Έχω γνωρίσει θύματα του συνδρόμου της Στοκχόλμης με περισσότερο αυτοσεβασμό...

Ιδεολογική συνέπεια δεν σημαίνει δογματισμός ή αμετακίνητες θέσεις όταν η πραγματικότητα και η πείρα οδηγούν σε άλλους δρόμους. Σε διαφορετική περίπτωση γινόμαστε είτε μουσεία τού εαυτού μας είτε οπαδοί κάποιας θρησκείας είτε ΚΚΕ. Όταν, όμως, μετατοπιζόμαστε εμείς οι ίδιοι, διδασκόμενοι από τα λάθη μας ή και στρεβλές πρότερες εκτιμήσεις μας, χωρίς αυτό να προέρχεται από πολιτικές ή οικονομικές σκοπιμότητες οφείλουμε να αποδεχόμαστε κι ότι κι άλλοι μπορεί να μετακινούνται χωρίς αυτό να υπονοεί καιροσκοπισμό ή χρηματισμό...

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αλ. Τσίπρας πολύ καλά πράττει και μιλά, για παράδειγμα, για δημοκρατικό καπιταλισμό ή για την ανάγκη συμμετοχής και των πλουσίων στην ισότιμη ανάπτυξη της χώρας, έστω κι αν η τελευταία του πρόταση στη Θεσσαλονίκη θυμίζει περισσότερο ελεημοσύνη και λιγότερο κοινωνική δικαιοσύνη. Όταν, όμως, ο Στέφανος Κασσελάκης προτείνει παρόμοια με τον πρώην πρωθυπουργό οι θέσεις του αποκαλούνται αυθωρεί και παραχρήμα δεξιές. Λες και το ότι ο Τσίπρας έχει, πράγματι, μεγαλύτερο αριστερό παρελθόν από τον προσωρινό του διάδοχο στην ηγεσία τού ΣΥΡΙΖΑ καθιστά αυτομάτως όσα λέει αριστερά και δεξιά όσα παρουσιάζει το "αμερικανάκι"...

Σκεφτείτε ο Κασσελάκης να έκανε μία ωριαία ομιλία και να μην έλεγε κουβέντα για τα Τέμπη και τη Γάζα, ακόμα και σε ένα οικονομικό φόρουμ, τι θα έλεγαν όσοι πετάνε έναν Μακρόν και πιστεύουν ότι έχουν απογειώσει το περιεχόμενο της πολιτικής κριτικής. Όπως κι αν έχει, τα αριστερόμετρα έχουν απαρχαιωθεί. 

Έχουν κουράσει οι αποστάτες που βγήκαν στον Τσίπρα από τα αριστερά γιατί θεώρησαν την ομιλία του πολύ κεντρώα όταν οι ίδιοι ως υπουργοί του εφάρμοζαν καθημερινά τον υπαρκτό νεοφιλελευθερισμό. Έχουν κουράσει, όμως, κι όσοι παριστάνουν τους εξαπατηθέντες από τον Κασσελάκη με μοναδικά επιχειρήματα το Renew Europe και την ΠΑΣΠ ΑΣΟΕΕ. 

Όχι πως και τα δύο δεν είναι ζητήματα που απαιτούν κριτική, ακόμα κι αυστηρή, όχι πως δεν δικαιολογούν ακόμα και την αποστρατεία. Σε καμία περίπτωση, ωστόσο, δεν δικαιολογούν την επανένταξη στους πραξικοπηματίες ή στον αρχιερέα τους. Έχω γνωρίσει θύματα του συνδρόμου τής Στοκχόλμης με περισσότερο αυτοσεβασμό...   

Αυτή είναι η Αριστερά μου αλλά αν δεν σας αρέσει έχω κι άλλη...

Τι είναι πιο αριστερό; Ο δημοκρατικός ή ο συμμετοχικός καπιταλισμός; Φυσικά και η ερώτηση είναι ρητορική αφού ο καθένας μπορεί στους παραπάνω όρους να εντάξει ό,τι πιστεύει ή ό,τι τον βολεύει και να θεωρηθεί πως καλύπτεται με τον έναν ή και με τους δύο. Σας έχω μία ακόμα ερώτηση, αυτή τη φορά όχι και τόσο ρητορική: τι είναι πιο αριστερό; Να εφαρμόζεις το νεοφιλελευθερισμό, όπως συνέβη και με το τρίτο μνημόνιο, ή να συμμετέχεις στην ίδια ευρωομάδα με το κόμμα τού νεοφιλελεύθερου προέδρου τής Γαλλίας χωρίς όμως στο πρόγραμμά σου να έχεις εντάξει καμία από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές Μακρόν;...

Πριν ενάμισι περίπου χρόνο ο σημερινός διευθυντής τού πολιτικού γραφείου τού προέδρου τού ΣΥΡΙΖΑ, ο εκπρόσωπος Τύπου κι ο υπεύθυνος πολιτικού σχεδιασμού είχαν προτείνει το κόμμα να ενταχθεί στους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές. Και δεν ήταν και δεν είναι οι μόνοι στην Κουμουνδούρου που έβλεπαν και βλέπουν θετικά αυτό το ενδεχόμενο. Υπενθυμίζω πως για τη "γνήσια Αριστερά" η σοσιαλδημοκρατία είναι η άλλη όψη τού νεοφιλελευθερισμού κι όχι ιδεολογία που θα φέρει την κοινωνική δικαιοσύνη στον πλανήτη...

Σας μπέρδεψα; Μάλλον, αλλά έτσι μπερδεμένος είναι κι ο κόσμος μας από την εποχή τής κατάρρευσης του υπαρκτού σοσιαλισμού και ιδίως στην Ελλάδα από το 2015, όταν αυτοί που υπόσχονταν την επανάσταση συμβιβάστηκαν με το σύστημα αφήνοντας μιας κοινωνία αμήχανή και μετέωρη. Σε αυτό το πλαίσιο, επομένως, το να σας γράψω πως είμαι Αριστερός εν έτει 2025 είναι τόσο γενικό κι αφηρημένο όσο και το απόφθεγμα "αυτές είναι οι ιδέες μου αλλά αν δεν σας αρέσουν έχω κι άλλες". 

Άλλος μπορεί να με χαρακτηρίσει δεξιό γιατί δεν έχω περπατήσει στους δρόμους τής Γένοβας, άλλος γιατί δεν μου αρέσει το κάμπινγκ κι άλλος γιατί δεν δίνω τα μισά ή και περισσότερα από όσα βγάζω στους φτωχούς και καταφρονεμένους. Με λίγα λόγια, ο καθένας μας βάζει και διαφορετικό πήχη στο αριστερόμετρό του. 

Ας συμφωνήσουμε, ωστόσο, σε ένα κοινό κριτήριο κι ας είναι αυτό ο δείκτης υποκρισίας μας. Όπως, για παράδειγμα, να μην παριστάνεις τον υπερασπιστή τού κράτους δικαίου όταν έχεις υποκινήσει ένα πραξικόπημα ή τον πολέμιο των ολιγαρχών όταν αποδέχεσαι να γίνεις ο χρήσιμος ηλίθιός τους...  

  

Ναι, καρυδότσουφλο, αλλά είναι το μόνο που έχουμε...

Είναι τόσο πιθανό η Ρωσία να επιτεθεί στο Παρίσι, στο Λονδίνο, στο Βερολίνο, στη Ρώμη ή στην Αθήνα όσο κι ο Κ. Μητσοτάκης να δωρίσει μέρος, έστω, της περιουσίας του σε αυτούς που φτωχοποίησε τα τελευταία έξι χρόνια. Δεν νομίζω, έτσι κι αλλιώς, πως ο Βλ. Πούτιν θεωρούσε μέχρι πρότινος τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Ιταλία ή την Ελλάδα γεωστρατηγική απειλή για τα συμφέροντα της χώρας του. 

Ούτε τώρα τις θεωρεί στην πραγματικότητα κι ο τρόπος που οι ευρωπαίοι ηγέτες προσκύνησαν τον Ντ. Τραμπ δεν νομίζω πως τον τρόμαξε. Τότε γιατί η Ευρώπη εξοπλίζεται σαν να μην υπάρχει αύριο; Ρωτήστε αυτούς που θα θησαυρίσουν από τα νέα εξοπλιστικά προγράμματα κι αν δεν τους ξέρετε, ζητήστε από το Μαξίμου να σας τους κατονομάσει...

Το σαθρό ευρωπαϊκό οικοδόμημα είχε κρυφτεί τις προηγούμενες δεκαετίες πίσω από τους πιο χαρισματικούς του ηγέτες από τους σημερινούς, την πολεμική κάλυψη των ΗΠΑ και το ότι κοιμώμενοι γίγαντες όπως η Κίνα και η Ινδία δεν είχαν ή δεν μπορούσαν να δείξουν επεκτατικές διαθέσεις, τουλάχιστον στον οικονομικό τομέα. Γι' αυτό και το να πιστεύουμε ότι αν καγκελάριος της Γερμανίας ήταν ο Χ. Κολ κι όχι ο Φρ. Μερτς ή πρόεδρος της Γαλλίας ο Φρ. Μιτεράν κι όχι ο Εμ. Μακρόν η Ευρώπη σήμερα θα έπαιζε μπαλίτσα στο ουκρανικό αποτελεί μάλλον μια επιφανειακή προσέγγιση. Το πρόβλημα είναι δομικό και δευτερευόντως ζήτημα προσώπων...

