμίζουμε αδέρφια κι όχι συντρόφους...

Οι ακροδεξιοί κυβερνούν στη Σουηδία και στην Ιταλία γιατί τους ψήφισε η πλειοψηφία των πολιτών που προσήλθαν στις κάλπες. Αυτό σημαίνει πως τη μεγαλύτερη ευθύνη για το ότι σε αυτές τις δύο χώρες θα κυβερνήσουν φασιστοειδή έχουν εκείνοι που τους ψηφίζουν ή που δεν κατεβαίνουν καν να ψηφίσουν. Κι αυτό ας το έχουμε, φυσικά, υπόψη και για τις δικές μας εκλογές...

Όλα αυτά, βεβαίως, δεν ξεπλένουν τις βαριές ευθύνες τής ευρύτερης Αριστεράς (και) σε αυτές τις χώρες. Ας μην ξεχνάμε και πως οι Γάλλοι δεν θα χρειαζόταν να απαντήσουν στο δίλημμα "Μακρόν ή Λε Πεν" αν η γαλλική Αριστερά ήταν ενωμένη υπό έναν υποψήφιο που δεν θα θύμιζε ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Κυρίως, όμως, αν η ευρωπαϊκή Αριστερά, συμπεριλαμβανομένου του ΣΥΡΙΖΑ, έπειθε ότι έχει τις λύσεις για ζητήματα που απελπίζουν κι εξοργίζουν τους λαούς, όπως κυρίως αυτό της επιβίωσης με αξιοπρέπεια, που μοιάζει πλέον με ουτοπία...

Σε σχέση, μάλιστα, με το ΣΥΡΙΖΑ οφείλει κι ο Αλέξης Τσίπρας να κατανοήσει πως δεν πρόκειται να κερδίσει τις εκλογές με μια πλειοδοσία παροχών, έστω με πρόσημο κοινωνικής δικαιοσύνης. Κυβέρνησε, απογοήτευσε κι έχασε, γι' αυτό και την επόμενη φορά πρέπει να κυβερνήσει με άλλη ομάδα. 

Όσο θα καθυστερεί να την παρουσιάσει τόσο λιγότερο χρόνο θα έχει αυτή για να πείσει για τις ικανότητές της. Κι όσο λιγότερο χρόνο έχει τόσο περισσότερο δίνουμε σε μια κυβέρνηση από την οποία θα έπρεπε και θα μπορούσαμε να είχαμε απαλλαγεί προχθές...  

 
 

Αυτές τις εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ θα τις κερδίσει με το μυαλό, όχι με το συναίσθημα...

 

Αν έπρεπε να επέλεγα ανάμεσα στον Ζ. Λ. Μελανσόν, την Μ. Λε Πεν και τον Εμ. Μακρόν, τότε θα επέλεγα τον πρώτο. Με πολύ βαριά καρδιά, όμως, για έναν πολιτικό που είναι περισσότερο αριστεριστής παρά Αριστερός κι ο οποίος στην Ελλάδα θεωρεί Αριστερά την Ζ. Κωνσταντοπούλου κι όχι τον Αλέξη Τσίπρα. Γενικώς, αν ήμουν Γάλλος θα ένιωθα ακόμα μεγαλύτερη δυσφορία για το κομματικό μου σύστημα από όσο αισθάνομαι τώρα με το ελληνικό...

Σε έναν πλανήτη τη μεγαλύτερη (;) δύναμη του οποίου κυβέρνησε επί τέσσερα χρόνια ο Ντ. Τραμπ θα διερρήγνυα ανοιχτές θύρες αν ισχυριζόμουν πως οι πολίτες αναζητούν αντισυστημικές προσωπικότητες, είτε είναι πράγματι είτε τις υποδύονται. Και στην Ελλάδα το έκαναν οι ψηφοφόροι με το ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και θα το έκαναν ξανά με οποιοδήποτε άλλο κόμμα τούς έπειθε ότι δεν είναι μία από τα ίδια κι ότι διαθέτει ένα ριζοσπαστικό, αλλά και ρεαλιστικό σχέδιο ταυτοχρόνως. Οι πολίτες αισθάνονται, καλώς ή κακώς, πως κάηκαν στο χυλό με τον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ και φυσάνε τώρα το πιο ώριμο συριζαϊκό γιαούρτι...

Ο Κ. Μητσοτάκης απογοητεύει- δεν θα μπορούσε να συμβεί και διαφορετικώς, αφού είναι ένα επικοινωνιακό κέλυφος χωρίς ουσία-, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ, συμπεριλαμβανομένου του Αλέξη Τσίπρα, δεν συναρπάζει πια. Αυτές τις εκλογές, συνεπώς, η κυβερνώσα Αριστερά δεν θα τις κερδίσει με το συναίσθημα, αλλά με τη λογική, με το να πείσει ότι έμαθε από τα λάθη της, αλλά κι ότι δεν έχει χάσει το ριζοσπαστικό της οίστρο. Η πρόταση νόμου που κατάθεσε για το γάμο ομοφυλόφιλων και τη δυνατότητα να υιοθετούν είναι προς αυτή την κατεύθυνση, έστω κι αν είναι ατιμωτικό για τη χώρα να θεωρούμε τέτοιες αυτονόητες κινήσεις επαναστατικές...

 

Αγαπάμε τον βασιλιά, γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε;...

Αν βασιστούμε στα πόσα χρόνια είναι πρόεδρος κόμματος και πρωθυπουργός ο Αλέξης Τσίπρας και πόσα ο Κ. Μητσοτάκης, πράγματι ο πρώτος είναι περισσότερα έτη στην πολιτική από τον δεύτερο. Μόνο που ο δεύτερος είναι παλιότερος βουλευτής από τον πρώτο και, το κυριότερο, είναι η σημερινή προμετωπίδα μιας οικογένειας που λυμαίνεται- όχι, δεν κάνω λάθος στο ρήμα- τη δημόσια ζωή τής χώρας για πολλές, πολλές δεκαετίες. Κι όταν το ξεχνάμε- το πόπολο έχει, άλλωστε, μνήμη χρυσόψαρου- έρχεται να μας το θυμίζει ο ίδιος ο Κυριάκος με ταξιδάκια όπως αυτό στη Σκοτία και στον χαραμοφάη Κάρολο για  το πώς θα αξιοποιηθεί το Τατόι...

Η στενή σχέση τής αγίας οικογένειας με την πρώην βασιλική έχει θεμελιωθεί πάνω σε μια αποστασία, ενισχύθηκε με το ριφιφί στο Τατόι επί πρωθυπουργίας τού μπαμπά κι επιβεβαιώνεται σήμερα με τα καλά λόγια τής πρώην βασίλισσας Σοφίας για τον γιο και τις μπίζνες τού τελευταίου με τις βασιλικές οικογένειες, πρώην και νυν, την ώρα που ο κόσμος καίγεται στα πεδία των μαχών και με τους λογαριασμούς τού ρεύματος. Κι αν αυτό που γράφω θεωρηθεί λαϊκισμός, τι είναι ο πρωθυπουργός μιας χώρας που μαστίζεται από πολλαπλές κρίσεις να δίνει προτεραιότητα στην αξιοποίηση- από ποιους αλήθεια;- ενός πρώην βασιλικού κτήματος; Οι σκληρότεροι συστημικοί λακέδες βρήκαν παπά με την Λε Πεν και θάβουν όλα τα σκάνδαλά τους κάτω από το μανδύα τού λαϊκισμού...

Μπορεί οι προθέσεις Μητσοτάκη να είναι οι αγνότερες και να μην υποκρύπτονται υπόγειες μπίζνες με την πρώην βασιλική οικογένεια και προς άγρα βασιλικών ψήφων. Ποιος, όμως, μπορεί να πιστέψει έναν πολιτικό που αναρριχήθηκε στην εξουσία με την εξαπάτηση και κρατιέται σε αυτή αξιοποιώντας κάθε παρακλάδι τού παρακράτους; Έχει, άλλωστε, κι ο ίδιος πολύ λερωμένο πολιτικό μητρώο, αν όχι και ποινικό, για να μας ζητά να τον εμπιστευτούμε...
 