Πρέπει, συνεπώς, να αποχωρήσουμε από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, όπως προτείνει το ΚΚΕ όταν δεν είναι πολύ πιθανό αυτό να συμβεί, όπως το 2015; Όχι, είναι προτιμότερο να κρεμιέσαι από ένα καρυδότσουφλο στη μέση τού ωκεανού από το να θαλασσοπνίγεσαι χωρίς τίποτα και κανέναν δίπλα σου. Από την άλλη, βεβαίως, με το καρυδότσουφλο δεν πρόκειται να πας μακριά. Είτε, λοιπόν, θα κάνεις ό,τι μπορείς για να επιβιώσεις και στη συνέχεια να σταθείς αυτόνομα στα δικά σου πόδια με την κοινωνία όρθια κι όχι τις πολεμικές βιομηχανίες είτε θα παραμένεις εσαεί ικέτης τού πρώτου πλοίου που θα περάσει με αμερικανική, ρωσική ή κινεζική σημαία να κυματίζει στην πλώρη του...

 

 

Ουδείς αλάνθαστος ακόμα κι αν δεν λέγεται Κασσελάκης...

Σύμφωνοι, να μην ενταχθεί το Κίνημα Δημοκρατίας στο Renew Europe κι ας έχει ήδη βρει εκεί μία θέση στο τραπέζι και συνομιλεί και με τον πρωθυπουργό τής Γαλλίας. Να πάει στο Left, αν υποθέσουμε πως το δεχθεί ο ΣΥΡΙΖΑ και οι υπόλοιποι αριστεριστές που το συναποτελούν, για να υπακούει στη γραμμή τού συμπροέδρου Αρβανίτη και της "συντροφάρας" Φαραντούρη; Να πάει στους Ευρωσοσιαλιστές, αν υποθέσουμε πως το δεχθεί το ΠΑΣΟΚ κι όταν η σοσιαλδημοκρατία είναι συνοδοιπόρος τού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και μοιράζεται αξιώματα μαζί του; Ή να ενταχθεί στους ευρωφασίστες ή στους ευρωκομμουνιστές;..

ΟΚ, υπάρχει και η εκδοχή τού μοναχικού κι έντιμου καβαλάρη η οποία, όμως, όπως ξέρουν όσοι γνωρίζουν από Βρυξέλλες και Στρασβούργο, είναι τόσο αδιάφορη όσο μια ομιλία τού Σ. Φάμελλου. Δεν υπάρχει τίποτα γενναίο στο να μην έχεις συνομιλητές εκεί που λαμβάνονται οι αποφάσεις. Και φυσικά αυτοί που αποδέχονταν να συμμετέχουν στις προσυνόδους των Ευρωσοσιαλιστών, ζητούσαν πριν τις ευρωεκλογές να ενταχθούν σε αυτούς ή έδιναν την Πνύκα στον Εμ. Μακρόν δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι χαρακτηρίζονται από ιδεολογική καθαρότητα...

Ο Στέφανος Κασσελάκης παρουσίασε στους συνομιλητές του- κάποιοι εκ των οποίων ήταν, πράγματι, δεξιοί- οκτώ σημεία για το μέλλον τής Ευρώπης. Όποιος τα διαβάσει θα δυσκολευτεί να τα χαρακτηρίσει νεοφιλελεύθερα κι όχι προοδευτικά... 

Κι επειδή κάποιοι σκαρώνουν εμμονικά στιχάκια για τα Τέμπη και το Renew να θυμίσω πως η Σόφι Ιντ Βελτ η οποία είχε φέρει σε πολύ δύσκολη θέση την κυβέρνηση για τις παρακολουθήσεις σε αυτό ανήκει κι όχι στους Σοσιαλιστές ή στην Αριστερά. Προφανώς ουδείς είναι αλάνθαστος. Αυτό, όμως, δεν ισχύει μόνο για τον Κασσελάκη. Ας μην το ξεχνάμε, ιδίως σε ένα τόσο ρευστό πολιτικό τοπίο... 

 

Μήπως να κάναμε κάτι πριν η ελληνική ακροδεξιά βρει κάποια Λε Πεν;...

Αν ήταν πραγματικά υποχρεωτική η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος, αν για παράδειγμα πήγαινε από ένα περιπολικό σε κάθε σπίτι αντί σε κάθε πανεπιστημιακή κατάληψη ώστε να διασφαλιζόταν ότι όλοι θα ψήφιζαν είναι πιθανό να μην είχαμε σήμερα κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ήταν, άλλωστε, δύο περίπου στους δέκα εγγεγραμμένους ψηφοφόρους αυτοί που την επέλεξαν τον Ιούνιο. Νομίμως φυσικά κυβερνά αφού την ιστορία τη γράφουν οι συμμετέχοντες, αδίκως ωστόσο κομπορρημονεί για μια πολιτική ηγεμονία που υφίσταται απλώς στη σφαίρα τής προπαγάνδας...

Δεν εισηγούμαι την αυταρχική επιβολή τής δημοκρατίας, από τη στιγμή που έτσι κι αλλιώς θα οδηγούσε σε ακόμα μεγαλύτερη απαξίωσή της. Γι' αυτό και είναι υποχρέωση της δημοκρατικής αντιπολίτευσης να πείσει τους απέχοντες να γίνουν συμμετέχοντες. Αυτό, όμως, δεν θα συμβεί ποτέ όσο είναι κατατεμαχισμένη κι ο καθένας λέει το μακρύ του και το κοντό του χωρίς καμία συνοχή...

Ο πρωθυπουργός οραματίζεται ένα μέλλον όπου αντίπαλός του θα είναι ο Κ. Βελόπουλος ή κάποιος άλλος ακροδεξιός κλόουν, ένα μέλλον δηλαδή που θα θυμίζει τη Γαλλία και το δίπολο Μακρόν- Λε Πεν που θα συνασπίζει γύρω από τον Κ. Μητσοτάκη τους προοδευτικούς πολίτες. Κι αν σήμερα η ελληνική ακροδεξιά δεν διαθέτει έναν ηγέτη με εκτόπισμα και στους κεντρώους ψηφοφόρους αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα τον βρει ποτέ ή πως δεν αναζητείται ένας τέτοιος ηγέτης. Γι' αυτό και τη 10η Ιουνίου, την επομένη δηλαδή των ευρωεκλογών, η σύμπτυξη των προοδευτικών δυνάμεων δεν είναι απλώς ευκταία, είναι όρος επιβίωσης για τη δημοκρατία σε αυτήν τη χώρα... 

 
 

Όσο η Αριστερά δεν δίνει λύσεις θα γεμίζουμε αδέρφια κι όχι συντρόφους...

Οι ακροδεξιοί κυβερνούν στη Σουηδία και στην Ιταλία γιατί τους ψήφισε η πλειοψηφία των πολιτών που προσήλθαν στις κάλπες. Αυτό σημαίνει πως τη μεγαλύτερη ευθύνη για το ότι σε αυτές τις δύο χώρες θα κυβερνήσουν φασιστοειδή έχουν εκείνοι που τους ψηφίζουν ή που δεν κατεβαίνουν καν να ψηφίσουν. Κι αυτό ας το έχουμε, φυσικά, υπόψη και για τις δικές μας εκλογές...

Όλα αυτά, βεβαίως, δεν ξεπλένουν τις βαριές ευθύνες τής ευρύτερης Αριστεράς (και) σε αυτές τις χώρες. Ας μην ξεχνάμε και πως οι Γάλλοι δεν θα χρειαζόταν να απαντήσουν στο δίλημμα "Μακρόν ή Λε Πεν" αν η γαλλική Αριστερά ήταν ενωμένη υπό έναν υποψήφιο που δεν θα θύμιζε ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Κυρίως, όμως, αν η ευρωπαϊκή Αριστερά, συμπεριλαμβανομένου του ΣΥΡΙΖΑ, έπειθε ότι έχει τις λύσεις για ζητήματα που απελπίζουν κι εξοργίζουν τους λαούς, όπως κυρίως αυτό της επιβίωσης με αξιοπρέπεια, που μοιάζει πλέον με ουτοπία...

Σε σχέση, μάλιστα, με το ΣΥΡΙΖΑ οφείλει κι ο Αλέξης Τσίπρας να κατανοήσει πως δεν πρόκειται να κερδίσει τις εκλογές με μια πλειοδοσία παροχών, έστω με πρόσημο κοινωνικής δικαιοσύνης. Κυβέρνησε, απογοήτευσε κι έχασε, γι' αυτό και την επόμενη φορά πρέπει να κυβερνήσει με άλλη ομάδα. 

Όσο θα καθυστερεί να την παρουσιάσει τόσο λιγότερο χρόνο θα έχει αυτή για να πείσει για τις ικανότητές της. Κι όσο λιγότερο χρόνο έχει τόσο περισσότερο δίνουμε σε μια κυβέρνηση από την οποία θα έπρεπε και θα μπορούσαμε να είχαμε απαλλαγεί προχθές...  

 
 

Αυτές τις εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ θα τις κερδίσει με το μυαλό, όχι με το συναίσθημα...

 

Αν έπρεπε να επέλεγα ανάμεσα στον Ζ. Λ. Μελανσόν, την Μ. Λε Πεν και τον Εμ. Μακρόν, τότε θα επέλεγα τον πρώτο. Με πολύ βαριά καρδιά, όμως, για έναν πολιτικό που είναι περισσότερο αριστεριστής παρά Αριστερός κι ο οποίος στην Ελλάδα θεωρεί Αριστερά την Ζ. Κωνσταντοπούλου κι όχι τον Αλέξη Τσίπρα. Γενικώς, αν ήμουν Γάλλος θα ένιωθα ακόμα μεγαλύτερη δυσφορία για το κομματικό μου σύστημα από όσο αισθάνομαι τώρα με το ελληνικό...

Σε έναν πλανήτη τη μεγαλύτερη (;) δύναμη του οποίου κυβέρνησε επί τέσσερα χρόνια ο Ντ. Τραμπ θα διερρήγνυα ανοιχτές θύρες αν ισχυριζόμουν πως οι πολίτες αναζητούν αντισυστημικές προσωπικότητες, είτε είναι πράγματι είτε τις υποδύονται. Και στην Ελλάδα το έκαναν οι ψηφοφόροι με το ΣΥΡΙΖΑ το 2015 και θα το έκαναν ξανά με οποιοδήποτε άλλο κόμμα τούς έπειθε ότι δεν είναι μία από τα ίδια κι ότι διαθέτει ένα ριζοσπαστικό, αλλά και ρεαλιστικό σχέδιο ταυτοχρόνως. Οι πολίτες αισθάνονται, καλώς ή κακώς, πως κάηκαν στο χυλό με τον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ και φυσάνε τώρα το πιο ώριμο συριζαϊκό γιαούρτι...

Ο Κ. Μητσοτάκης απογοητεύει- δεν θα μπορούσε να συμβεί και διαφορετικώς, αφού είναι ένα επικοινωνιακό κέλυφος χωρίς ουσία-, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ, συμπεριλαμβανομένου του Αλέξη Τσίπρα, δεν συναρπάζει πια. Αυτές τις εκλογές, συνεπώς, η κυβερνώσα Αριστερά δεν θα τις κερδίσει με το συναίσθημα, αλλά με τη λογική, με το να πείσει ότι έμαθε από τα λάθη της, αλλά κι ότι δεν έχει χάσει το ριζοσπαστικό της οίστρο. Η πρόταση νόμου που κατάθεσε για το γάμο ομοφυλόφιλων και τη δυνατότητα να υιοθετούν είναι προς αυτή την κατεύθυνση, έστω κι αν είναι ατιμωτικό για τη χώρα να θεωρούμε τέτοιες αυτονόητες κινήσεις επαναστατικές...

 

Στάμνες σπάζουν και στα ένδοξα Παρίσια...

Έχουν περάσει ακριβώς 20 χρόνια από την πρώτη φορά που η γαλλική ακροδεξιά πέρασε στο β' γύρο των προεδρικών εκλογών, αλλά από τότε το μόνο που έχει πετύχει η πρώην αποικιακή δύναμη είναι να μην την εγκαταστήσει στο μέγαρο των Ηλισίων Πεδίων. Κατά τα άλλα, δύο δεκαετίες τώρα οι εθνικιστικές, μισαλλόδοξες ιδέες της καλά κρατούν σε μια χωρά που οι μισοί κάτοικοί της θέλουν την Λε Πεν για πρόεδρο, αλλά και τους μαύρους ποδοσφαιριστές της να σηκώνουν Παγκόσμια Κύπελλα για την τρικολόρ. Δεν αποδέχομαι το σοβινισμό έτσι κι αλλιώς, αλλά ο σοβινισμός με δύο μέτρα και δύο σταθμά είναι ακόμα πιο επικίνδυνος...

Αν μη τι άλλο, πάντως, στην Ελλάδα είμαστε μαθημένοι στο παραλογισμό. Γιατί τι άλλο από παραλογισμός είναι, για παράδειγμα, να φοβάται ο Μ. Βορίδης την επικράτηση της ακροδεξιάς στη Γαλλία; Είναι σαν να τρέμει ο λύκος μήπως και πληγωθούν τα πρόβατα που θα κατασπαράξει εισβάλοντας στη στάνη... 

Ας αναλογιστεί, ωστόσο, και η πολυδιαιρεμένη γαλλική Αριστερά τις ευθύνες της για το ότι το Εθνικό Μέτωπο έχει πρωταγωνιστικότερο ρόλο από την ίδια. Αντί ο Ζ. Λ. Μελανσόν, για παράδειγμα, να ασχολείται με την αποπομπή τού ΣΥΡΙΖΑ από την Ευρωπαϊκή Αριστερά ίσως θα έπρεπε να επικεντρωθεί στη σύμπτυξη δυνάμεων και με αυτούς που δεν τα βρίσκει σε όλα, αλλά συμφωνεί σε πολλά. Κι αυτό, βεβαίως, έχει εφαρμογή και στο κομμάτι τής ελληνικής Αριστεράς που αναζητά ακόμα και τα πταίσματα των συντρόφων της για να τους αποκλείει αντί να ενωθεί για να αποκτήσει ισχυρότερη φωνή...

Δεν συμμερίζομαι τη βεβαιότητα πολλών ότι ο Εμ. Μακρόν θα είναι ο νικητής των εκλογών. Κι αυτό όχι μόνο γιατί όταν η στάμνα πηγαίνει πολλές φορές στη βρύση κάποια στιγμή θα σπάσει, αλλά και γιατί είναι άγνωστο πόσοι από τους ψηφοφόρους τής Αριστεράς συγκλονίζονται από ιδέες όπως η κοινωνική δικαιοσύνη και δεν την επιλέγουν γιατί την θεωρούν "απλώς" ως μια ακόμα αντισυστημική δύναμη. Γιατί αν όσοι ψήφισαν Αριστερά στον πρώτο γύρο το έπραξαν στέλνοντας ένα μήνυμα στο κατεστημένο, μάλλον προς την Λε Πεν θα στραφούν, ως λούμπεν προλεταριάτο και πρεκαριάτο, παρά στον "Μανώλη". Έτσι κι αλλιώς, αν γυρίσεις το φασισμό από την άλλη όψη του, το νεοφιλελευθερισμό θα δεις...

 
 

Καραμπινάτο πραξικόπημα στη Βενεζουέλα...

Ο Νικολάς Μαδούρο δεν διαθέτει την πολιτική προσωπικότητα του Ούγκο Τσάβες ούτε φρόντισε να επισκευάσει την οροφή όταν είχε καλοκαιρία, να προστατεύσει δηλαδή τα κοινωνικά επιτεύγματα του τσαβισμού όταν η τιμή τού πετρελαίου βρισκόταν ψηλά και δεν είχε χαθεί εξαιτίας τής μετέπειτα πτώσης του το 50% του ΑΕΠ της χώρας. Από την άλλη, ωστόσο, δεν παύει να είναι αυτός ο εκλεγμένος πρόεδρος της Βενεζουέλας κι όχι ο παγκοσμίως άγνωστος μέχρι πριν μερικές ημέρες Χ. Γκουαϊδό και, βεβαίως, τα παγκόσμια μέσα ενημέρωσης, τα οποία υποτίθεται πως αγωνιούν για το λαό τής χώρας, δεν λένε τσιμουδιά για τον οικονομικό πόλεμο σε βάρος τής Βενεζουέλας από τον οποίο υποφέρουν πρωτίστως οι πολίτες της. Κι ο Νίξον με τον Κίσιντζερ, άλλωστε, πριν κάνουν το πραξικόπημα στη Χιλή τού Αλιέντε το 1973 με την επιχείρηση "Κόνδορας", είχαν βάλει πρώτα μπρος το "make the economy scream" για να οδηγήσουν στην κοινωνική ταραχή και ύστερα στον "αναπόφευκτο" Πινοτσέτ, το ασφαλιστικό τού οποίου θέλει να αντιγράψει ο Κ. Μητσοτάκης, για να μην ξεχνιόμαστε...

Η Βενεζουέλα είναι πράγματι μια διχασμένη χώρα, στα πρόθυρα εμφύλιας σύρραξης. Τόσο η κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση χρησιμοποιούν παραστρατιωτικές ομάδες για να επιτύχουν τους σκοπούς τους. Είναι, επίσης, αλήθεια ότι η κυβέρνηση Μαδούρο χρησιμοποιεί βία σε βάρος πολιτών της που αντιδρούν με ειρηνικό τρόπο...

Από πότε, όμως, η οικονομική καταστροφή μιας χώρας, για την οποία μάλιστα εν μέρει ευθύνεται κι ο διεθνής παράγοντας, και η κατάχρηση κρατικής βίας αποτελούν λόγους πραξικοπηματικής ανατροπής τού δημοκρατικώς εκλεγμένου προέδρου της ή και εισβολής σε αυτή τρίτων χωρών; Αν ήταν έτσι, γιατί η διεθνής κοινότητα δεν ανέτρεψε τις μνημονιακές ελληνικές κυβερνήσεις και δεν εισέβαλε στην Ελλάδα για να προστατεύσει το λαό της από τη μεγαλύτερη απώλεια εισοδήματος σε ευρωπαϊκή χώρα από το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο;

Γιατί δεν επεμβαίνει σήμερα στη Γαλλία τού Εμ. Μακρόν, όπου τα "Κίτρινα Γιλέκα" καταστέλλονται με βία; Γιατί δεν κάνει το ίδιο στην Ισπανία, όπου άνθρωποι βρίσκονται στη φυλακή γιατί διοργάνωσαν δημοψήφισμα για την Καταλονία;...