Η ακροδεξιά είναι μητριά του λαϊκισμού, όχι γεννήτορας...

Από τη στιγμή που εκλέχθηκε πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ντ. Τραμπ ο κόσμος μας έχει μπει για τα καλά στη σφαίρα τού ότι όλα μπορεί να γίνουν και στην πολιτική. Ποιος ξέρει, αν την επόμενη φορά η ακροδεξιά στη Γαλλία κατεβάσει ως υποψήφιο ένα φρέσκο πρόσωπο σε σχέση με την πολυκαιρισμένη Λε Πεν, ενδεχομένως το ιστορικό ατύχημα να μην αποτραπεί ξανά. Το ίδιο, φυσικά, ισχύει και για την Ελλάδα, έστω κι αν ένα σημαντικό κομμάτι τής ακροδεξιάς είναι ενσωματωμένο στο, υποτίθεται, κεντροδεξιό κόμμα...

Η απανταχού ακροδεξιά στηρίζει την ύπαρξή της στο λαϊκισμό. Δεν είναι, όμως, η ακροδεξιά που τον γεννά, αλλά οι συστημικές πολιτικές που κάνουν τους μικρομεσαίους φτωχότερους και τους πλούσιους πλουσιότερους. Αν, για παράδειγμα, στην Ελλάδα η πλειονότητα των πολιτών απολάμβανε μια καλοπληρωμένη δουλειά υπό αξιοπρεπέστατες συνθήκες, πόσοι θα πίστευαν ότι έρχονται οι ξένοι και μας κλέβουν δουλειές; Πηγή όλων των δεινών είναι η αδικία, που ο καθένας την αντιλαμβάνεται ή την αντιπαλεύει με διαφορετικό τρόπο. Κι εκεί ακριβώς εμφιλοχωρούν τόσο οι επαναστάτες όσο και οι αγύρτες...

Όταν στην κυβέρνησή σου έχεις απολογητές τής δικτατορίας των συνταγματαρχών, είναι λογικό στο μήνυμά σου να μιλάς για το λαϊκισμό κι όχι για το φασισμό. Κι όταν, την ίδια ώρα, εξακολουθείς να καλύπτεις ένα καρτέλ μαυραγοριτών τής ενέργειας είναι επίσης φυσικό να δαιμονοποιείς το σοσιαλισμό, συντασσόμενος με τη βαρβαρότητα. Μόνο που η δίκαιη κατάρρευσή σου αποδεικνύει ότι μπορείς να κοροϊδεύεις πολλούς για πολύ καιρό, ιδίως όταν διαθέτεις μιντιακή υπεροπλία, αλλά την κοινωνική πλειοψηφία για πάντα είναι αδύνατο...

 

 
 

Στάμνες σπάζουν και στα ένδοξα Παρίσια...

Έχουν περάσει ακριβώς 20 χρόνια από την πρώτη φορά που η γαλλική ακροδεξιά πέρασε στο β' γύρο των προεδρικών εκλογών, αλλά από τότε το μόνο που έχει πετύχει η πρώην αποικιακή δύναμη είναι να μην την εγκαταστήσει στο μέγαρο των Ηλισίων Πεδίων. Κατά τα άλλα, δύο δεκαετίες τώρα οι εθνικιστικές, μισαλλόδοξες ιδέες της καλά κρατούν σε μια χωρά που οι μισοί κάτοικοί της θέλουν την Λε Πεν για πρόεδρο, αλλά και τους μαύρους ποδοσφαιριστές της να σηκώνουν Παγκόσμια Κύπελλα για την τρικολόρ. Δεν αποδέχομαι το σοβινισμό έτσι κι αλλιώς, αλλά ο σοβινισμός με δύο μέτρα και δύο σταθμά είναι ακόμα πιο επικίνδυνος...

Αν μη τι άλλο, πάντως, στην Ελλάδα είμαστε μαθημένοι στο παραλογισμό. Γιατί τι άλλο από παραλογισμός είναι, για παράδειγμα, να φοβάται ο Μ. Βορίδης την επικράτηση της ακροδεξιάς στη Γαλλία; Είναι σαν να τρέμει ο λύκος μήπως και πληγωθούν τα πρόβατα που θα κατασπαράξει εισβάλοντας στη στάνη... 

Ας αναλογιστεί, ωστόσο, και η πολυδιαιρεμένη γαλλική Αριστερά τις ευθύνες της για το ότι το Εθνικό Μέτωπο έχει πρωταγωνιστικότερο ρόλο από την ίδια. Αντί ο Ζ. Λ. Μελανσόν, για παράδειγμα, να ασχολείται με την αποπομπή τού ΣΥΡΙΖΑ από την Ευρωπαϊκή Αριστερά ίσως θα έπρεπε να επικεντρωθεί στη σύμπτυξη δυνάμεων και με αυτούς που δεν τα βρίσκει σε όλα, αλλά συμφωνεί σε πολλά. Κι αυτό, βεβαίως, έχει εφαρμογή και στο κομμάτι τής ελληνικής Αριστεράς που αναζητά ακόμα και τα πταίσματα των συντρόφων της για να τους αποκλείει αντί να ενωθεί για να αποκτήσει ισχυρότερη φωνή...

Δεν συμμερίζομαι τη βεβαιότητα πολλών ότι ο Εμ. Μακρόν θα είναι ο νικητής των εκλογών. Κι αυτό όχι μόνο γιατί όταν η στάμνα πηγαίνει πολλές φορές στη βρύση κάποια στιγμή θα σπάσει, αλλά και γιατί είναι άγνωστο πόσοι από τους ψηφοφόρους τής Αριστεράς συγκλονίζονται από ιδέες όπως η κοινωνική δικαιοσύνη και δεν την επιλέγουν γιατί την θεωρούν "απλώς" ως μια ακόμα αντισυστημική δύναμη. Γιατί αν όσοι ψήφισαν Αριστερά στον πρώτο γύρο το έπραξαν στέλνοντας ένα μήνυμα στο κατεστημένο, μάλλον προς την Λε Πεν θα στραφούν, ως λούμπεν προλεταριάτο και πρεκαριάτο, παρά στον "Μανώλη". Έτσι κι αλλιώς, αν γυρίσεις το φασισμό από την άλλη όψη του, το νεοφιλελευθερισμό θα δεις...

 
 

Δεν θα βρούμε το δίκιο μας με μονομαχίες στο Ελ Πάσο...

Όταν ένας πολιτικός λέει ψέματα εν πλήρει επιγνώσει ότι λέει ψέματα το δημόσιο αίσθημα εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς κλονίζεται. Όταν, όμως, ένας πολιτικός υποκινεί αβάσιμα το μίσος για το διαφορετικό, τότε δεν είναι απλώς λαοπλάνος, αλλά επικίνδυνος, πολύ επικίνδυνος. Ανεξαρτήτως από τα κίνητρα που όπλισαν το χέρι τού σφαγέα τού Ελ Πάσο, είναι επικίνδυνοι πολιτικοί όπως ο Ντ. Τραμπ, ο Μπ. Τζόνσον, η Μ. Λε Πεν, ο Μ. Σαλβίνι και κάποιοι δικοί μας, μεμονωμένα ή καθ' ολοκληρία, όταν στιγματίζουν ολόκληρες κοινωνικές ομάδες ως υπεύθυνες για τα δεινά τής κοινωνικής πλειοψηφίας όταν αυτό δεν ισχύει...

Δεν φταίνε οι μουσουλμάνοι, οι εβραίοι, οι μαύροι, οι μετανάστες, οι πρόσφυγες, οι ομοφυλόφιλοι, οι όποιοι ξένοι και διαφορετικοί για την υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής μας. Ευθύνεται ένα οικονομικό- πολιτικό σύστημα, ο καπιταλισμός, που αναπαράγει και διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες την ίδια ώρα που απομειώνει τις δυνατότητες ουσιαστικής παρέμβασης της κοινωνικής πλειοψηφίας στη λήψη των αποφάσεων που σχετίζονται με τη ζωή της. Το να συγκρίνουμε τον καπιταλισμό με το φασισμό ή με το σταλινισμό, με αυταρχικά δηλαδή καθεστώτα, για να τον αθωώνουμε δεν ωφελεί στο να αλλάξουν οι χρόνιες παθογένειές του, ακραίες εκφάνσεις των οποίων είναι και τα μακελειά τύπου Ελ Πάσο...