Στην "αυταρχική" κατά τα άλλα Βενεζουέλα η πλειονότητα των μέσων ενημέρωσης δεν ανήκει στο κράτος, αλλά σε ιδιώτες ολιγάρχες. Το τονίζω για να έχουμε το μέτρο σύγκρισης με τις υποτιθέμενες πρότυπες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες τής Δύσης...

Υπενθυμίζω, επίσης, πως ο "δικτάτορας" Νικολάς Μαδούρο έχει εκλεγεί από την πλειοψηφία των πολιτών του, ενώ ο "ηγέτης τού ελεύθερου κόσμου" Ντ. Τραμπ από ένα κονκλάβιο εκλεκτόρων, έχοντας λάβει τρία εκατομμύρια ψήφους λιγότερες από την Χ. Κλίντον. Πριν, επομένως, και στην Ελλάδα εκφράσουμε την ανησυχία μας για το τι συμβαίνει μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μας δεν θα ήταν προτιμότερο να αναλογιστούμε το δικό μας έλλειμμα δημοκρατικής αντιπροσώπευσης που οδηγεί, μαζί με άλλους παράγοντες φυσικά, στην άνοδο του νεοφασισμού;... 

Μέρκελ- Μακρόν γελάνε όταν ακούνε για πιο δημοκρατική Ευρώπη...

Η συζήτηση για τη μεταμνημονιακή Ελλάδα δεν έχει ουσιαστικώς ξεκινήσει ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα της χώρας κι αναρωτιέμαι κι αν θα ξεκινήσει ποτέ, μολονότι εισερχόμαστε σε προεκλογική περίοδο, μακρά ή βραχεία. Πολύ φοβάμαι πως κατά τη διάρκειά της θα ακούσουμε πάλι τα ίδια για εκείνους που χρεοκόπησαν τη χώρα την τελευταία 45ετία κι αυτούς που θα έσκιζαν τα μνημόνια, αλλά υπόγραψαν ακόμα ένα. Για υπαρκτά ιστορικά γεγονότα δηλαδή, αλλά για τα οποία ο ελληνικός λαός έχει ήδη αποφασίσει με την ψήφο του στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις τού 2015...

Όπως κι αν έχει, η πολιτική ηγεσία τού τόπου οφείλει να ξεκαθαρίσει τι θέλει: την επανάκτηση των πρωτοβουλιών στην άσκηση πολιτικής, ιδίως της οικονομικής, ή την περαιτέρω ενίσχυση της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Και τα δύο μαζί δεν γίνονται. Αν θέλουμε η Αθήνα να αποφασίζει για το μείγμα πολιτικής, στο πλαίσιο έστω των ορίων που θέτει σήμερα το ευρωπαϊκό δίκαιο, τότε θα πρέπει να ζητάμε λιγότερη κι όχι περισσότερη Ευρώπη για το μέλλον. Αν επιθυμούμε διεύρυνση των εξουσιών των Βρυξελλών- τραπεζική ένωση, για παράδειγμα, υπουργό Οικονομικών της Ευρωζώνης ή τη δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού-, τότε δεν είναι δυνατό να περιμένουμε πως οι αποφάσεις ακόμα και στη μετά μνημόνιο εποχή θα λαμβάνονται στην Ελλάδα...

Αν η ψευδαίσθηση του Αλ. Τσίπρα ήταν πως η Ευρώπη θα αποδεχόταν την υλοποίηση σοσιαλιστικών πολιτικών για την έξοδο από την κρίση, η ψευδαίσθηση των ελαφρά τη καρδία ευρωπαϊστών είναι πως αυτή πρόκειται να γίνει πιο δημοκρατική, πως δεν θα λειτουργεί με διαφορετικές ταχύτητες και οι αποφάσεις θα πάψουν να λαμβάνονται στο Βερολίνο και στο Παρίσι. Την ώρα που Ανγκ. Μέρκελ κι Εμ. Μακρόν συνομιλούν σχεδόν κατ' αποκλειστικότητα μεταξύ τους για το πώς θέλουν τη νέα ΕΕ, την οποία θα παρουσιάσουν στη συνέχεια στα υπόλοιπα κράτη- μέλη ως ειλημμένη απόφαση, είναι αστείο να μιλάμε για αλλαγή νοοτροπίας η οποία θα αποτρέψει την ανάδυση και θεμελίωση της ακροδεξιάς και του ευρύτερου λαϊκισμού στη Γηραιά Ήπειρο...

Το γερμανικό "θα σας μάθουμε πώς να ψηφίζετε" στους Ιταλούς δεν ειπώθηκε εν θερμώ. Συνιστά την επίσημη γερμανική πολιτική και ταυτοχρόνως τη βόμβα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα που περιμένει απλώς αφορμές για να σκάσει και να την πληρώσουν, ως επί το πλείστον, τα βατράχια κι όχι οι βούβαλοι...

 

Βούτυρο για το λαό, κανόνια με μέτρο...

Δεν αμφισβητώ την ανάγκη διεθνών συμμαχιών για να πετυχαίνουμε τα εθνικά μας δίκαια και συμφέροντα. Όποτε, άλλωστε, αυτές δεν είχαν επιτευχθεί- παλαιότερα, για παράδειγμα, με τη μικρασιατική καταστροφή, πιο πρόσφατα κατά τη διαπραγμάτευση του 2015- τα αποτελέσματα ήταν ολέθρια...

Από την άλλη, ωστόσο, διακατεχόμαστε διαχρονικά κι από έναν ευρωλιγουρισμό ο οποίος μας καθιστά ενοχικούς απέναντι στους ξένους. Δεν συμφωνώ, για παράδειγμα, με το Ρουβίκωνα και τις εφηβικές ακτιβιστικές του δράσεις, οι οποίες κάποιες φορές εμπίπτουν στον Ποινικό Κώδικα...

Οι σχέσεις, όμως, της χώρας μας με μεγάλες δυνάμεις, όπως οι ΗΠΑ και η Μεγάλη Βρετανία, δεν είχαν διαταραχθεί ακόμα κι όταν η "17Ν" δολοφονούσε διπλωματικούς και στρατιωτικούς υπαλλήλους τους. Δεν πρόκειται, συνεπώς, να διαταραχθούν και οι σχέσεις μας με τη Γαλλία επειδή κάποιοι πιστεύουν ότι οι πόλεμοι θα τελειώσουν πετώντας μαυροκόκκινες μπογιές σε πρεσβείες...

Ακόμα κι αν ο ίδιος ο Αλ. Τσίπρας δήλωνε μέσα στη γαλλική Εθνοσυνέλευση πως ο Εμ. Μακρόν είναι μαλάκας το Παρίσι δεν θα διέκοπτε τις συζητήσεις με την Αθήνα για την πώληση ή ενοικίαση φρεγατών, όπλων και λοιπού πολεμικού υλικού. Όταν είναι να μπει χρήμα στο ταμείο οι αβρότητες δεν έχουν καμία σημασία...

Το ζητούμενο, επομένως, είναι πώς θέλουμε εμείς να αντιμετωπίσουμε την τουρκική προκλητικότητα, η οποία πάντως μετά από την προκήρυξη εκλογών στη γείτονα έχει περιοριστεί, δίχως να γνωρίζουμε σε αυτήν τη φάση αν είναι τυχαίο ή όχι. Ο Ρ. Τ. Ερντογάν, άλλωστε, και παρά τα όσα ενδεχομένως να πιστεύει ο Π. Καμμένος, δεν είναι τρελός κι αντιλαμβάνεται ότι η πρόκληση θερμού επεισοδίου με αρνητική κατάληξη για τον ίδιο- κανείς μας δεν ελέγχει το μέλλον- ίσως αποδειχθεί καταστροφικό για τις πολιτικές του φιλοδοξίες...

Η κυβέρνηση καλά κάνει και σκέφτεται και ξανασκέφτεται αν ωφελεί η ενοικίαση των γαλλικών φρεγατών και δεν υποκύπτει στο εξοπλιστικό ράλι, το οποίο πολύ εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε πάρτι μίζας σαν αυτό που έζησε η χώρα πριν 20 χρόνια. Οι ένοπλες δυνάμεις χρειάζονται κι ανανέωση και συντήρηση, αλλά προτεραιότητα είναι το "βούτυρο" κι όχι τα "κανόνια" ύστερα από οκτώ χρόνια μνημονίων, η παιδεία και η υγεία κι όχι οι άμετροι εξοπλισμοί προς τέρψη των "γερακιών"...

Ο Μακρόν ως ευχή και κατάρα...

Ο Εμ. Μακρόν, ίσως και γιατί ανήκουμε στην ίδια γενιά, δεν μου είναι αντιπαθής, μολονότι η πολιτική του ατζέντα βασίζεται στο "τσιμπολόγημα" θέσεων της Αριστεράς και της δεξιάς, που μερικές φορές καταλήγει σε αχταρμά. Η Γαλλία, πάντως, και συνεπακόλουθα η Ευρώπη είχε ανάγκη, μετά από χρόνια, από έναν ισχυρό Γάλλο πρόεδρο με ευρωπαϊκό όραμα. Κι αν μη τι άλλο, οι θέσεις που εξέφρασε ο Εμ. Μακρόν στην Πνύκα, στη Σορβόνη κι αυτήν την εβδομάδα στο Στρασβούργο υπέρ τής δημοκρατίας και κατά τού αυταρχισμού βρίσκουν σύμφωνους πολλούς προοδευτικούς, όχι μόνο κατ' όνομα αλλά και στην ουσία, πολίτες...