Ακόμα, όμως, κι απέναντι στον καπιταλισμό η αντίδρασή μας δεν εξυπηρετεί καμία σκοπιμότητα αν είναι τυφλή. Αν, για παράδειγμα, μπουκάρει κάποιος με πολυβόλο και "θερίσει" το Δ.Σ. της ΕΚΤ υπηρεσία θα προσφέρει στο σύστημα, αφού θα συσπειρώσει τους περισσότερους γύρω του εν είδει σπονδής στη χαμένη κανονικότητα, παρά θα το ανατρέψει...

Δεν είναι το μίσος που θα νικήσει τον καπιταλισμό, αλλά η αγάπη για έναν κόσμο που μπορεί να γίνει πολύ πιο δίκαιος από όσο είναι σήμερα, για ένα σοσιαλιστικό αύριο χωρίς δικτατορία, γραφειοκρατία και νεποτισμό. Κι αυτήν την ιδέα δεν την υπηρετούν οι απανταχού τρομοκράτες που βλέπουν αυτήν τη μάχη για κοινωνική δικαιοσύνη ως μια νέα μονομαχία στο Ελ Πάσο...

  

Η ευθύνη Τσίπρα για τους Τραμπ και τους Σαλβίνι αυτού του κόσμου...

Οι Λε Πεν, οι Τραμπ και οι Σαλβίνι αυτού του κόσμου δεν έχουν προκύψει από παρθενογένεση. Είναι προϊόντα τής αποτυχίας όχι μόνο συστημικών επιλογών, αλλά κι αντισυστημικών που δεν κατάφεραν να σταθούν αντάξιες των λαϊκών προσδοκιών. Ο Αλ. Τσίπρας, επομένως, έχει δίκιο όταν καταγγέλλει την άνοδο του ακροδεξιού λαϊκισμού, της μισαλλοδοξίας και της πατριδοκαπηλίας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Μόνο που ο ίδιος έχει τη δική του υποχρέωση να απολογηθεί γι' αυτό. Αν δεν είχε ηττηθεί το 2015 ο ίδιος, συμπαρασύροντας την Αριστερά μαζί του, σήμερα ενδεχομένως να μην ανησυχούσαμε για την ακροδεξιά στροφή απομονωτισμού τής Ευρώπης, αφού οι λαοί της δεν θα αναζητούσαν σωτήρες στους κάδους απορριμμάτων αν εκείνοι που τους πότισαν με ελπίδα είχαν αποδειχθεί αντάξιοι των ιστορικών περιστάσεων...

Στην κυβέρνηση και στο ΣΥΡΙΖΑ απαντούν μονότονα πως ο λαός αποφάσισε στις εκλογές τού Σεπτεμβρίου του 2015 για τη διαπραγμάτευση του πρώτου εξάμηνου της ίδιας χρονιάς. Κι όμως, ο Αλ. Τσίπρας αισθάνεται την ανάγκη- όπως συνέβη το Σάββατο από το Βερολίνο- να απολογείται ακόμα για εκείνη την περίοδο. Κι αυτό γιατί αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να κερδίσει και τις επόμενες εκλογές απειλώντας για την παλινόρθωση του παλιού κομματικού συστήματος. Οι ψηφοφόροι τον αντιμετωπίζουν πλέον κι εκείνον ως έναν συστημικό πολιτικό, με τα θετικά και τα αρνητικά που εμπεριέχει αυτή η παραδοχή...

Κι ο ίδιος, άλλωστε, ο Αλ. Τσίπρας περιφέρεται στα ευρωπαϊκά φόρα ως η μετανοήσασα Μαγδαλήνη που σε ρόλο Νέστορα συμβουλεύει τους Ευρωπαίους ηγέτες για το πώς θα αποφύγουν την πολιτική επανεμφάνιση του μεσοπόλεμου. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν θα διακινδυνεύσει σύγκρουσή του μαζί τους για το θέμα των συντάξεων, αφού πρώτιστος στόχος του είναι να θεμελιώσει πως αυτός είναι ο εκπρόσωπος της κεντροαριστεράς στην Ελλάδα, απομονώνοντας ακόμα περισσότερο το ημιθανές ΚΙΝΑΛ. Με λίγα λόγια, δεν είναι ο Τσίπρας που ριζοσπαστικοποιεί την Ευρώπη, αλλά η Ευρώπη που τον περιόρισε στα μίζερα, όταν δεν είναι και νεοφιλελεύθερα, μέτρα της...

Διανοούμενοι αδιανόητου κομπλεξισμού...

Αν οι λαοί εκτός από τις πολιτικές έχουν και τις πνευματικές ηγεσίες που τους αξίζουν, τότε την έχουμε πολύ άσχημα. Χρόνια λέμε πως η κρίση που μας βασανίζει δεν είναι πρωτίστως οικονομική, αλλά αξιών. Από πού να αντλήσει, ωστόσο, τις τελευταίες το έρμο αυτό πόπολο όταν οι υποτίθεται πιο καλλιεργημένοι ανάμεσά του υπερασπίζονται στην ουσία το σύστημα που κατέρρευσε γιατί χάρη σε αυτό τα κονομούσαν εδώ και δεκαετίες ως χαραμοφάηδες με ντοκτορά;...

Ποιος ξέρει στο εξωτερικό όλους αυτούς τους σπουδαιοφανείς φιλόσοφους, λογοτέχνες, μουσικούς, εικαστικούς και λοιπούς καλλιτέχνες που εδώ τα συμβατικά μίντια μας τους παρουσιάζουν σαν τους σοφούς των σοφών; Και είναι τυχαίο που αρκετοί ανάμεσά τους επιχειρούν να αποδομήσουν προσωπικότητες Ελλήνων με διεθνές διαχρονικό κύρος, όπως ο Νίκος Καζαντζάκης ή ο Μίκης Θεοδωράκης, προκειμένου οι ίδιοι να φανούν ψηλότεροι; Πόσος κομπλεξισμός και μετριότητα  μπορεί να κρύβονται σε ανθρώπους που μπερδεύουν τη σκιά τους με το μπόι τους;...

Το "tweet" του Ν. Δήμου που δημοσιεύω είναι απλώς ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς εννοούν οι ψευτοδιανοούμενοί μας την παρέμβασή τους στη δημόσια ζωή τού τόπου: με σαχλά αστειάκια διά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και με παραλήπτη τον αυτιστικό μικρόκοσμό τους, που ταυτίζει οτιδήποτε λαϊκό με το χυδαίο κι οτιδήποτε εξεζητημένο με την καλλιτεχνική πρωτοπορία. Υποτίθεται πως οι πνευματικοί μας ταγοί υπάρχουν για να τραβούν μακριά το λαό από φασιστικά στη νοοτροπία τους στερεότυπα κι όχι να τα αναπαράγουν δίκην εξυπνακισμού...

Τι μας λέει, για παράδειγμα, ο νεοφιλελεύθερος Ν. Δήμου κι ο κάθε Δήμου; Πως οι κνίτισσες- πρώην και νυν- αποκλείεται να είναι μορφωμένες, ενώ όλες οι καθηγήτριες είναι. Κατά τα άλλα, η Αριστερά είναι άκρο και λαϊκιστική κι όχι εκείνοι που στα κρυφά φιλούν τις αφίσες τής Μ. Λε Πεν...