Από την άλλη, ωστόσο, στην πολιτική του πρακτική ο Εμ. Μακρόν πολλές φορές συγχέει την προώθηση της μεταρρυθμιστικής του ατζέντας κόντρα στο λαϊκισμό με το πολιτικό μπούλινγκ. Τον έχουμε δει, για παράδειγμα, να απευθύνεται αρκετές φορές με σκαιό τρόπο σε εργαζόμενους, συνδικαλιστές, σε οποιονδήποτε αντιδρά στις αλλαγές του, ενώ το ίδιο έπραξε και στο Ευρωκοινοβούλιο όταν στριμώχτηκε για την επίθεση στη Συρία. Ο ηγέτης είναι αλήθεια ότι οφείλει να πατά πόδι για να υλοποιεί τις πολιτικές του, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως όποιος διαμαρτύρεται ή καταγγέλλει τις πρακτικές του έχει πάντοτε και μόνο άδικο...

Όπως κι αν έχει, ο πρόεδρος της Γαλλίας έχει κινητοποιήσει την Ευρώπη κι έχει αναζωογονήσει ένα διάλογο ο οποίος είχε τελματώσει. Εκμεταλλευόμενος το Brexit και την αποδυνάμωση της Ανγκ. Μέρκελ έχει βγει μπροστά. Το ζητούμενο είναι, βεβαίως, να καθοριστεί μια ευρωπαϊκή πορεία η οποία, ανάμεσα σε άλλα, θα ενισχύει και το αίσθημα ισονομίας για όλους όσοι κατοικούν στη Γηραιά Ήπειρο. Αυτό, όμως, δεν πρόκειται να συμβεί αν θεσμοθετηθεί η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων και νομιμοποιηθούν στην ουσία οι λόγοι για τους οποίους όλο και λιγότεροι αισθάνονται Ευρωπαίοι ή είναι υπερήφανοι γι' αυτό...

Ο κόσμος μας γενικότερα θα γίνει πιο ασφαλής όταν η κοινωνική δικαιοσύνη και η ισοπολιτεία καταστούν ο κανόνας. Σε διαφορετική περίπτωση θα έχουμε κάνει γι' άλλη μια φορά μια τρύπα στο νερό επιτρέποντας την ανάδυση στην εξουσία αυτού που υποτίθεται πως ο Εμ. Μακρόν μάχεται, δηλαδή του αυταρχισμού ...

Μου αρκεί και η υποκειμενική αξιολόγηση για τους τεμπέληδες...

Δεν ξέρω αν εκείνοι στους οποίους απευθύνθηκε ο Εμ. Μακρόν προτρέποντάς τους να βρουν κάποια εργασία αντί να τα κάνουν όλα μπουρδέλο είναι πράγματι κατατρεγμένοι εργάτες ή συνδικαλιστές- αεριτζήδες. Γνωρίζω, όμως, ότι στην Ελλάδα αρκετοί ανήκουν στην τελευταία κατηγορία, ιδίως στο δημόσιο τομέα λόγω εξασφαλισμένης μονιμότητας, κι αυτή είναι η μεγάλη τραγωδία τής εργατικής τάξης και των μικρομεσαίων: υποτίθεται πως τους υπερασπίζονται άνθρωποι οι οποίοι έχουν ξεχάσει τι σημαίνει δουλειά, αν το είχαν μάθει ποτέ...

Όταν δεν κοπροσκυλιάζουν, διοργανώνουν απεργίες για να μην αξιολογούνται με το εύκολο επιχείρημα πως η αξιολόγηση δεν θα είναι αντικειμενική. Δεν είναι δυνατό να γίνεται για πολύ καιρό ακόμα ανεκτό να επισπεύδεται, για παράδειγμα, η απονομή συντάξεων για να μην χαθεί η υποδόση των 800 εκατομμυρίων ευρώ. Όποιος χρειάζεται μπαμπούλες για να κάνει τη δουλειά του να μας αδειάσει τη γωνιά. "Αγαπητοί" μου εργατοπατέρες, η απόλυτη αντικειμενικότητα δεν ανήκει σε αυτόν τον κόσμο, αλλά αν είναι κάποιοι να βιδώνονται σε μια θέση από τα 25 μέχρι τα 65 τους ανεξαρτήτως της προσφοράς τους, μου αρκεί και η υποκειμενική αξιολόγηση...

Οι Έλληνες δημόσιοι υπάλληλοι δεν έχουν χαλασμένο DNA και οι ιδιωτικοί ανώτερο. Πολλοί, άλλωστε, που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα μια χαρά θα αποδέχονταν μια θέση στο Δημόσιο αν τους προσφερόταν στο πιάτο. Όλοι τους, ωστόσο, είναι θύματα μιας παγιωμένης νοοτροπίας τής ήσσονος προσπάθειας με τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη...

Αρκεί και μόνο να σκεφτείτε πόσοι ανάμεσά σας θα εξακολουθούσατε να εργάζεστε αν σας πρόσφεραν μηνιαίως ένα ποσό που θα σας εξασφάλιζε μια πολύ άνετη διαβίωση. Γι' αυτό και είναι καταστροφική η νεοφιλελεύθερη επιλογή να ταυτίζει τις ακαδημαϊκές γνώσεις αποκλειστικώς με την αγορά εργασίας δίχως να υπολογίζει πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι μια μηχανή που παράγει σε αντάλλαγμα για πενταροδεκάρες, αλλά έχει κι άλλες ανησυχίες, κι ας είναι λιγότερο επικερδείς...

Όλα, εξάλλου, καταλήγουν σε μια απαίτηση που δεν είναι λαϊκή, αλλά μακροπρόθεσμα θα  ωφελούσε το λαό πολύ περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο αίτημά του: να ληφθούν αποφάσεις που θα αψηφούν το πολιτικό κόστος, όχι σε ένδειξη επιβολής όπως παλιότερα έκανε η Μ. Θάτσερ ή ενδεχομένως σήμερα να επιχειρεί ο Εμ. Μακρόν, αλλά γιατί μόνο αν χτυπηθούν ο μικροκομματισμός κι ο συντεχνιασμός θα μπορέσουν να αναπνεύσουν ελεύθερα οι υγιείς δυνάμεις τού τόπου...

Σε διαφορετική περίπτωση η δημόσια συζήτηση θα συνεχίσει να περιστρέφεται γύρω από αστειότητες, όπως το δημοψήφισμα που ζητά το Άγιο Όρος για την ταυτότητα φύλου, που μας γυρίζουν πίσω στο μεσαίωνα. Αν φύγαμε ποτέ από αυτόν...

Αν δεν σπας αβγά δεν είσαι ούτε μάγειρας ούτε ηγέτης...

Κάποτε καθηγητής μου μας προέτρεπε να φτύνουμε στο πάτωμα κάθε φορά που θα αναφερόμασταν στο όνομα της Μ. Θάτσερ και δεν είχε άδικο. Ο νεοφιλελευθερισμός- η ιδεοληψία που κυριαρχεί τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες ανά τον κόσμο- οφείλει πολλά στη "Σιδηρά Κυρία" και στην επιμονή της να τον καταστήσει modus vivendi...

Σε αντίθεση, ωστόσο, με τη συντριπτική πλειονότητα των σημερινών ηγετών η "Μάγκι" διέθετε το πείσμα, την αποφασιστικότητα και την αντοχή να συγκρουστεί με κατεστημένες αντιλήψεις και το αποκαλούμενο πολιτικό κόστος προκειμένου να υλοποιήσει τις θεωρίες της. Μακάρι να διέθεταν τα ίδια χαρίσματα οι αυτοαποκαλούμενοι προοδευτικοί ηγέτες. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα θύμιζε σήμερα η σοσιαλδημοκρατία νεκροταφείο πολιτικών φιλοδοξιών...

Μέσα σε αυτό το σκηνικό ο Εμανουέλ Μακρόν μοιάζει με εξαίρεση, έστω κι αν δεν είναι πάντοτε τόσο φωτεινή όσο θα έπρεπε. Ο ίδιος δεν έχει διστάσει να αποκαλέσει το πολιτικό του όραμα ένα συνδυασμό των καλύτερων στοιχείων τού σοσιαλισμού και του φιλελευθερισμού. Ο σοσιαλφιλελευθερισμός είναι, επομένως, το μέλλον το οποίο πρέπει να προσδοκούμε; Όχι, αλλά έχουμε ανάγκη, ιδίως στην Ευρώπη, από πολιτικούς και πολιτικές που σπάνε αβγά, έστω κι αν το αποτέλεσμα δεν είναι πάντοτε "γευστικό". Έχουν τεθεί, πάντως, οι βάσεις- με δεδομένη τη διάθεση και της Ανγκ. Μέρκελ να συζητήσει τις προτάσεις τού προέδρου τής Γαλλίας για την ΕΕ των επόμενων χρόνων- ώστε από τον αυτόματο πιλότο ο οποίος αντιδρά μόνο όταν το αεροπλάνο χάνει ύψος να περάσουμε στο σχεδιασμό και στην υλοποίηση πολιτικών οι οποίες θα διατηρήσουν ζωντανό το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης προς την κατεύθυνση ωστόσο της κοινωνικής δικαιοσύνης και της δημοκρατίας κι αλληλεγγύης...