Ενδεχομένως ακόμα και μέσα στο 2017 η χώρα να επιστρέψει σε μια οικονομική κανονικότητα, όσο δύσκολο κι αν φαντάζει αυτό σήμερα. Πολύ φοβάμαι, ωστόσο, πως έχουμε ήδη αρχίσει να προετοιμάζουμε τα μνημόνια του μέλλοντός μας κι αυτό όχι μόνο γιατί οι κρίσεις στον καπιταλισμό έρχονται πιο γρήγορα από τα καλοκαίρια, αλλά γιατί στην ουσία δεν άλλαξε τίποτα στη νοοτροπία που μας οδήγησε στη χρεοκοπία...

Οι πραγματικά υγιείς δυνάμεις αυτής της χώρας συνθλίβονται από τη δικτατορία τού μέτριου είτε προσωποποιείται από τους καρανίκες είτε από τους δήμου. Κάπου  ανάμεσα στον κομματισμό, στο συντεχνιασμό, στη φτήνια και στον αδικαιολόγητο ελιτισμό- σνομπισμό γκρεμίζονται τα όνειρα χιλιάδων ανθρώπων που βλέπουν απλώς το τέρας να αλλάζει προσωπεία αλλά να μην εξημερώνεται. Και πώς να συμβεί κάτι τέτοιο όταν ακόμα και οι θηριοδαμαστές είναι "πιασμένοι";...  

Όποιος Αριστερός προτιμά την Λε Πεν από τον Μακρόν να ζητήσει και την επαναλειτουργία τού Νταχάου...

Η γαλλική Αριστερά στο πρόσωπο του Ζαν Λικ Μελανσόν απώλεσε μια ιστορική ευκαιρία να μπει στο β' γύρο των προεδρικών εκλογών και να τις κερδίσει. Δεν συμμερίζομαι, επομένως, απόψεις σύμφωνα με τις οποίες πήγε πολύ καλά και πως το μέλλον τής ανήκει. Ποιος ξέρει, άλλωστε, πώς θα έχουν διαμορφωθεί οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στη Γαλλία και στην Ευρώπη ύστερα από πέντε χρόνια, όταν και θα διεξαχθούν οι επόμενες εκλογές, προκειμένου να εξάγει κανείς συμπεράσματα από τώρα;...

Όπως κι αν έχει, έμεινε αναπάντητο το ιστορικό πλέον ερώτημα του πώς θα μπορούσαν να είχαν εξελιχθεί τα πράγματα αν ο Ζαν Λικ Μελανσόν είχε συνεργαστεί με τους Σοσιαλιστές και δεν επέμενε στο δρόμο τής ιδεολογικής καθαρότητας, που είναι πιθανό να του δώσει μια θέση στον παράδεισο, αλλά τον άφησε έξω από το προεδρικό μέγαρο των Ηλυσίων Πεδίων. Υπό αυτήν την έννοια, κατά ειρωνικό όμως τρόπο για τον ίδιο, επιβεβαιώθηκε η δήλωση Μελανσόν πως δεν είναι Αλέξης Τσίπρας. Τουλάχιστον ο τελευταίος εισέβαλε στα "χειμερινά ανάκτορα" κι αν καταλήξει στην κόλαση θα φταίνε οι ψευδαισθήσεις κι όχι τα απωθημένα του...

Και τώρα στα δύσκολα: όλοι θα επιθυμούσαμε να επιλέγαμε από το καλό το καλύτερο. Μόνο που η ζωή δεν μας παρέχει πάντοτε αυτήν την πολυτέλεια. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι Γάλλοι καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε έναν σοσιαλφιλελεύθερο και σε μια φασίστρια. Με λίγα λόγια, ανάμεσα στη Σκύλλα και στη Χάρυβδη. Μόνο που για τους απανταχού Αριστερούς είναι προσβλητική η στάση Μελανσόν να μην στηρίξει δημοσίως τον Εμ. Μακρόν στο β' γύρο. Κι αυτό γιατί ο νεοφιλελευθερισμός είναι μια οικονομική ιδεοληψία που αν οι λαοί είναι ενωμένοι μπορούν να αντιμετωπίσουν με πολιτικά επιχειρήματα κι αγωνιστικές δράσεις. Από την άλλη, ωστόσο, ο φασισμός είναι κάτι ακόμα χειρότερο από ιδεοληψία, αφού δεν απευθύνεται στην ανθρώπινη λογική, αλλά στο θυμικό. Γαργαλά τα χυδαιότερα των ανθρώπινων ενστίκτων και συμπεριφέρεται στο διαφορετικό όχι μόνο με λεκτική κακοποίηση, αλλά και με σωματική βία. Το να καταργηθεί, για παράδειγμα, ο κατώτατος μισθός στο όνομα της ανταγωνιστικότητας συνιστά ταξική βία. Το να απελαύνεις, όμως, ανθρώπους με βάση την καταγωγή ή το θρήσκευμά τους λέγεται ναζισμός...

Ο Εμ. Μακρόν είναι ένας άγνωστος Χ κι αυτό γιατί κατά τη μακρά και νέου τύπου προεκλογική του καμπάνια φρόντισε να υποσχεθεί μεταρρυθμίσεις που κάνουν ευτυχισμένους τόσο τους μεγαλοεπιχειρηματίες- όπως, για παράδειγμα, η απελευθέρωση των απολύσεων- όσο και τους λιγότερο προνομιούχους- ενίσχυση χαμηλότερων εισοδημάτων, μείωση φόρων. Αν πιστεύαμε, εξάλλου, τις προεκλογικές δεσμεύσεις των υποψήφιων τότε ο Φρ. Ολάντ δεν θα είχε καταργήσει το φόρο 75% στους υπερπλούσιους, τον οποίο μάλιστα ο ίδιος εισήγαγε, και στα μέρη μας ο Αλέξης Τσίπρας θα είχε σκίσει τα δύο πρώτα μνημόνια και δεν θα υπόγραφε ποτέ το τρίτο...

Αντιθέτως, όμως, η Μ. Λε Πεν είναι γνωστή και μη εξαιρετέα: η ατζέντα της περιλαμβάνει εθνικισμό, απομονωτισμό, μισαλλοδοξία, ιδεοληψίες δηλαδή που ανθίζουν στην Ευρώπη τής οικονομικής, θεσμικής κι εν τέλει κοινωνικής κρίσης. Δεν είμαι σε θέση, επομένως, να φανταστώ πώς ένας Αριστερός θα μπορούσε να της δείξει έστω κι ανοχή. Και για να το κάνω ακόμα πιο λιανά, αν έπρεπε να διάλεγα στην Ελλάδα ανάμεσα στον άθλιο Κούλη και στους χιμπαντζήδες με τα μαύρα θα επέλεγα, με παγωμένη καρδιά βεβαίως, τον πρώτο, με τον οποίο μπορώ να αντιπαρατεθώ στο πλαίσιο της δημοκρατίας, από εκείνους που χρησιμοποιούν πιστόλια και μαχαίρια για να επιβάλουν τα χιτλερικά τους ιδεώδη. Κι ας λειτουργεί πολλές φορές ο νεοφασισμός ως το μακρύ χέρι τού νεοφιλελευθερισμού σε ένα ταγκό από το οποίο κινδυνεύουμε να επιστρέψουμε στο μεσαίωνα...  

Δεν εξηγεί η Ελλάδα ούτε τους Μελανσόν ούτε τις Λε Πεν...

Δεν αμφιβάλλω πως η Ελλάδα αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση εντός τής ΕΕ. Η χώρα μας αντιμετωπίζει ζητήματα όπως η διαφθορά, η γραφειοκρατία ή η αναξιοκρατία που στα περισσότερα από τα υπόλοιπα κράτη- μέλη, τουλάχιστον αυτά της δυτικής Ευρώπης, έχουν επιλυθεί σε σημαντικό βαθμό. Γι' αυτό, άλλωστε, και η δημοσιονομική προσαρμογή που απαιτήθηκε από τους Έλληνες, μολονότι ήταν άστοχη τόσο σε ποιότητα όσο και σε ποσότητα και σε σημαντικό βαθμό άδικη, ήταν πολύ μεγαλύτερη σε σύγκριση με άλλες χώρες που εφάρμοσαν μνημόνια ή τέθηκαν υπό επιτροπεία...

Τα παραπάνω εξηγούν γιατί η Ελλάδα δεν έχει βγει ακόμα από την κρίση σχεδόν ακριβώς εφτά χρόνια μετά από την ψήφιση του πρώτου μνημονίου- με την ευθύνη να βαραίνει τόσο τους δανειστές όσο και τους δανειζόμενους-, καθώς και την άνοδο της Αριστεράς στην εξουσία. Δεν εξηγούν, ωστόσο, και γιατί ριζοσπαστικοποιούνται οι περισσότεροι ευρωπαϊκοί λαοί, είτε με θετικό είτε με αρνητικό πρόσημο...

Γιατί, για παράδειγμα, την Πορτογαλία κυβερνά ένας αριστερός συνασπισμός; Γιατί οι Podemos στην Ισπανία ανάπτυξαν μια τέτοια δυναμική; Γιατί στη Γαλλία ο Ζαν Λικ Μελανσόν έχει πιθανότητες να μπει στο β' γύρο των προεδρικών εκλογών και γιατί στη Μεγάλη Βρετανία οι Εργατικοί έχουν για ηγέτη τους έναν μαρξιστή;...

Κι από την άλλη, την πιο σκοτεινή πλευρά, γιατί στην ανατολική Ευρώπη έχει αναζωπυρωθεί ο εθνικισμός, γιατί στη Γερμανία το ακροδεξιό AfD αυξάνει τις δυνάμεις του και γιατί στη Γαλλία η Μ. Λε Πεν είναι φαβορί για να περάσει στο β' γύρο; Για όλα αυτά προφανώς δεν φταίει η Ελλάδα ή, έστω, δεν φταίει η χώρα μας σε σημαντικό βαθμό. Η Ευρώπη νοσεί βαριά και γι' αυτό δεν ευθύνονται τα άσωτα "παιδιά" της, αλλά οι αποτυχημένες πολιτικές των "γονέων" τους...

Κατανοώ ότι η ήπειρός μας καλείται να ανταγωνιστεί αναδυόμενες οικονομίες για τις οποίες όροι όπως εργατικά δικαιώματα, κοινωνικό κράτος πρόνοιας ή δίκαιη φορολόγηση είναι παντελώς άγνωστοι. Πώς οφείλει, όμως, να αντιμετωπίσει η Ενωμένη Ευρώπη μια δυστοπία; Υποκύπτοντας σε αυτή με το να κινεζοποιήσει την οικονομία της ή να γίνει πρωτοπόρος στο να καθιερωθούν παγκοσμίως κοινοί κανόνες σε βασικά ζητήματα όπως η προστασία των εργαζόμενων και του περιβάλλοντος και η καταπολέμηση των φορολογικών παραδείσων; Τι νόημα θα έχει, εξάλλου, η κοινή ευρωπαϊκή αγορά αν αυτή μετατραπεί σε ανταλλαγή σκλάβων κι αν τα παιδιά μας και τα παιδιά των παιδιών μας θα διαβιώνουν σε συνθήκες που θα θυμίζουν την εποχή πριν τη βιομηχανική και τη γαλλική επανάσταση;...

Αυτοί που ηγεμονεύουν την Ευρώπη δεν αντιλαμβάνονται ότι παίζουν κορώνα γράμματα τα αξιώματά τους με το να προσφέρουν γη και ύδωρ στο νεοφιλελευθερισμό; Αν δεν τους νοιάζει για τους ψηφοφόρους τους, τουλάχιστον ας αφυπνιστούν για να προστατεύσουν τις θεσούλες τους από όσους αξιοποιούν ή εκμεταλλεύονται- διαλέγετε και παίρνετε- τα συμπτώματα των καιρών για να τους τις αρπάξουν...



  

Είναι τόσο φασίστες που την πατάνε όπως ο σκορπιός...

Το γνωστό μύθο με το σκορπιό και το βάτραχο μου θυμίζουν οι χιμπαντζήδες με τα μαύρα: γνωρίζουν ότι ακραίες ενέργειες, όπως το "ντου" σε σχολείο στο Πέραμα όπου φοιτούν και προσφυγόπουλα, τους απομακρύνουν από εν δυνάμει μετριοπαθείς ψηφοφόρους τους, που είναι πρόθυμοι να πιστέψουν στην αυταπάτη μιας "πιο σοβαρής Χρυσής Αυγής"- όπως θα έλεγε κι ο Μπ. Παπαδημητρίου. Είναι, ωστόσο, στην πολιτική φύση τους να ασχημονούν ακόμα κι αν αυτό στέκεται εμπόδιο στην ονείρωξή τους να αποκτήσουν δυναμική εξουσίας. Είναι τόσο φασίστες που δεν παραδειγματίζονται καν από ομοϊδεάτες τους όπως η Μ. Λε Πεν, η οποία έχει λειάνει το λόγο της προκειμένου να γίνει η επόμενος πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, όσο κι αν οι λέξεις "Λε Πεν" και "Δημοκρατία" στην ίδια πρόταση διαβάζονται ειρωνικώς...

Είναι γεγονός ότι οι Έλληνες- λαός και πολιτεία- έχουν συνδράμει στην αντιμετώπιση του προσφυγικού περισσότερο ίσως από οποιονδήποτε άλλο στην Ευρώπη. Όταν οι άλλοι κλείνουν τα σύνορά τους ή θεωρούν υπερβολικό να φιλοξενήσουν έστω και 3.000 ανθρώπους η Ελλάδα, η οποία διέρχεται συν τοις άλλοις μια βαθιά οικονομική κρίση, έχει σταθεί στο ύψος της. Πουθενά, εξάλλου, ακόμα και σε ευημερούσες χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, τα κέντρα κράτησης δεν μοιάζουν με πεντάστερα ξενοδοχεία.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει πως λείπουν τα μελανά στίγματα, όπως, για παράδειγμα, οι ξενοδόχοι στη Λέσβο που αρνούνται να φιλοξενήσουν πρόσφυγες ή οι γονείς που δεν θέλουν τα παιδιά τους να μοιράζονται τα ίδια θρανία με προσφυγόπουλα. Επιπλέον, και το ελληνικό κράτος έχει ακόμα πολλά να κάνει για να υπερηφανεύεται για τις συνθήκες φιλοξενίας που προσφέρει σε απελπισμένους ανθρώπους...

Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω; Πως οφείλουμε να μην εφησυχάζουμε απέναντι στο φασιστικό κίνδυνο, πολλώ δε μάλλον όταν στις ΗΠΑ ορκίζεται την Παρασκευή πρόεδρος ένας μισαλλόδοξος που πιστεύει ότι ο κόσμος μπορεί να περικλειστεί με φράχτες ή όταν στη χώρα μας η πλειονότητα του πληθυσμού δεν έχει ακόμα ορθοποδήσει και είναι επιρρεπής στην κατήχηση τσαρλατάνων όπως ο Αρτ. Σώρρας. Σε αυτήν τη ζωή μόνο ο θάνατος είναι δεδομένος, ούτε η δημοκρατία ούτε οι ατομικές, πολιτικές και κοινωνικές ελευθερίες ούτε η ειρήνη κι άλλες αξίες κι αγαθά που οι μεταπολεμικές γενιές ενδεχομένως να θεωρούν ακλόνητες.

Δεν αρκεί, επομένως, οι ανοιχτόμυαλοι πολίτες να καταδικάζουν τη ρατσιστική βία των χιμπαντζήδων με τα μαύρα και να παίρνουν αμυντικές θέσεις. Έχουν χρέος να βγουν στην αντεπίθεση, όχι βεβαίως με τη βία αλλά με θετικές δράσεις ενσωμάτωσης στην ελληνική κοινωνία ανθρώπων με διαφορετικές παραστάσεις που δεν ταξίδεψαν στην Ελλάδα και στην Ευρώπη για τουρισμό, αλλά για ένα καλύτερο μέλλον. Μόνο όταν ο φόβος για το διαφορετικό απομονωθεί θα αισθάνομαι πιο βέβαιος για τη δημοκρατία...