Φυσικά και είναι πολύ κρίσιμο ποιος θα είναι ο επόμενος υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας κι αν η καγκελάριος θα εμμείνει στη μεταρρυθμιστική της διάθεση ή γι' άλλη μια φορά θα υποκύψει στην ευκολία τής επίκλησης όρων και προϋποθέσεων που εξυπηρετούν κατά προτεραιότητα τη χώρα της. Όπως κι αν έχει, ωστόσο, η ορμή τού Εμανουέλ Μακρόν την έχει ταρακουνήσει. Ακόμα, όμως, κι αν η ΕΕ αποκτήσει υπουργό Οικονομικών, κοινό προϋπολογισμό και στρατό το ερώτημα είναι με ποιο σκοπό. Γιατί αν αυτός είναι απλώς να θεσμοποιηθεί η λιτότητα, η αντιαναπτυξιακή προσήλωση στη στείρα δημοσιονομική πειθαρχία και το κλείσιμο των συνόρων με δημοκρατικό αμπαλάρισμα τότε καλύτερα να το διαλύσουμε από τώρα το μαγαζί...

Είναι θετικό πως βρισκόμαστε στην εποχή κατά την οποία έχουμε αποδεχθεί το τέλμα κι αναζητάμε πώς θα ξεκολλήσουμε από αυτό. Θα γίνω πιο αισιόδοξος μόνο αν το κάρο βγει από το βούρκο για να ακολουθήσει άλλη πορεία από αυτή που το έφερε στο να βουλιάξει...

Πράγματι, αυτή η Ευρώπη δεν πρόκειται να κρατήσει επί μακρόν...

Ο Εμανουέλ Μακρόν διαθέτει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην παρούσα χρονική συγκυρία: είναι πρόεδρος της Γαλλίας μόνο για μερικούς μήνες, το οποίο σημαίνει πως μπορεί να λέει ό,τι θέλει δίχως κανείς να τον αποκαλεί υποκριτή. Φαίνεται, μάλιστα, πως έχει ξεκινήσει δυναμικά, αν λάβουμε υπόψη την εργασιακή μεταρρύθμιση στην πατρίδα του- με τα θετικά και τα αρνητικά της, για τα οποία πάντως ο γαλλικός λαός ήταν ενήμερος όταν τον ψήφιζε-, αλλά και τη ζέση την οποία δείχνει για να αλλάξει την Ευρώπη. Στο Ελλαδιστάν, βεβαίως, επικεντρωνόμαστε σε όσα είπε για το χρέος, το μνημόνιο και το ΔΝΤ, αλλά το σημαντικότερο για όλους μας είναι ο οδικός χάρτης που πρόκειται να παρουσιάσει για την ΕΕ, ύστερα μάλιστα από διαβούλευση με τους πολίτες...

Ωραία λόγια, θα μου πείτε, με φόντο την Ακρόπολη, τα οποία μας έχουν πει κι άλλοι στο παρελθόν. Τόσο ο Ν. Σαρκοζί όσο κι ο Φρ. Ολάντ είχαν διακηρύξει πως θα πατούσαν πόδι στο Βερολίνο, αλλά μάλλον το αντίθετο συνέβη. Θα έπρεπε να είμαι εντελώς αφελής, επομένως, για να μην είμαι καχύποπτος, πολλώ δε μάλλον όταν ο Γάλλος πρόεδρος έχει περιοριστεί μέχρι στιγμής σε μεγαλοστομίες, αν και προς τη σωστή κατεύθυνση. Ποιος διαφωνεί, ωστόσο, πως οι μόνοι που είναι ικανοποιημένοι από αυτήν την Ευρώπη είναι οι Γερμανοί, οι οποίοι ετοιμάζονται να επανεκλέξουν στην καγκελαρία τη "μητερούλα" που τους έχει χαρίσει τόσα υπερβολικά πλεονάσματα, σκάβοντας στην ουσία το λάκκο των παιδιών τους;...

Μήπως όμως, τουλάχιστον στο οικονομικό κομμάτι, είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να υπάρξει πραγματική ένωση σε βαθμό που είναι προτιμότερο το κέντρο να χωρίσει το δρόμο του από την περιφέρεια; Μήπως, δηλαδή, προκειμένου να μην μεγεθυνθούν οι ανισότητες είναι προτιμότερο ένα φιλικό "exit" από την Ευρωζώνη όσων έχουν ανάγκη από νομισματική ευελιξία κι όχι από ένα ισχυρό νόμισμα;...

Η οικονομική λογική θα απαντούσε αυθωρεί και παραχρήμα καταφατικά. Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι πώς οραματιζόμαστε το μέλλον μας πέρα από το νόμισμα που θα έχουμε στις τσέπες μας. Η ΕΕ έχει πολλά αρνητικά, δίνει προτεραιότητα στα συμφέροντα των λίγων κι όχι των πολλών κι αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα δημοκρατικής νομιμοποίησης, ιδίως αν λάβουμε υπόψη πως οι πολιτικές λιτότητας αποφασίζονται από ένα όργανο όπως το Eurogroup το οποίο δεν είναι εξουσιοδοτημένο για κάτι τέτοιο από τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Μόνο που η διάλυση της ΕΕ και η μη αντικατάστασή της από έναν άλλο ομοσπονδιακό θεσμό θα συνιστούσε άρνησή μας να αντιληφθούμε ότι οι εξελίξεις τρέχουν χωρίς να μας ρωτούν...

Με την τεχνολογία να πραγματοποιεί καθημερινά άλματα το να συζητάμε ακόμα για απομονωτισμό και κράτη- έθνη σαν να βρισκόμασταν στον 19ο αιώνα καταντά αρχαιολαγνεία. Ναι, να μπουν όρια και φραγμοί στον ανεξέλεγκτο καπιταλισμό και να διατηρηθούν οι ξεχωριστές εθνικές ταυτότητες, αλλά όλα αυτά δεν θα γίνουν με το κεφάλι μας χωμένο στην άμμο. Συμφωνώ με τον Εμανουέλ Μακρόν ότι αν η ΕΕ συνεχίσει όπως είναι σήμερα θα έχει ουσιαστικώς αυτοκτονήσει. Δεν θα τη σώσει, ωστόσο, οποιαδήποτε αλλαγή, αλλά μόνο αυτή που στον πυρήνα της θα έχει την κοινωνική δικαιοσύνη. Για την πραγματοποίηση αυτής της αλλαγής είναι που όλοι μας οφείλουμε να βάλουμε το λιθαράκι μας στο μέτρο των δυνατοτήτων του καθενός μας...

 

Είτε θα υπάρξει κοινωνική δικαιοσύνη είτε αυτός ο κόσμος θα καταστραφεί...

Είναι πολύ μεγάλο σφάλμα η άκριτη αντιγραφή ξένων μοντέλων- ακόμα κι επιτυχημένων εκεί όπου εφαρμόστηκαν- δίχως την προσαρμογή τους στις διαφορετικές ανάγκες κάθε κράτους. Δεν υπάρχουν τυφλοσούρτες, ιδίως στην οικονομία, κι αυτό ύστερα από τόσες αποτυχίες του θα έπρεπε να το γνωρίζει καλύτερα από όλους το ΔΝΤ...

Ούτε, ωστόσο, μπορούμε να ταυτίζουμε δίχως μεγαλύτερη εξέταση κάθε εργασιακή μεταρρύθμιση, όπως αυτή του Εμ. Μακρόν στη Γαλλία, με το νεοφιλελευθερισμό χωρίς μια στοιχειώδη γνώση τού περιβάλλοντος στο οποίο πρόκειται να εφαρμοστεί. Είναι δυνατό, όμως, να κρίνουμε τάσεις και κυρίως στοχεύσεις κι όσον αφορά τις εργασιακές συνθήκες και την υποτίμησή τους στο όνομα της ανταγωνιστικότητας και των επενδύσεων είναι ξεκάθαρο ότι χρησιμοποιούνται σαν άλλη Ιφιγένεια ώστε το καπιταλιστικό ασκέρι να κατακτήσει ακόμα περισσότερα εδάφη...

Η ύπαρξη ενός στοιχειώδους κοινωνικού κράτους συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση, αν όχι για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης τουλάχιστον για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Αλίμονο όμως αν, όπως έπραξε αυτοκαταστροφικά η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, μένουμε σε επιδοματικές πολιτικές και δεν απαιτούμε τον θεμέλιο λίθο τού αριστερού λόγου, που δεν είναι άλλος από τη δίκαιη αναδιανομή τού παραγόμενου πλούτου και την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών για την παραγωγή νέου...

Σε διαφορετική περίπτωση σκάβουμε μόνοι μας το λάκκο όπου θα ενταφιαστούν κι εκείνα από τα εργασιακά δικαιώματα που έχουν μείνει ακόμα όρθια. Αν δεν μπουν φραγμοί στο ανεξέλεγκτο και με όποιο κόστος κέρδος τότε ας ετοιμαζόμαστε να βάλουμε οι ίδιοι το χαλκά στα πόδια μας, αφού σε κοινωνίες απληστίας τα δίχτυα ασφαλείας θεωρούνται περιττά...

Το διαζευκτικό "είτε ελαστικές μορφές εργασίας είτε ανεργία" είναι ψευτοδίλημμα. Μπορούν να δημιουργηθούν αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας δίχως την οικονομική υποβάθμιση της χώρας η οποία τις δημιουργεί. Για να πραγματοποιηθεί, όμως, κάτι τέτοιο απαιτείται το παγκόσμιο καράβι να αλλάξει πλεύση και να απομακρυνθεί από το παγόβουνο του νεοφιλελευθερισμού, το οποίο πέρα από όλα τα άλλα επιτείνει και το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Αντί, δηλαδή, οι ηγέτες των μεγάλων κρατών να ανταγωνίζονται για το ποιος τον έχει μεγαλύτερο τον πύραυλο οφείλουν να καθίσουν σε ένα τραπέζι και να βάλουν όρια στην παγκοσμιοποίηση, όπως έχουν βάλει στη μετακίνηση πληθυσμών, μολονότι στην τελευταία περίπτωση κινδυνεύουν κι ανθρώπινες ζωές από τις πολιτικές απομονωτισμού...