Η αισιοδοξία δεν είναι συναίσθημα, είναι χρέος...

Θα είχα και θα είχαμε κάθε καλή δικαιολογία για να είμαι και να είμαστε απαισιόδοξοι για το 2017 τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο: η οικονομική κρίση συνεχίζεται, δίχως να υπάρχει ακόμα κάποιο δυνατό φως στο τούνελ, οι κοινωνικές ανισότητες μεγεθύνονται, οι πόλεμοι μαίνονται, το κλίμα αλλάζει ραγδαίως κι ως συνέπεια όλων αυτών οι πρόσφυγες και μετανάστες ολοένα κι αυξάνονται, μαζί με την τρομοκρατία και τους εκλεγμένους παράφρονες και μισαλλόδοξους που κυβερνούν τον πλανήτη. Θα έπρεπε, συνεπώς, να είναι κάποιος αφελής ή να έχει μόλις έρθει από άλλο πλανήτη για να μην τα βλέπει όλα αυτά και να τρέχει ανέμελα στους μπαξέδες σαν να μην συμβαίνει τίποτα στον ίδιο και στους συνανθρώπους του...

Η αισιοδοξία, ωστόσο, δεν είναι απλώς συναίσθημα, είναι χρέος προς το δώρο που μας έχει δοθεί είτε από τη φύση είτε από τον θεό- αναλόγως τι πιστεύει και δεν πιστεύει κανείς- και το οποίο θα ήταν αγένεια να επιστρέψουμε άθικτο. Γι' αυτό κι έχουμε υποχρέωση κι όχι μόνο δικαίωμα να απαρνηθούμε την απαισιοδοξία και την κατάθλιψη που αυτή φέρνει μαζί της, να αγωνιζόμαστε σαν η μάχη να δίνεται κάτω από τις καλύτερες προϋποθέσεις για εμάς, να συμπεριφερόμαστε απέναντι στις αναποδιές σαν να αφορούν κάποιους άλλους, δίχως κυνισμό αλλά με το ρεαλισμό τού ανθρώπου που κυνηγά το ανέφικτο σαν να βρίσκεται σε απόσταση μόνο μιας χεριάς από κοντά του...

Από τη στιγμή που έτσι κι αλλιώς η ζωή έχει αρχή, μέση και τέλος είναι ανόητο να πιστεύουμε ότι οτιδήποτε άλλο από τον θάνατο μπορεί να μας καταστρέψει. Κι αν οι Τραμπ, οι Σόιμπλε ή οι Λε Πεν αυτού του πλανήτη βάζουν εμπόδια στη συναδέλφωση των λαών κι αν οι κάθε άλλου είδους μουτζαχεντίν οποιασδήποτε θρησκείας καλλιεργούν το μίσος για το διαφορετικό κι αν το λούμπεν προλεταριάτο εθίζεται στην αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων βαριά ευθύνη μας είναι να τους πολεμάμε όχι με τα δικά τους όπλα, γιατί θα γίνουμε το τέρας που απεχθανόμαστε, αλλά με εκείνα που πηγάζουν από την καρδιά κι από την ακλόνητη όσο και υποσυνείδητη πεποίθηση ότι όλοι μας έχουμε μια ξεχωριστή καταγωγή αλλά κι όλοι μας πορευόμαστε προς ένα πολύ συγκεκριμένο πεπρωμένο. Είναι κρίμα, επομένως, το χρόνο που μεσολαβεί να τον σπαταλάμε υποτασσόμενοι στην κακοβουλία κι εστιάζοντας σε αυτά που μας χωρίζουν κι όχι σε εκείνα που μας ενώνουν...

Κατανοώ ότι όλα αυτά ενδεχομένως να διαβάζονται ως ψυχολογία για αρχάριους ή ως συμβουλές ευζωίας σε ανθρώπους που αυτή την ώρα μετρούν μέχρι και την τελευταία τους δεκάρα για να πληρώσουν τα τέλη κυκλοφορίας, τον ΕΝΦΙΑ κι οποιοδήποτε άλλο χαράτσι. Σας διαβεβαιώ, ωστόσο, ότι δεν σας γράφω από τη βίλα μου στο Μαλιμπού αγναντεύοντας τον ωκεανό, πίνοντας ένα δροσερό μοχίτο κι απολαμβάνοντας τα ωραία κορμιά στην παραλία. Σας γράφω μέσα από τη φρίκη τής καθημερινής πάλης για επιβίωση με αξιοπρέπεια, επενδύοντας κομμάτι τού χρόνου μου συνομιλώντας εμμέσως μαζί σας και γλιτώνοντας με αυτόν τον τρόπο πολλά λεφτά σε ψυχοθεραπεία...

Κι ο γράφων βρίσκεται πολλές φορές ενώπιον του να αφεθεί να ουρλιάξει, να κλάψει, να τα παρατήσει και να αφήσει το κύμα να τον παρασύρει κι όπου τον βγάλει. Πάντοτε όμως, τουλάχιστον μέχρι τώρα, κερδίζει μέσα μου η επιλογή τού αγώνα. Ναι, του μάταιου ίσως και ουτοπικού, αλλά του αγώνα όπως κι αν έχει με σκοπό να βγαίνεις όσο γίνεται πιο καθαρός από τη βουτιά σου στη λάσπη. Γιατί μαγκιά δεν είναι η απομόνωση σε κάποιο μοναστήρι και η απευθείας συνδιαλλαγή σου με τον θεό σου, αλλά η παραμονή σου ανάμεσα στους ανθρώπους, γνωρίζοντας ότι όσες φορές θα σε πληγώσουν άλλες τόσες θα τους πληγώσεις. Αυτή είναι η άτυπη συμφωνία που λέγεται ζωή και είναι στο χέρι μας να μην την κάνουμε κι άτιμη. Κι αν το 2017 δεν έχει λεφτά να μας δώσει, χρέος μας είναι να διεκδικούμε ό,τι μας αξίζει δίχως στην πορεία να χάνουμε την ψυχή μας. Κι αν δεν τα καταφέρουμε, μικρό το κακό. Έχουμε μπροστά μας και το 2018, το 2019, το...

Υ.Γ.: Ο vromostomos επιστρέφει τη Δευτέρα, 2 Ιανουαρίου. Καλά Χριστούγεννα και καλή χρονιά σε όλους!


  

Η Γερμανία αυτοπαγιδεύτηκε ξανά από τη δύναμή της και ξέρουμε τι έγινε τις άλλες δύο φορές...

Οι ιστορικοί τού μέλλοντος θα χύσουν πολύ μελάνι για τις εποχές που ζούμε και οι οποίες ομοιάζουν όλο και περισσότερο με προπολεμικές: η Ευρώπη αντί να ολοκληρώνεται, διασπάται κι όποιος δεν το βλέπει ανήκει σε αυτούς που στρώνουν το έδαφος για την ολική επικράτηση του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας εντός τού 2017. Κι όμως, την ώρα που η ήπειρός μας παρασύρεται στο βούρκο τού νεοφιλελευθερισμού και του νεοφασισμού, στην Ψωροκώσταινα όλοι αναρωτιούνται αν θα έχουμε σύντομα εκλογές. Εδώ δεν ξέρουμε αν θα ολοκληρωθεί σε λίγες ημέρες η δεύτερη αξιολόγηση, αν θα υπάρξει μια κάποια συμφωνία για το χρέος, αν θα μπούμε στην ποσοτική χαλάρωση, αν θα υπάρχει κυβέρνηση στην Ιταλία κι αν στις προεδρικές εκλογές τής Αυστρίας επικρατήσει η ακροδεξιά και κάποιοι απασχολούν το μυαλό τους με το αν θα στηθούν κάλπες στον πιο αδύναμο κρίκο τής Ευρωζώνης. Λες κι αυτό θα έχει καμιά σημασία όταν γύρω μας θα βαρούν τα κανόνια...