Οι πόροι τού πλανήτη μας δεν είναι απεριόριστοι ούτε είναι δυνατό να προκρίνουμε για το μέλλον μας την επιστροφή στη δουλεία με πρόσχημα την τήρηση κανόνων που στο κάτω κάτω της γραφής γράφτηκαν από ανθρώπους στην άμμο κι όχι από θεούς στα βράχια. Ναι, να υπάρχει υγιής ανταγωνισμός κι ο καλύτερος να αμείβεται περισσότερο από τον χειρότερο, αλλά δεν είναι δυνατό το 1% του πλανήτη να κερδίζει όσα το 99% μαζί. Κι αυτό όχι γιατί απλώς δεν είναι μεσοπρόθεσμα ή ακόμα και βραχυπρόθεσμα βιώσιμο, αλλά κυρίως γιατί είναι άδικο. Καμιά επιχειρηματική ιδέα, όσο καινοτόμα ή ριψοκίνδυνη κι αν είναι, δεν μπορεί να υλοποιηθεί δίχως το μόχθο των πολλών. Κι όσο οι πολλοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται σαν σκλάβοι τόσο περισσότερο το μεγάλο κεφάλαιο πριονίζει στην ουσία τα ίδια του τα πόδια με ολέθριες συνέπειες για όλους μας...  

ΣΥΡΙΖΑ, το νέο Ποτάμι...

To Impact Hub που επισκέφτηκε ο Αλέξης Σαμαράς κέρδισε τη διαχείριση της Δημοτικής Αγοράς Κυψέλης παρουσιάζοντας ένα ολιγοσέλιδο ευχολόγιο- έκθεση ιδεών με το οποίο κατάφερε να πείσει τον Γ. Καμίνη και το παρεάκι του πως είναι το "καλυτερότερο". Αν , δηλαδή, χρειαζόταν εξ αρχής να το πείσει και τα χαρτιά δεν είχαν μοιραστεί από πριν προς όφελός του...

Από όλους τους φορείς κοινωνικής οικονομίας, κάποιοι από τους οποίους έχουν πράγματι έργο να παρουσιάσουν, ο Αντώνης Τσίπρας διάλεξε να επισκεφτεί αυτόν που του θύμιζε σε προδιαγραφές το νέο επικοινωνιακό στιλάκι που επιχειρεί να καθιερώσει για να μην χάσει την πολύτιμη δεξαμενή των νέων ψηφοφόρων και το οποίο παραπέμπει περισσότερο στις σουρεαλιστικές ομιλίες τού άθλιου Κούλη πάνω σε άχυρα ή σε καφάσια για να δείξει πως ξέρει τι θα πει αγροτιά κι αλιεία αντιστοίχως...

Οφείλουμε, ωστόσο, να παραδεχθούμε ότι το πρώτο κόμμα που καθ' έξη εισήγαγε αυτές τις αμερικανιές, δηλαδή το όμορφο περιτύλιγμα σε άδειο κουτί, στην ελληνική πολιτική ζωή ήταν το Ποτάμι. Το κόμμα τού Στ. Θεοδωράκη ήταν αυτό που κατ΄εξοχήν μετέτρεψε τον πολιτικό διάλογο σε, καλόγουστο ομολογουμένως, τηλεοπτικό σόου δίχως ωστόσο βάθος. Ο επικεφαλής του, εξάλλου, τον ίδιο τηλεοπτικό τρόπο διάλεξε για να ανακοινώσει και την υποψηφιότητά του για την ηγεσία τής κεντροαριστεράς...

Τώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε στην απέναντι όχθη φαίνεται πως είναι πρόθυμος να οικειοποιηθεί όλο και περισσότερες από αυτές τις πρακτικές προκειμένου να καλύψει την επίκτητη ένδειά του σε πολιτικές κοινωνικής δικαιοσύνης. Φυσικό, επομένως, και να πληθύνουν οι πρωθυπουργικές εμφανίσεις σε περιποιημένους, "new age" χώρους χωρίς όμως ουσία και ψυχή...

Η κοινωνική οικονομία, η επιχειρηματικότητα των πολιτών δηλαδή, συνιστά κομβικό μοχλό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας αφού έχει ήδη κατορθώσει το ίδιο και σε προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Αλίμονο, όμως, αν περιοριστούμε στα ψίχουλα τα οποία της προσφέρει το ελληνικό κράτος και κυρίως όταν αυτά κατευθύνονται στους ίδιους και στους ίδιους, οι οποίοι "τυγχάνει" να διαθέτουν υψηλές διασυνδέσεις...

Ο Αλέξης Σαμαράς υποδέχεται σε λίγες ημέρες τον Εμ. Μακρόν. Αντί να του ζητήσει το "know how" για το πώς να καθίστανται οι απολύσεις ευκολότερες για τους εργοδότες θα ήταν προτιμότερο να του ζητήσει ενημέρωση για το πώς λειτουργεί το μοντέλο τής κοινωνικής οικονομίας στη Γαλλία, το οποίο θεωρείται πρωτοποριακό κι επιτυχημένο. Κι ας μην αφορά αποκλειστικώς τους "beautiful people" με υψηλές γνωριμίες...  

 



     

Πώς να νικήσουμε όταν έχουμε αποδεχθεί εκ των προτέρων την ήττα;...

Έχω δώσει μια υπόσχεση στον εαυτό μου: πως ακόμα κι αν βρεθώ στην έσχατη ένδεια δεν θα καταδεχθώ να απλώσω χέρι ζητιανιάς ούτε καν να παρακαλέσω για την επιβίωσή μου. Θα προτιμήσω να βάλω μια κουκούλα, να πάρω ένα καλάσνικοφ και να ληστέψω μια τράπεζα ή κάποιον μεγαλοσχήμονα των βορείων ή νοτίων προαστίων από το να εκλιπαρήσω για βοήθεια στους δρόμους, στο μετρό ή στο τρόλεϊ...

Φαίνεται, ωστόσο, πως τη δική μου στάση δεν συμμερίζεται ο Αλ. Τσίπρας, ο οποίος έχει μετατραπεί σε διεθνή επαίτη (και) για το χρέος- βλ. και σημερινό του άρθρο σε ξένες εφημερίδες- αντί να διεκδικήσει δυναμικά το δίκιο ενός ολόκληρου λαού που έχει υποστεί πάμπολλες θυσίες χωρίς αντίκρισμα. Το τραγικότερο, μάλιστα, είναι πως ο πρωθυπουργός δεν ικετεύει για το χρέος γιατί πιστεύει ότι η ελάφρυνσή του θα σώσει τη χώρα, αλλά για να γλιτώσει τη δική του εξουσία, η οποία καταρρέει ημέρα με την ημέρα...

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συμπληρώσει δυόμισι χρόνια στην εξουσία, αλλά δεν έχει κατορθώσει ακόμα να βρει τη χρυσή ισορροπία στο τι συνιστά επιτυχημένη διαπραγμάτευση. Γι' αυτό κι από το "αέρα πατέρα" τού 2015, το οποίο αποδείχθηκε αποτυχημένο, πέρασε κατευθείαν στο δοκιμασμένο από τους προηγούμενους, αλλά επίσης αποτυχημένο "ναι σε όλα"...

Γιατί οι Μέρκελ- Σόιμπλε, οι οποίοι δεν έπαψαν ποτέ να είναι ενιαίο δίδυμο, να συναινέσουν σε γενναία ελάφρυνση του ελληνικού χρέους όταν γνωρίζουν ότι η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να κλάψει σε κάθε εύκαιρο ώμο- τώρα τυγχάνει αυτός να είναι του Εμ. Μακρόν-, αλλά δεν πρόκειται να φτάσει και στη ρήξη; Λίγους μήνες πριν τις γερμανικές εκλογές η καγκελάριος δείχνει να εξασφαλίζει μια άνετη επικράτηση χάρη και στη σθεναρή της στάση απέναντι στην Ελλάδα. Πώς, επομένως, θέλουμε να κερδίσουμε κάτι αν έχουμε προαποφασίσει να αποδεχθούμε την ήττα;...

Στήριξα το ΣΥΡΙΖΑ όσο αυτός πάλευε, ή τουλάχιστον παρίστανε πως παλεύει, για τα συμφέροντα της κοινωνικής πλειοψηφίας που τον έφερε στην κυβέρνηση. Αδυνατώ, ωστόσο, να συνεχίσω να στηρίζω ένα κόμμα που από ένα σημείο και μετά το μόνο το οποίο στην ουσία υπερασπίζεται είναι η παραμονή τού στην εξουσία. Σε αυτό το πλαίσιο οι κουτσαβακισμοί τού Π. Πολάκη- ένα γελοίο μείγμα άγνοιας κι αλαζονείας- αποτελούν ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα του πώς κατάντησαν εκείνοι που είχαν υποσχεθεί την ελπίδα και στο τέλος συνθηκολόγησαν μόνο και μόνο για να μην χάσουν την θέα από το Μαξίμου και τα υπουργεία τους οι ίδιοι και τα ρουσφέτια τους...