Κι ερωτώ: τι σημασία θα έχει ποιος θα κυβερνά την Ελλάδα αν στο μεταξύ οι κοινωνικές εντάσεις στην Ευρώπη μετουσιωθούν σε εθνικιστικές έριδες με απρόβλεπτες συνέπειες; Η ειρήνη στη Γηραιά Ήπειρο κρέμεται από μια κλωστή, η απελευθέρωση παλιών δαιμονίων μπορεί να εξαρτάται από ένα τυχαίο γεγονός κι εμείς αναρωτιόμαστε αν σωθεί το σπίτι μας την ώρα που θα έχει καεί το χωριό μας...

Στο μεταξύ, η επικράτηση του νεοθατσερικού Φρ. Φιγιόν στις εσωκομματικές εκλογές τής γαλλικής δεξιάς κάνει ακόμα πιθανότερο το σενάριο νικήτρια των προεδρικών εκλογών να είναι η Μ. Λε Πεν. Γιατί, για παράδειγμα, ο Γάλλος πολίτης να επιλέξει την πλήρη απορρύθμιση των εργασιακών του σχέσεων από την έξοδο από την ΕΕ; Γιατί να θεωρήσει πως η φιλοπόλεμη ρητορική Φιγιόν του εξασφαλίζει περισσότερο την τάξη και την ασφάλεια από το κλείσιμο των συνόρων που του τάζει η αντίπαλός του;...

Όταν και οι δύο δρόμοι οδηγούν στην ίδια πλατεία επιλέγεις αυτόν που θα σε πάει γρηγορότερα εκεί. Όταν, επομένως, έχεις να επιλέξεις ανάμεσα στο ταξικό και στο εθνικό- θρησκευτικό μίσος στην ουσία έχεις καταδικάσει τον εαυτό σου στην καταστροφή που καταφτάνει ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Και γι' αυτό, βεβαίως, και είναι μεγάλη και η ευθύνη τής γαλλικής Αριστεράς, που υποβίβασε την κυβερνητική της πολιτική σε παρακολούθημα των πιο αντεργατικών επιδιώξεων...

Υπάρχει και η αισιόδοξη οπτική σε όλα αυτά, αν λάβουμε υπόψη τις προβλέψεις επιστημόνων όπως ο Στίβεν Χόκινγκ, οι οποίοι έχουν προειδοποιήσει, με βάση την περιβαλλοντική ζημιά που έχουμε προκαλέσει στη Γη, πως έτσι κι αλλιώς η ανθρωπότητα θα πρέπει να μετοικήσει αργά ή γρήγορα σε άλλον πλανήτη αν θέλει να επιβιώσει. Υπό αυτή την έννοια ένας Γ' Παγκόσμιος Πόλεμος δεν θα κάνει τίποτα περισσότερο από το να φέρει πιο κοντά έναν προδιαγεγραμμένο Αρμαγεδδώνα...

Είναι αυτός, όμως, τρόπος για να σκέφτονται οι ευρωπαϊκές ηγεσίες και, κυρίως, αυτές που έχουν αυτοανακηρυχθεί ηγέτιδες; Όχι βεβαίως, γι' αυτό και οι ιστορικοί τού μέλλοντος θα αφιερώσουν ειδικό κι εκτεταμένο κεφάλαιο στις ευθύνες τού διδύμου Μέρκελ- Σόιμπλε, που αντί να αντιγράφει τον Μπίσμαρκ, τον Αντενάουερ ή τον Βίλι Μπραντ μιμείται τις αδιέξοδες αυταπάτες παγκόσμιας κυριαρχίας τού κάιζερ Γουλιέλμου του ΙΙ και των Γερμανών πολιτικών των δύο δεκαετιών που προηγήθηκαν του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ευρώπη γι' άλλη μια φορά- τρίτη μέσα σε έναν αιώνα- ετοιμάζεται να πληρώσει το μάρμαρο για τον αυτοεγκλωβισμό τού Βερολίνου στις ψευδαισθήσεις που γεννά η αλόγιστη δύναμή του. Κι εμείς στο Ελλαδιστάν επικεντρωνόμαστε εξαιτίας τού κοινωνικού αυτισμού μας στο αν θα υπάρξει τέταρτο μνημόνιο. Να γελάς ή να κλαις;...

Το "σεξ εκδίκησης" δεν κερδίζει εκλογές...

Ο Ντ. Τραμπ δεν έγινε ο 45ος πρόεδρος των ΗΠΑ γιατί είναι πράγματι ακροδεξιός, ρατσιστής, μισογύνης ή αντισημίτης. Υπερψηφίστηκε μολονότι είναι όλα αυτά γιατί στη συνείδηση του μέσου Αμερικανού ψηφοφόρου ήταν ο λιγότερο συστημικός υποψήφιος σε σύγκριση με την Χ. Κλίντον, την υποψηφιότητα της οποίας στήριξε όλο το κατεστημένο. Κι αυτό συνιστά πλέον ίσως το αποφασιστικότερο κριτήριο ψήφου όχι μόνο για τις ΗΠΑ, αλλά για όλη τη Δύση...

Ο Ντ. Τραμπ απευθύνθηκε στα πιο χαμερπή και φοβικά ένστικτά τού πόπολου, χρησιμοποιώντας έναν απλοϊκό λόγο που τον έκανε άμεσα αντιληπτό και τους πολίτες να αισθάνονται πως είναι ένας από αυτούς, πως με εκείνον δηλαδή μπορούν πολύ άνετα να πιουν μια μπύρα σε μια παμπ και να μιλήσουν για γκόμενες, αυτοκίνητα και μπέιζμπολ σε αντίθεση με την αντίπαλό του που έδειχνε να τους μιλά σαν να βρισκόταν μέσα σε μαυσωλείο, ιδίως όταν στο πλευρό της ήταν ο σύζυγός της...

Είναι, όμως, απλώς ο λαϊκισμός που κέρδισε (και) στις ΗΠΑ; Και γιατί, άλλωστε, να θεωρήσουμε πως μόνο ο Ντ. Τραμπ έταξε τα πάντα στους πάντες κι όχι και η πρώην Πρώτη Κυρία, η οποία μέχρι να θυμηθεί το λαό και τα προβλήματά του πραγματοποιούσε ομιλίες (και) για τη Goldman Sachs έναντι αδρής αμοιβής; Μήπως, επομένως, κέρδισε ο πιο καπάτσος λαϊκιστής κι εκείνος που δεν μίλησε με δέος για την παγκοσμιοποίηση και τα "επιτεύγματά" της; Ισχύουν όλα τα παραπάνω, αλλά και πολλά ακόμα, όπως για παράδειγμα ότι ο κόσμος έχει σιχαθεί τις πολιτικές δυναστείες...

Το λούμπεν προλεταριάτο, που αποτελεί την κύρια μάζα τού εκλογικού σώματος παγκοσμίως, όχι μόνο δεν εμπιστεύεται τους επαγγελματίες πολιτικούς- ο νέος Αμερικανός πρόεδρος δεν κατείχε ποτέ κάποιο δημόσιο αξίωμα- ή ευρύτερα τους καθεστωτικούς αξιωματούχους, αλλά πλέον αυτό αποτυπώνεται και στην κάλπη. Επειδή, όμως, πρόκειται για ένα συνονθύλευμα ατομικών συμφερόντων κι όχι για μια κοινωνία με ταξική συνείδηση τα πρόσωπα τα οποία επιλέγει για να στείλει τα μηνύματά του τις περισσότερες φορές φλερτάρουν με μια φαρσοκωμωδία που δεν βγάζει γέλιο. Στις ΗΠΑ είναι ο Ντ Τραμπ, στη Μεγάλη Βρετανία ο Ν. Φάρατζ ή ο Μπ. Τζόνσον, στη Γαλλία η Μ. Λε Πεν, στη Γερμανία το AfD, στην Ουγγαρία ο Β. Ορμπαν κι ούτω καθεξής...