Στα λόγια ο καθένας μας εκπέμπει αυτό που θα ήθελε ιδεατώς να γίνει. Οι πράξεις, ωστόσο, φανερώνουν το ποιος πραγματικά είναι, γι' αυτό όσες πιστολιές κι αν ρίχνουν οι Πολάκηδες δεν θα πετυχαίνουν τίποτα παραπάνω από το να τους εκθέτουν, αφού πυροβολούν με άσφαιρα μόνο και μόνο για μια καλή λεζάντα και για να τους χειροκροτεί ένα ακροατήριο που ολοένα και λιγοστεύει...

 

Ο διάβολος κρύβεται στον εφησυχασμό...

Η Γαλλία "παντρεύτηκε" κάποιον που δεν αγαπά μόνο και μόνο γιατί η εναλλακτική της επιλογή ήταν ένα τέρας. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι ο "γάμος" που προέκυψε θα είναι αποτυχημένος, όπως άλλωστε δεν είναι εξασφαλισμένο ότι θα πετύχει κι ένας γάμος από έρωτα. Μόνο που ο Εμ. Μακρόν, στον οποίο προφανώς κι αναφέρομαι, θα χρειαστεί να καταβάλει πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια από προκατόχους του προκειμένου να πείσει το γαλλικό λαό ότι ναι μεν βρέθηκε από σπόντα στο προεδρικό μέγαρο, εκμεταλλευόμενος τις ιστορικές περιστάσεις, αλλά διαθέτει τα προσόντα ενός ηγέτη...

Δεν υποτιμώ την αξία τής ψήφου ανοχής που δόθηκε στον νέο Γάλλο πρόεδρο. Το ότι εκλέχθηκε με συντριπτική πλειοψηφία, έστω κι αν λάβουμε υπόψη την αποχή- ρεκόρ στο β΄ γύρο και το ότι σε αυτόν πέρασε η υποψήφια της ακροδεξιάς, αν μη τι άλλο μας λέει πως οι λαοί είναι απογοητευμένοι από τη σημερινή Ευρώπη, αλλά δεν είναι και διατεθειμένοι να την παραδώσουν στα χέρια των μισαλλόδοξων απόγονων του χιτλερισμού. Αυτό φάνηκε και στις εκλογές στην Ολλανδία κι ενδεχομένως να φανεί και στις γερμανικές. Αν, όμως, πιστέψουμε ότι ο λύκος απομακρύνθηκε από το μαντρί γιατί είδε την πόρτα κλειστή, καλό θα είναι να αναθεωρήσουμε...

Οι Ευρωπαίοι πολίτες τής δικής μου γενιάς, στην οποία ανήκει κι ο Εμ. Μακρόν, δεν έχουν γνωρίσει πολέμους εκ του σύνεγγυς- με εξαίρεση της Γιουγκοσλαβίας- γι' αυτό και είναι λογικό να θεωρεί η πλειονότητα ανάμεσά τους πως αξίες όπως η ελευθερία και η δημοκρατία είναι δεδομένες. Κι εκεί ακριβώς κρύβεται ο κίνδυνος, στον εφησυχασμό δηλαδή που τρέφει τις φιλοδοξίες τού "φιδιού", το οποίο σε δηλητηριάζει στα μουλωχτά, σταδιακώς και θανατηφόρα...

Κοινωνική δικαιοσύνη δεν σημαίνει ο καθένας να απολαμβάνει των ίδιων προνομίων ανεξαρτήτως του μόχθου που καταβάλλει. Σε αυτό το πλαίσιο κι όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω τι συμβαίνει σε μια άλλη χώρα, δεν θα ήμουν αντίθετος στην θεσμοθέτηση από τον νέο πρόεδρο της Γαλλίας μέτρων τα οποία, για παράδειγμα, θα πριμοδοτούν την εύρεση αξιοπρεπούς εργασίας από την επιδοματική ενίσχυση της ανεργίας...

Οι ευρείες κοινωνικές πλειοψηφίες, ωστόσο, σαν αυτές που επιζητεί κι ο Εμ. Μακρόν ενόψει των βουλευτικών εκλογών τού Ιουνίου στη χώρα του, δεν προκύπτουν από την ωραία εικόνα, τις επικοινωνιακές δεξιότητες και τις όμορφες εξαγγελίες, αλλά κερδίζονται στην πράξη. Ο πολιτικός κρίνεται κυρίως στην καθημερινότητα του πολίτη κι αν ακόμα οι επιλογές του αποδεικνύονται ορθές μακροπρόθεσμα κι επομένως δεν προλαβαίνει να γευτεί τη χαρά τής δικαίωσης όσο είναι πολιτικώς ενεργός, τουλάχιστον θα έχει την Ιστορία με το μέρος του. Κι αυτό φυσικά δεν ισχύει μόνο για τη Γαλλία...  

 

  

Ε, και;...

Αν κάτι γουστάρω πολύ στους Γάλλους είναι η σεξουαλική τους απελευθέρωση. Στις ΗΠΑ ο Μπ. Κλίντον παραλίγο να χάσει την προεδρία γιατί είπε ψέματα για την "ανάρμοστη" σχέση του με την Μόνικα Λιουίνσκι, αλλά στη Γαλλία οι πρόεδροί της μπορούν να έχουν όσες ερωμένες κι εξώγαμα επιθυμούν και να μην κουνιέται φύλλο, και καλώς δηλαδή. Έχει μείνει, άλλωστε, μνημειώδης η απάντηση του Φρ. Μιτεράν όταν είχε αποκαλυφθεί η ύπαρξη της εξώγαμης κόρης του: "ε, και";...

Στην Ελλάδα, πάλι, όπου στις δημόσιες εκδηλώσεις μας είμαστε "πατρίς, θρησκεία, οικογένεια" κι όταν κλείνουν οι πόρτες δεν ξέρουμε ποιος κοιμάται σε ποιο κρεβάτι χαρακτηρίζουμε ακόμα και γεροντόφιλο τον Εμ. Μακρόν γιατί είναι νυμφευμένος με μια γυναίκα 20 χρόνια μεγαλύτερή του, η οποία ήταν καθηγήτριά του στο σχολείο. Οι ίδιοι, βεβαίως, που γράφουν αυτά τα θρησκευτικά τού κατηχητικού αποκαλούν πρώτο μάγκα τον Ντ, Τραμπ, για παράδειγμα, που νυμφεύτηκε μια γυναίκα κατά 24 χρόνια μικρότερή του. Σαν να θέλουν να πρωτεύσουν σε έναν άτυπο διαγωνισμό αχαλίνωτου σεξισμού...

Οι πιο εκλεπτυσμένοι, μάλιστα, ανάμεσα στους κομπλεξικούς συγκρίνουν τον wannabe Γάλλο πρόεδρο με τον Ντάστιν Χόφμαν στον "Πρωτάρη" και την Μπριζίτ Τρονιέ με την Αν Μπάνκροφτ. Όλα τα στερεότυπα μπαίνουν σε ένα καζάνι ώστε το μείγμα που θα βγει να θυμίζει ποινικό αδίκημα σε παράλληλη πορεία με ταινία πορνό. Λες και είναι απίθανο στον πραγματικό κόσμο ο Εμ. Μακρόν να ήταν εκείνος που "αποπλάνησε" την δασκάλα του ή, γενικότερα, ένας νεαρός άνδρας να ερωτευτεί μια μεγαλύτερή του γυναίκα δίχως εκείνη να κουνήσει το δαχτυλάκι της...

Υπάρχει μια κατηγορία ανθρώπων που ζει ανάμεσά μας- δυστυχώς δεν είναι και λίγοι- που πιστεύει ότι αν ένας άνδρας δεν νυμφευτεί μια συνομήλική του γυναίκα, αλλά μια νεαρότερη ή μεγαλύτερη ή έναν άλλον άνδρα αυτός ο άνδρας είναι απεσταλμένος τού σατανά στη Γη κι έχει έρθει για να σπείρει το κακό. Για να μην αναρωτιέστε, δηλαδή, και για το ποιοι διαβάζουν την "Ελεύθερη Ώρα", τη "Δημοκρατία" ή την "Espresso"...

Ένας πολιτικός μπορεί να αποδειχθεί αποτυχημένος για χίλιους δυο λόγους, πάντως όχι γιατί ερωτεύτηκε μια μεγαλύτερή του. Δεν ξέρω, επομένως, αν ο Εμ. Μακρόν αποδειχθεί ένας επιτυχημένος πρόεδρος- αυτό μόνο το μέλλον θα το δείξει-, αλλά δεν θα κριθεί από το τι του αρέσει στην κρεβατοκάμαρά του. Όπως, εξάλλου, κι ο Φρ. Ολάντ δεν ήταν αποτυχημένος πρόεδρος γιατί κεράτωσε την σύντροφό του με μια πιτσιρίκα, αλλά γιατί απέτυχε να στήσει τη Γαλλία γερά στα πόδια της. Χίλιες φορές, άλλωστε, προτιμότερος ένας πολιτικός που δεν κρύβει την όποια διαφορετικότητά του από εκείνον που κάνει το σταυρό του ξανά και ξανά όταν τον τραβούν οι κάμερες στο πλευρό τής σιτεμένης γυναικούλας του κι όταν αυτές κλείνουν αναπαριστά τις "50 Αποχρώσεις του Γκρι" με πρόβατα και κατσίκες...