Λούμπεν προλεταριάτο υπάρχει, βεβαίως, και στην Ελλάδα κι αυτό εν πολλοίς ψηφίζει με βάση τα ατομικά του συμφέροντα. Μπορεί, επίσης, κάποιος να κατηγορήσει τον Αλέξη Τσίπρα για λαϊκισμό, μόνο που ο σημερινός πρωθυπουργός ναι μεν έταξε περισσότερα από όσα έχει κατορθώσει να πετύχει μέχρι στιγμής, ωστόσο δεν έκανε λόγο ποτέ για χτίσιμο φραχτών, για απέλαση όλων των μουσουλμάνων από τη χώρα, δεν υποβίβασε τις γυναίκες στο ρόλο παλλακίδας ούτε έχει μιλήσει εχθρικά για οποιοδήποτε λαό ή θρήσκευμα...

Η τραμπική ρητορική συνδέεται άμεσα με τους χιμπαντζήδες με τα μαύρα και τους θαυμαστές τους και στη ΝΔ κι όχι με την Αριστερά. Επομένως, το να συγκρίνεις τον πρωθυπουργό με τον Ντ. Τραμπ ή την Μ. Λε Πεν είναι σαν να μην βλέπεις μπροστά σου σε ποιο κόμμα ανήκουν οι βορίδηδες και οι γεωργιάδηδες...

Όπως κι αν έχει, ο Ντ. Τραμπ είναι ένα αίνιγμα για όλους, αφού κανείς δεν ξέρει πόσα από αυτά που είπε προεκλογικώς σκοπεύει να τα υλοποιήσει και πόσα είχαν ημερομηνία λήξης την ημέρα τής ψηφοφορίας. Η οπισθοδρόμηση, πάντως, δύσκολα θα αποφευχθεί στο εσωτερικό των ΗΠΑ, αν και σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής η συμβιβαστική διάθεση που έχει δείξει ο νέος πρόεδρος με τη Ρωσία με ανησυχεί πολύ λιγότερο από την εχθρική τακτική Ομπάμα- Κλίντον...

Η εκλογή Τραμπ ήταν ένα μεγάλο ατύχημα, όπως το Brexit, που κάποια στιγμή θα συνέβαινε και είναι σχεδόν βέβαιο πως θα βρει μιμητές κι αλλού από τη στιγμή που ο ιμπεριαλισμός, η μισαλλοδοξία και η στείρα εμμονή στη λιτότητα εξακολουθούν να παραμένουν οι "mainstream" πολιτικές. Αποδεικνύει, ωστόσο, επίσης ότι για να κερδίσεις την εξουσία απαιτείται να έχεις δημιουργήσει ρεύμα πίσω σου, ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο λαϊκό κίνημα κι όχι ένα μιντιακό κατασκεύασμα βασισμένο σε ψεύτικες δημοσκοπήσεις τής στιγμής. Όχι, δηλαδή, να αντιμετωπίζεσαι απλώς ως "σεξ εκδίκησης" από απογοητευμένους συζύγους που δεν έχουν πάψει ωστόσο να αγαπούν τον νόμιμο σύντροφό τους. Φαντάζομαι να γίνομαι κατανοητός και στην οδό Πειραιώς...  



 

  

Η Μέρκελ χάνει από τη μισαλλόδοξη Γερμανία που υπόθαλψε...

Θεωρείται, πλέον, πολύ πιθανό η Ανγκ. Μέρκελ όχι μόνο να μην επανεκλεγεί καγκελάριος το φθινόπωρο του 2017, αλλά να μην είναι καν υποψήφια. Υπό κανονικές συνθήκες αυτό θα ήταν ένα χαρμόσυνο νέο για τον ελληνικό και τους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς λαούς. Μόνο που οι συνθήκες δεν είναι κανονικές, μάλλον το ακριβώς αντίθετο συμβαίνει, και γι'αυτό είναι μεγάλη, τεράστια η ευθύνη τής "φράου Άνγκελα", αφού εκείνη είναι η μηχανοδηγός τής Ευρώπης την τελευταία δεκαετία, τη δεκαετία τής κρίσης. Προφανώς και δεν ευθύνεται μόνο η ίδια, ωστόσο το βάρος που της αναλογεί είναι το μεγαλύτερο. Αν στην ήπειρό μας είχαμε αντιμετωπίσει την τελευταία καπιταλιστική φούσκα όπως την αντιμετώπισε ο Μπ. Ομπάμα στις ΗΠΑ- δεν ήταν κι εκεί η ιδανική αντιμετώπιση, αλλά ήταν αρκούντως αποτελεσματικότερη- σήμερα η ανάπτυξη θα είχε επιστρέψει για τα καλά, η ανεργία θα είχε μειωθεί σε πολύ χαμηλά επίπεδα κι ο εθνικισμός- απομονωτισμός θα υπήρχε μόνο στα βιβλία τής Ιστορίας ...

Το δίκαιο τέλος τής Ανγκ. Μέρκελ θα ήταν μια ιδανική εξέλιξη μόνο αν η διάδοχος κατάσταση στη Γερμανία δεν θα είναι μία από τα ίδια ή και χειρότερα. Πώς μπορούμε να πανηγυρίζουμε όμως αν, για παράδειγμα, αντικαταστάτης της θα είναι ο Β. Σόιμπλε, μπροστά στον οποίο η καγκελάριος μοιάζει με προσκοπάκι; Και, το ακόμα ανατριχιαστικότερο, τί θα συμβεί αν στην εξουσία ανέλθουν, έστω ως δεύτερο ή τρίτο κόμμα, οι ακροδεξιοί- νεοναζί- νεοφασίστες- μισαλλόδοξοι ρατσιστές του AfD; Το εφιαλτικό σενάριο, μάλιστα, μοιάζει να γίνεται τέλειο: πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ντ. Τραμπ (όχι πως η Χ. Κλίντον θα μου προκαλέσει χαρά), της Γαλλίας η Μ. Λε Πεν (όχι πως ο Ν. Σαρκοζί είναι λατρεμένος μου), πρωθυπουργοί τής Ιταλίας και της Ισπανίας οι Μπ. Γκρίλο και Μ. Ραχόι, η Μεγάλη Βρετανία εκτός Ε.Ε. και στη Γερμανία να συγκυβερνούν ορίτζιναλ χρυσαυγίτες. Φέρτε μου τώρα πλανήτη να μεταναστεύσω...

Η Ανγκ. Μέρκελ δεν καταρρέει γιατί φτωχοποίησε την Ευρώπη ή γιατί κράτησε στάσιμη τη γερμανική μεσαία τάξη, αλλά επειδή δέχθηκε πρόσφυγες στο γερμανικό έδαφος. Για το μόνο λόγο, δηλαδή, που θα έπρεπε να της πει κάποιος "μπράβο", κι αυτό από μόνο του είναι τόσο δηλωτικό όσο και δραματικό ταυτοχρόνως. Κι αν, βεβαίως, καθένας είναι υπεύθυνος για τη βούλησή του, η ευθύνη είναι μεγαλύτερη σε εκείνους που ηγούνται του κοπαδιού. Η καγκελάριος στήριξε την κυριαρχία της στο δόγμα "τα ελλείμματά σας τεμπέληδες του νότου είναι τα δικά μου πλεονάσματα". Έθισε- όχι πως θέλουν και πολλά για να εθιστούν, όπως έχει αποδείξει η αιματοβαμμένη ιστορία τους- τους Γερμανούς στο ότι για όλα τα δεινά ευθύνονται τα μεσογειακά γουρούνια κι οποιοσδήποτε άλλος, τέλος πάντων, δεν φορά κάλτσες μαζί με σανδάλια...

Πώς, επομένως, να τους πείσει τώρα πως οι ξυπόλυτοι που καταφτάνουν από τη Συρία δεν είναι όλοι τους τζιχαντιστές, που πίνουν ανθρώπινο αίμα κι έρχονται για να μαγαρίσουν την άμωμη γερμανική κοινωνία; Για το πολιτικό της φινάλε, επομένως, δεν έχει παρά να κατηγορήσει τον εαυτό της. Μόνο που θα έχει αφήσει πίσω της και μια Ευρώπη βαθύτατα διαιρεμένη κι ένα κλίμα που μοιάζει όλο και περισσότερο με πολεμικό, με την κυριολεκτική έννοια του όρου...